30 kwietnia w Muzeum Tatrzańskim w Zakopanem (ul. Krupówki 10) zostanie otwarta wystawa „August Zamoyski. Myśleć w kamieniu” prezentująca barwne życie artysty i jego imponujące dzieła rzeźbiarskie; opowiadająca o ważnych zdarzeniach, fascynacjach i podróżach twórcy oraz przypominająca legendarny wyczyn sportowy rzeźbiarza, który w 1925 roku przebył na rowerze trasę Paryż – Zakopane, liczącą ponad 3000 km, w 21 dni.

August Zamoyski (1893-1970) był jednym z najwybitniejszych polskich rzeźbiarzy pierwszej połowy XX wieku, prekursorem nowego myślenia o rzeźbie. Zajmował się także grafiką wydawniczą i ilustracją, teorią sztuki i filozofią; był profesorem Szkoły Sztuk Pięknych w Rio de Janeiro. Tworzył w kraju i na emigracji, przede wszystkim w Brazylii i we Francji. W 1937 roku uzyskał Grand Prix de Sculpture na Międzynarodowej Wystawie Sztuk i Technik Stosowanych w Paryżu za rzeźbę „Głowa Wierki”. We wrześniu 1954 na Międzynarodowym Kongresie Filozoficznym w Sᾶo Paulo ogłosił traktat „Sztuka i substancja” (wydanie polskie: Państwowy Instytut Sztuki, 1958).

Na wystawie zgromadzono 24 rzeźby artysty z kolekcji warszawskiego Muzeum Narodowego, jego filmy z lat 1927–1929 utrwalające nie tylko swoich najbliższych, ale także sławnych przedstawicieli paryskiej bohemy: Marca Chagalla, Louisa Marcoussisa, Alicję Halicką, Mojżesza Kislinga, Jeana Cocteau, Artura Rubinsteina oraz Witkacego z kręgiem zakopiańskich artystów. fotografie i szkicowniki, liczne materiały archiwalne: notatki, dzienniki intymne i korespondencję z przyjaciółmi. Dzieła rzeźbiarskie odzwierciedlają wszystkie okresy twórczości Zamoyskiego od czasów formizmu, ekspresjonizmu i kubizmu – charakteryzujących się radykalnymi eksperymentami poszukiwaniami syntetycznej „formy absolutnej” po okres rzeźby klasycyzującej, o czytelnych odniesieniach do natury. Ekspozycji rzeźb towarzyszy pokaz obrazów wybitnych malarzy i przyjaciół artysty: Stanisława Ignacego Witkacego, Rafała Malczewskiego, Leona Chwistka i Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.

Zakopiański pokaz jest piątą odsłoną monografii Augusta zamoyskiego, przygotowanej przez Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie w 50. rocznicę śmierci artysty. Czynna będzie do 28 września 2025 roku.