Wtorek, 19 czerwca 2018
„RUCH WYDAWNICZY W LICZBACH 2017” cz. 2
W poprzednim numerze Biblioteki Analiz prezentowaliśmy podstawowe statystyki dotyczące książkowej produkcji wydawniczej w 2017, opracowane przez Bibliotekę Narodową na bazie egzemplarza obowiązkowego. W bieżącym wydaniu przedstawimy szczegółowe informacje dotyczące kategorii „literatura”, a także charakterystyki rodzimej oferty wydawniczej według języka oryginału, miejsca produkcji i czasu powstania. Na wstępie przypomnijmy tylko, że w roku 2017 w polskiej bibliografii narodowej znalazło się 36260 tytułów książek. Jest to o 2025 tytułów, czyli o 6 proc. więcej niż rok wcześniej. Tym samym pobity został kolejny rekord liczby opublikowanych w Polsce tytułów książek. Literatura Wśród odmian literatury dla dorosłych, które mają największy udział w zbiorze tytułów tekstów literackich, w roku 2017 znalazły się: literatura piękna (26 proc.) oraz romansowo-obyczajowa (21 proc.). Nieco mniejszym udziałem legitymują się: literatura sensacyjno-kryminalna (10 proc.), komiksy (8 proc.) oraz literatura fantastyczna (5 proc.). Nieco ponad ¼ udziałów należy z kolei do tytułów kierowanych do dzieci (26 proc.), a znacznie mniej do młodzieży (4 proc.). Szczegółowe porównanie bieżących udziałów poszczególnych gatunków literatury z sytuacją z 2013 roku prezentują wykresy nr 1 i 2. Badacze z BN podkreślają, że chociaż w ciągu ostatnich pięciu lat rosła zarówno liczba tytułów należących do literatury pięknej, jak i do popularnej, to jednak liczba książek popularnych wzrastała szybciej i zajmują one obecnie więcej miejsca niż wcześniej (wzrost z 40 do 44 proc.). Zjawisko to jest także dobrze widoczne, gdy weźmiemy pod uwagę wyłącznie utwory narracyjne – w roku 2013 utwory należące do literatury pięknej stanowiły 13 proc., w 2017 – 10 proc. W  przypadku literatury pięknej 55  proc. produkcji wydawniczej zgłaszanej do Biblioteki Narodowej stanowią książki polskie, a 42 proc. – obce. W przypadku 3 proc. tytułów kwestia ta pozostała trudna do określenia. Natomiast wśród utworów tłumaczonych 35 proc. stanowiły książki amerykańskie, 17 proc. – angielskie, 8 proc. – japońskie, 7 proc. – francuskie, po 4 proc. – szwedzkie i niemieckie, 3 proc. – włoskie, a 2 proc. – norweskie. W obrębie książek literackich 85 proc. stanowią książki powstałe w XXI wieku (o 5 p.p. mniej niż w całym zbiorze), 12 proc. – książki z XX wieku, a 3 proc. to pozycje XIX-wieczne i starsze. Literatura piękna W kategorii literatura piękna znalazły się książki, których forma „świadczy o dążeniu ich autorów do uzyskania wybitnej wartości poznawczej i/lub artystycznej”. Jak czytamy w „RWL”: „Kluczowy jest tu zamiar wywołania u odbiorców przeżyć estetycznych, a nie tylko takiej satysfakcji emocjonalnej, jaka jest charakterystyczna dla obcowania z różnymi gatunkami literatury popularnej. Trzeba jednak zaznaczyć, że podstawą klasyfikacji nie jest oceniana przez katalogującego wartość estetyczna utworu, ale raczej możliwa do odczytania w tekście funkcja nadana mu przez autora. Utwory te mogą rzeczywiście być uznawane przez krytyków lub czytelników za wyjątkowo wartościowe, mogą to być jednak także książki, które nie zyskają podobnego uznania”. I tak, w roku 2017 do Biblioteki Narodowej wpłynęło 2588 pozycji książkowych zaliczonych do literatury pięknej i jest to największa liczba książek tego rodzaju, jaką odnotowano od momentu wprowadzenia tej kategorii (czyli od roku 2013). Najmniej tytułów tego rodzaju odnotowano w roku 2014 – było ich wtedy 2047. W latach 2013, 2015 i 2016 ich liczba wahała się pomiędzy 2200 i 2300 tytułów (2013 – 2279, 2015 – 2227, 2016 – 2295). Warto podkreślić, że w stosunku do roku 2016 przybyło zarówno książek o charakterze poetyckim (76 proc. literatury pięknej, wzrost o 230 pozycji), jak i prozy fabularnej (wzrost o ponad 100 tytułów, 16 proc. literatury pięknej). Zbliżona do tej z poprzednich lat pozostała liczba dramatów (4 proc. literatury pięknej) oraz utworów innego typu – antologii łączących utwory różnych rodzajów literackich (3 proc. literatury pięknej), librett, scenariuszy filmowych czy pieśni. Tomiki poetyckie, podobnie jak w poprzednich latach stanowiące ponad 3/4 całej literatury pięknej, w roku 2017 tworzyły zbiór 1972 tytułów. Ich liczba dość konsekwentnie powiększa się z roku na rok. Utwory tego typu wydawane są często przy pomocy różnych form self-publishingu – tak opublikowano w 2017 roku 38 proc. tomików poezji (17 proc. sami autorzy, 21 proc. wydawnictwa typu vanity press, takie jak: Ridero – 100 tytułów, Warszawska Firma Wydawnicza – 41, Sowello – 36, Poligraf – 26). Mniej tomików wydanych zostało przez profesjonalne, komercyjne wydawnictwa (19 proc.). Wśród nich jako wydawcy poezji wyróżniają się: Wydawnictwo KryWaj, Wydawnictwo Muzyczne Polihymnia, Mamiko, Armagraf, Biuro Literackie, Wydawnictwo Forma, Wydawnictwo Adam Marszałek. Wśród wydawców tego rodzaju literatury liczą się także stowarzyszenia i fundacje (razem opublikowały 16 proc. poezji), biblioteki i inne ośrodki kultury (12 proc.), a także organizacje wyznaniowe lub związane z nimi wydawnictwa (4 proc.). „Stosunkowo dynamiczny przyrost liczby tomików poetyckich nie jest niczym nowym – ten wzrost, zwłaszcza zaś przyrost półamatorskiej twórczości najnowszej polskich autorów, odnotowujemy w ostatnich latach stale, i jest to zrozumiały efekt przemian zachodzących w technikach wydawniczych. Opublikowanie tomiku poetyckiego przy pomocy wydawnictwa typu vanity press, drukarni oferującej usługi wydawnicze, zaprzyjaźnionej firmy albo lokalnego stowarzyszenia jest niezwykle proste” – czytamy w opracowaniu BN. Tym bardziej interesujący wydaje się natomiast przyrost liczby powieści zaliczanych do literatury pięknej – książek chętniej czytanych niż tomiki wierszy i częściej publikowanych przez profesjonalne, komercyjne wydawnictwa. Fabularna literatura narracyjna o wyższych ambicjach literackich – jak określa się ją w  statystykach narodowej książnicy – liczyła w 2017 roku 416 pozycji, co stanowiło 16 proc. całej literatury pięknej (o 3 proc. więcej niż przed rokiem). Jest to liczba zdecydowanie większa niż w latach 2014–2016, podobna natomiast do tej, jaką odnotowano w 2013 roku. 75 proc. tego rodzaju utworów opublikowanych zostało przez wydawnictwa komercyjne, tylko 6 proc. – w ramach self-publishingu, 5 proc. – przez stowarzyszenia, 3 proc. – przez fundacje, a także po 2 proc. – przez wydawnictwa i organizacje kościelne oraz ośrodki kultury. Wydawnictwa, które wydały najwięcej powieści o  wyższych ambicjach literackich to Wydawnictwo Literackie – w sumie 33  (w  tym 16 w  koedycji z  Ringierem),  14 – Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 14 – Prószyński Media w koedycji z Ringierem, Wydawnictwo MG –  13, Muza – 12, Znak – 12. Co ciekawe, inaczej niż w przypadku poezji (a także powieści i opowiadań gatunków popularnych), wśród wydanych w 2017 roku utworów narracyjnych należących do literatury pięknej książki napisane w XXI wieku nie stanowią większości. Tworzą one 39 proc. tego zbioru (o 5 p.p. mniej niż rok wcześniej). Kolejne 33 proc. wydanych w tym okresie tytułów powstało w wieku XX. Znaczna jest także (26 proc.) grupa tekstów z okresu wcześniejszego niż XX wiek. W grupie najaktywniejszych wydawców polskiej literatury ambitnej znalazły się oficyny takie jak: Wydawnictwo Literackie, Wydawnictwo Adam Marszałek, Nisza, Biuro Literackie, Kontekst, Grupa Wydawnicza Foksal, Polihymnia, Mamiko, Znak. Obcą literaturę piękną XXI wieku chętnie publikują z kolei: Grupa Wydawnicza Foksal, Świat Książki, Książkowe Klimaty, Wydawnictwo Czarne, Wydawnictwo Literackie. Wśród XX-wiecznych lub starszych utworów narracyjnych należących do literatury pięknej przeważają z kolei książki obcych autorów. Stanowią 70 proc. z nich, a publikowane są zwłaszcza przez: Dom Wydawniczy Rebis, Prószyński Media, Wydawnictwo MG, Muzę, Armorykę, Zysk i S-ka. Z kolei wśród autorów wydawanych w największej liczbie tytułów znaleźli się: Henry James, Michaił Bułhakow, Gabriel García Márquez, Jane Austen, Fiodor Dostojewski, Philip Roth, Miguel de Cervantes, Joseph Conrad. Jako wydawcy polskiej klasyki powieściowej wyróżniają się z kolei zwłaszcza: Wydawnictwo Literackie, Wydawnictwo Greg, PIW (Państwowy Instytut Wydawniczy), Księgarnia Akademicka, a najczęściej wydawani pisarze tego typu to dobrze znani autorzy lektur szkolnych: Bolesław Prus (26 tytułów), Henryk Sienkiewicz (42), Józef Ignacy Kraszewski, Eliza Orzeszkowa, Władysław Reymont, Stefan Żeromski, Zofia Nałkowska, Witold Gombrowicz. Romansowo-obyczajowa Przez literaturę popularną romansowo-obyczajową rozumieć należy publikacje, w których „uwaga skoncentrowana jest na emocjach bohaterów, ich wzajemnych relacjach i  otoczeniu społecznym”. Jak uściślają autorzy „RWL”: „Do tej kategorii należą przede wszystkim romanse, ale także niezbyt ambitne powieści obyczajowe, które koncentrują się na takich tematach jak życie rodzinne (»Wojna domowa« Miry Michałowskiej) czy praca (»Diabeł ubiera się u Prady« Lauren Weisberger) oraz książki o poważniejszych problemach, ale niewysokiej wartości artystycznej (»Weronika postanawia umrzeć« Paula Coelho). Do tego typu należy zaliczyć również romanse historyczne i lekkie obyczajowe powieści historyczne. Co do szczegółów, w roku 2017 do Biblioteki Narodowej przesłano 2137 tytułów książek romansowo-obyczajowych. Było to …
Wyświetlono 25% materiału - 1168 słów. Całość materiału zawiera 4672 słów
Pełny materiał objęty płatnym dostępem
Wybierz odpowiadającą Tobie formę dostępu:
Dostęp czasowy
Płatność za pośrednictwem usługi SMS
Aby otrzymać kod dostępu, należy wysłać SMS o treści koddm1 pod numer: 79880. Otrzymany kod zwotny wpisz w pole poniżej.
Opłata za SMS wynosi 9.00 zł netto (10.98 PLN brutto) i pozwala na dostęp przez 15 minut (bądź do czasu zamknięcia okna przeglądarki). Przeglądarka musi mieć włączoną obsługę plików "Cookie".
Dostęp terminowy
Płatność kartą płatniczą lub przelewem
Dostęp terminowy zostanie przyznany z chwilą zaksięgowania wpłaty - w tym momencie zostanie wysłana odpowiednia wiadomość e-mail na wskazany przy zakupie adres e-mail.
Abonenci Biblioteki analiz Sp. z o.o.
Jeżeli jesteś już abonentem Rynku Książki

Privacy Preference Center

Close your account?

Your account will be closed and all data will be permanently deleted and cannot be recovered. Are you sure?