W 2026 roku przypada 80. rocznica urodzin Elfriede Jelinek. Z tej okazji Międzyuczelniana Sieć Badawcza poświęcona twórczości Elfriede Jelinek (Uniwersytet Wiedeński oraz Musik und Kunst Privatuniversität der Stadt Wien), we współpracy z Centrum Badań nad Twórczością Elfriede Jelinek, przygotowała międzynarodowy cykl spotkań pod hasłem WELT.AUTORIN.JELINEK. (Jelinek – autorka światowa). Każde z wydarzeń odbywa się w innym mieście na świecie i koncentruje się na odmiennym aspekcie recepcji twórczości noblistki w danym kraju.

Warszawski dzień poświęcony Elfriede Jelinek skupia się na relacji między językiem a antydemokratyczną polityką w kontekście autorytarnych i nacjonalistycznych dyskursów. Uczestnicy i uczestniczki przyjrzą się, w jaki sposób teksty Jelinek demaskują mechanizmy totalitarnego idiomu, analizują strategie politycznego zawłaszczania oraz krytykują dominujące porządki społeczne i kulturowe. Punktem wyjścia do dyskusji będzie również pytanie, czy literacki język Jelinek otwiera przestrzeń krytycznej debaty, czy może być traktowany jako wzorzec feministycznego głosu oraz czy literatura zaangażowana może wspierać solidarność międzykulturową.

Pierwsza część programu odbywa się w języku niemieckim. Spotkanie z Sylwią Chutnik i Raphaelą Edelbauer o godz. 18:00 odbywa się w języku polskim z tłumaczeniem na jęz. niemiecki.

19 czerwca,
godz. 9:30 – 13:00 oraz 15:00 – 17:30 i 18:00 – 20:00
Austriackie Forum Kultury
Ul. Próżna 7/9, Warszawa
Po niemiecku, a od godz. 18:00 po polsku i niemiecku
Wstęp wolny

Całe wydarzenie jest transmitowane na żywo. Link do transmisji:
https://univienna.zoom.us/j/67141467695?pwd=YfJuM4OPjzqRWRveBF0r8dLLVnhbIV.1
Hasło: jelinek

PROGRAM

Godz. 9:30 – 13:00 – po niemiecku
Powitanie
Arnold Obermayr (Austriackie Forum Kultury w Warszawie)
Artur Pełka (Uniwersytet Łódzki, Polska)
Pia Janke (Interuniversitäres Forschungsnetzwerk Elfriede Jelinek, Austria)

Keynote
Artur Pełka (Polska): Literatur und Demokratie oder warum Polen Elfriede Jelinek braucht
Rozmowa z udziałem następujących badaczek: Zuzana Augustová (Czechy), Monika Szczepaniak (Polska, online)
Moderacja: Pia Janke (Austria)

Dyskusja: Jelineks Sprachkraft – Globale Perspektiven
Z udziałem następujących badaczek: Ruth Bohunovsky (Brazylia, online), Asako Fukuoka (Japonia, videostatement), Bärbel Lücke (Niemcy, online), moderacja: Steffi Hofer (Austria)

Godz. 15:00 – po niemiecku
Labor: Demokratie versus Totalitarismus. Jelinek übersetzen
Impuls: Norbert Christian Wolf (Austria, videostatement)
Relacje video: Österreich-Bibliothek Opole (Polska), Österreich-Bibliothek Bukarest (Rumunia),
Österreich-Bibliothek Osijek (Chorwacja), Österreich-Bibliothek Zadar (Chorwacja),
Österreich-Bibliothek Erzurum (Turcja), Österreich-Bibliothek Szombathely (Węgry)
Moderacja: Christian Schenkermayr (Austria)

Godz. 18:00 – po polsku z tłumaczeniem na jęz. niemiecki
Sylwia Chutnik i Raphaela Edelbauer
Spotkanie autorskie: Anty-teksty. Dialogi z Elfriede Jelinek
Moderacja: dr Agnieszka Jezierska-Wiśniewska

W rozmowie udział wezmą dwie autorki: Sylwia Chutnik, reprezentująca polską perspektywę, od lat odwołująca się do twórczości Jelinek w swojej pracy literackiej i dydaktycznej (m.in. w warsztatach kreatywnego pisania inspirowanych jej twórczością), oraz Raphaela Edelbauer – austriacka pisarka, laureatka m.in. prestiżowej Austriackiej Nagrody Literackiej (za rok 2021), która podkreśla wpływ Jelinek na własny styl pisarski. Obie autorki należą do młodszych pokoleń niż sama noblistka, jednak ich twórczość łączy wysoki stopień świadomości językowej, krytyczne podejście do rzeczywistości społeczno-politycznej oraz wrażliwość na mechanizmy uproszczeń w myśleniu. Ich teksty stanowią istotny komentarz do współczesnych procesów politycznych i kulturowych.

Rozmowę poprowadzi dr Agnieszka Jezierska-Wiśniewska z Uniwersytetu Warszawskiego.