Polska Izba Wydawców, zrzeszająca wydawców prasy drukowanej i cyfrowej na poziomie lokalnym, regionalnym i ogólnopolskim, przyjęła uchwałę, w której wzywa władze do wsparcia niezależnej i profesjonalnej prasy.

Wobec istniejących i coraz większych zagrożeń dla obiegu rzetelnej informacji, dla edukacji i rozwoju kultury, Izba apeluje do polskich władz o podjęcie działań w celu wsparcia całego sektora poprzez uruchomienie środków przewidzianych w unijnej polityce spójności, w szczególności w ramach Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego.

Jak wskazano w uchwale, jednym z priorytetów przyszłej polityki budżetowej UE, jest zapewnienie bezpieczeństwa. Jest to oczywiste, bowiem bieżąca sytuacja geopolityczna wymaga szybkiego wzmocnienia zdolności obronnych. Bezpieczeństwo nie może jednak być rozumiane jedynie w kategoriach zdolności militarnych i wyposażenia wojska. Bardzo istotnym elementem bezpieczeństwa jest bowiem zapewnienie dostarczania i dostępności wiary-godnych informacji, których wartość jest nie do przecenienia. Tym bardziej, iż manipulacja i dezinformacja stają się coraz powszechniej wykorzystywaną bronią. Organizacja wskazuje, że Rosja i Chiny miały w 2025 roku wydać łącznie 11 mld euro na działania dezinformacyjne.

„Nie do przecenienia jest fakt, iż prasa działa w oparciu o odpowiedzialność redakcyjną, podlega standardom dziennikarskim, ogranicza ryzyko dezinformacji, wzmacnia zaufanie społeczne oraz tworzy alternatywę dla algorytmicznego i łatwo ulegającego manipulacji obiegu treści w mediach społecznościowych” – czytamy w uchwale.

Podkreślono także, że „Niezbędne jest także zapewnienie stałego, bezpiecznego kanału rozpowszechniania rzetelnych informacji, odpornego na zniszczenie sieci energetycznej i wynikające z niego blackouty. Należy stworzyć i wzmocnić stabilne kanały dostarczania prasy przez różnego rodzaju dystrybutorów (kolporterów, Pocztę Polską, operatorów automatów paczkowych itp.) do maksymalnie szerokiej sieci odbiorców. Zapewni to bezpieczeństwo informacyjne i zapobiegnie wykluczeniu informacyjnemu i kulturalnemu określonych grup społecznych”.  Takie nakłady wpisują się nie tylko w priorytet „Bezpieczna Europa”, ale także w dwa inne priorytety – „inwestycje w ludzi, państwa członkowskie i regiony” czy „ochronę ludności oraz budowanie godności i odporności”. Równocześnie należy podnosić kompetencje medialne społeczeństwa (media literacy), na co środki powinny być zapewnione, zgodnie z kolejnym priorytetem, jakim są „wydatki na edukację oraz promowanie praw socjalnych i demokracji”.

Polska Izba Wydawców wskazuje także, że należy wprowadzić także inne, występujące w wielu państwach UE, formy wsparcia, takie jak: dotacje na produkcję redakcyjną (w tym lokalną), utworzenie Funduszu Wsparcia Mediów Lokalnych (jako osobny, celowany instrument) oraz Funduszu Innowacji i Rozwoju (R&D dla mediów), kształcenie zawodowe dziennikarzy (walka z dezinformacją, budowanie odporności społecznej wobec wojny hybrydowej), dotacje na restrukturyzację. Niezbędne jest także wdrożenie systemowych mechanizmów ekonomicznych i prawnych wzmacniających prasę i służących rozwojowi innowacyjności wydawców.

„W tym kontekście należy – na poziomie krajowym – wprowadzić zerową stawkę podatku VAT na prasę oraz – na poziomie unijnym – wprowadzić rozszerzone licencje zbiorowe dla systemów AI przy równoczesnym usunięciu wyjątku eksploracji tekstu i danych (TDM), który nieprojektowany z myślą o systemach AI, jest przez nie na ogromną skalę nadużywany – i to z ogromną szkodą dla wydawców i dziennikarzy, przyczyniając się tym samym do osłabienia kondycji profesjonalnej, wiarygodnej prasy”.

Izba skierowała także list do wiceministra Jana Szyszko, sekretarza stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej, w którym apeluje: „zwracamy się z apelem o wprowadzenie konkretnych mechanizmów wsparcia, dla realizacji których należy zabezpieczyć środki w obecnym i przyszłym budżecie UE – w trwającym jeszcze Funduszu Spójności i zastępującymi go wkrótce środkami przewidzianymi w ramach planów partnerstwa krajowego i regionalnego. Istnieje szansa na rzeczywiste wsparcie, szansa, której nie można zaprzepaścić”.

Przeczytaj także:

Wsparcie prasy – list przewodni

UCHWALA XXXIV WZC PIW ws wsparcia prasy

Wsparcie prasy w budżecie UE memorandum Polskiej Izby Wydawców