„Książki to nie tylko towary konsumpcyjne; niosą ze sobą wartość kulturową, edukacyjną i demokratyczną, której rynki nie wyceniają w pełni” – czytamy w opracowaniu strategicznym Australijskiego Stowarzyszenia Księgarzy (Australian Booksellers Association). „Kiedy presja strukturalna i polityka cenowa oparta na produktach przyciągających klientów wypierają specjalistyczne księgarnie, infrastruktura wspierająca australijską kulturę literacką ulega erozji”.

Powołując się na społeczne i kulturowe korzyści płynące z działalności księgarni – oraz na ich coraz trudniejszą sytuację ekonomiczną – Australijskie Stowarzyszenie Księgarzy opublikowało szczegółowy plan zapewnienia właścicielom księgarni kluczowych ulg podatkowych.

„Księgarnie generują korzyści edukacyjne, kulturowe i społeczne, które wykraczają poza przychody ze sprzedaży książek, jednak te szersze korzyści kulturowe nie znajdują wystarczającego odzwierciedlenia w wynikach rynkowych, co skutkuje mniejszą liczbą księgarni niż byłoby to optymalne z kulturowego punktu widzenia” – czytamy w niedawno opublikowanej propozycji. „Tylko w ciągu ostatniego roku w Australii zamknięto co najmniej 13 niezależnych księgarni. Bez interwencji dalsze zamykanie księgarni zaszkodzi nie tylko sektorowi detalicznemu, ale także szerszemu ekosystemowi australijskiego wydawnictwa, twórczości literackiej i kultury czytelniczej”.

Proponowany program ma na celu „utrzymanie i wzmocnienie australijskiej sieci niezależnych księgarni służących społeczności” poprzez wspieranie inwestycji w „wykwalifikowaną kadrę, lokale, technologie oraz książki autorów australijskich”.

Zgodnie z propozycją kwalifikujące się księgarnie musiałyby być w co najmniej 75 proc. własnością australijską, posiadać co najmniej jeden „stacjonarny punkt sprzedaży detalicznej” w Australii oraz być otwarte dla publiczności przez co najmniej 24 miesiące. Ponadto co najmniej 70 proc. obrotów księgarni musi pochodzić ze sprzedaży książek, a księgarnia musi organizować co najmniej osiem wydarzeń rocznie (takich jak spotkania autorskie, kluby książki, szkolne lub społeczne wydarzenia literackie).

W propozycji sugeruje się również dwa „poziomy” programu, w tym „zwrotne ulgi od kwalifikowanych wydatków dla księgarni” o rocznej sprzedaży poniżej 10 mln dolarów; oraz „bezzwrotne ulgi od zobowiązania podatkowego (zmniejszające jedynie podatek do zapłaty)” dla księgarni o rocznej sprzedaży od 10 do 40 mln dolarów. Podmioty o przychodach powyżej 40 mln dolarów nie kwalifikowałyby się do programu.

„Wsparcie to pomoże ustabilizować rentowność księgarni, jednocześnie zachowując ekosystem kulturowy i gospodarczy, który stanowi podstawę australijskiego rynku wydawniczego, twórczości literackiej i czytelnictwa” – wyjaśnia dalej dokument programowy.  Koszty – w tym czynsz, wynagrodzenia pracowników i inne wydatki operacyjne – „gwałtownie rosną” w stosunku do i tak już niewielkich marż, a księgarnie borykają się z „konkurencją strukturalną ze strony globalnych gigantów i dyskontów, które nie cenią sobie zapewniania infrastruktury kulturalnej i dóbr publicznych ani nie są tym ograniczone”.

„Książki nie są jedynie towarami konsumpcyjnymi; niosą ze sobą wartość kulturową, edukacyjną i demokratyczną, której rynki nie wyceniają w pełni” – stwierdza dokument. „Kiedy presja strukturalna i polityka cenowa oparta na produktach przyciągających klientów wypierają specjalistyczne księgarnie, infrastruktura wspierająca australijską kulturę literacką ulega erozji”.

Propozycja ulgi podatkowych na rzecz ożywienia księgarni, zgłoszona w odpowiedzi na inicjatywę rządu australijskiego — Nowa krajowa polityka kulturalna (2026), będąca zaproszeniem do zgłaszania pomysłów mających pomóc w „kształtowaniu przyszłości” sektora kreatywnego i kulturalnego kraju — przewiduje ulgi podatkowe dla około 300 spośród 600 księgarni w kraju, w uznaniu ważnej roli, jaką odgrywają księgarze.