
Podczas uroczystej sesji Rady m.st. Warszawy, zwołanej z okazji Dnia Pamięci Warszawy 31 lipca, wręczono statuetki Syreny Warszawskiej Laureatom Nagrody m.st. Warszawy.
Wśród laureatów znaleźli się:
Elżbieta Ficowska
Urodziła się w warszawskim getcie w 1942 r. i jest jedną z osób ocalonych przez Irenę Sendlerową. Ukończyła Wydział Psychologii i Pedagogiki Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 70. była związana z opozycją demokratyczną, działała w Komitecie Obrony Robotników i współpracowała z Niezależną Oficyną Wydawniczą NOWA. W latach 1989-1990 i 1992-1993 była rzeczniczką prasową i doradczynią Jacka Kuronia. Aktywnie działa na rzecz upowszechniania wiedzy o historii Holokaustu, szczególnie poprzez programy dla młodzieży. W latach 2002-2006 przewodniczyła Stowarzyszeniu Dzieci Holocaustu; jest członkinią Komitetu Wspierania Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. W 2006 r. została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Prof. Hanna Kirchner-Ładyka
Jedna z najważniejszych edytorek literatury polskiej XX wieku, przez całe życie związana z Instytutem Badań Literackich PAN. W swojej pracy skupiała się przede wszystkim na autorach mieszkających w Warszawie. Szczególne miejsce w jej dorobku zajmuje twórczość Zofii Nałkowskiej, której poświęciła biografię, a przygotowane przez nią edycje „Dzienników” weszły do kanonu polskiego edytorstwa naukowego. Współtworzyła również edycje pism Janusza Korczaka. Uczestniczyła w życiu opozycyjnym, wpisując się w tradycję warszawskiej inteligencji zaangażowanej.
Prof. Jan Kofman
Politolog, historyk, wydawca i publicysta. Ukończył historię na Uniwersytecie Warszawskim. Należał do opozycyjnej grupy tzw. komandosów i współtworzył Klub Poszukiwaczy Sprzeczności. Po Marcu ’68 zwolniony z pracy w Państwowym Wydawnictwie Naukowym. Od powstania Komitetu Obrony Robotników w 1976 r. włączył się w jego działalność, a następnie KSS „KOR”. Wydawał Kwartalnik Polityczny „Krytyka”; w latach 1982-1992 jako redaktor naczelny. Za publikowanie w obiegu niezależnym trafił w 1985 r. do aresztu. W 1990 r. był związany z PWN (członek zarządu i redaktor naczelny, wiceprezes zarządu, dyrektor naczelny). Wykładał m.in. w: Instytucie Studiów Politycznych PAN i Collegium Civitas. Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
Małgorzata Łukasiewicz
Ukończyła filozofię na Uniwersytecie Warszawskim. Jako tłumaczka zadebiutowała w 1974 r. na łamach „Literatury na Świecie”. Przetłumaczyła ponad 70 książek z zakresu literatury pięknej i filozofii. Wprowadziła do polskiego obiegu dzieła Roberta Walsera i W.G. Sebalda, przekładała prozę Hermanna Hessego i Patricka Süskinda oraz prace Adorno, Gadamera, Habermasa i Nietzschego. Była jedną z inicjatorek pomocy dla warszawskich i ursuskich robotników wyrzucanych z pracy po protestach w czerwcu 1976 r., potem współpracowała z KSS „KOR”. Należała do redakcji „Tygodnika Solidarność”, w stanie wojennym była internowana. Jest laureatką nagrody miesięcznika „Literatura na Świecie” za całokształt dorobku oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Dr Tomasz Makowski
Bibliotekarz i historyk, od 2007 r. dyrektor Biblioteki Narodowej, jeden z twórców Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa. Pod jego kierunkiem wyremontowano Pałac Rzeczypospolitej przy placu Krasińskich, który w 2024 r. po raz pierwszy od powstania w XVII wieku otwarto i bezpłatnie udostępniono publiczności. Jest autorem i kuratorem znajdującej się tam wystawy stałej skarbca Biblioteki Narodowej. Przeprowadził przebudowę czytelń w siedzibie głównej Biblioteki przy Alei Niepodległości. Z jego inicjatywy powstała Polona.pl, największa w Polsce i jedna z największych na świecie bibliotek cyfrowych, licząca obecnie 4 mln obiektów. Uruchomił także cyfrową wypożyczalnię Academica, z której wypożycza się rocznie ćwierć miliona publikacji w czterech tysiącach bibliotek.
Dr Agnieszka Morawińska
Historyczka i krytyczka sztuki, tłumaczka, doktor nauk humanistycznych. W latach 1976-1993 była kuratorką w Galerii Sztuki Polskiej w Muzeum Narodowym w Warszawie, gdzie stworzyła nową Galerię Malarstwa Polskiego. Pełniła funkcję wiceministry kultury oraz ambasadorki RP w Australii. Po powrocie pracowała jako kurator w Zamku Królewskim. Kierowała Galerią Zachęta, a także była dyrektorką Muzeum Narodowego w Warszawie. Kuratorka wielu wystaw, m.in.: „Artystki polskie” i „Malarstwo polskie w czasach Fryderyka Chopina”. Odznaczona m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz Odznaką Honorową „Zasłużony dla Warszawy”.
Grzegorz Piątek
Laureat Nagrody m.st. Warszawy z 2024 r. Krytyk i historyk architektury, pisarz. Absolwent Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. W latach 2005-2011 był redaktorem miesięcznika „Architektura-Murator”. Jego książki dotyczące Warszawy stanowią cenny wkład w poznawanie historii stolicy. Jego publikacje zostały docenione nie tylko przez członków kapituł rozmaitych konkursów, ale również przez czytelników, także tych, niezwiązanych z Warszawą. Grzegorz Piątek jest laureatem Paszportu Polityki w kategorii literatura za rok 2022. Rok później został laureatem nagrody „Nike” dzięki głosom czytelników oraz laureatem Nagrody im. Jerzego Giedroycia, za publikację poświęconą miastu Gdynia („Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920-1939”). Jest również współautorem niemieckojęzycznego przewodnika po Warszawie. Wszystkie jego działania, zarówno wydawnicze jak i społeczne są ważnym elementem promocji Warszawy, w Polsce i za granicą.
Prof. Maria Poprzęcka
Historyczka sztuki, profesor nauk humanistycznych. Przez wiele lat związana z Uniwersytetem Warszawskim, gdzie do 2008 r. kierowała Instytutem Historii Sztuki. W latach 1998-2010 stała na czele Stowarzyszenia Historyków Sztuki. Obecnie wykłada w Kolegium „Artes Liberales” UW. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się na malarstwie XIX wieku. Autorka wielu książek i esejów, m.in. „Akademizm”, „Polskie malarstwo salonowe” oraz „Śmierć przed obrazem. O sztuce, starości i znikaniu”; publikuje też felietony w „Dwutygodniku”. Uczestniczyła w tworzeniu Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i jest członkinią Rady Powierniczej Zamku Królewskiego. Uhonorowana m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz Nagrodą Literacką Gdynia
Małgorzata Szejnert
Dziennikarka i pisarka, jedna z najbardziej cenionych polskich reportażystek. W drugiej połowie lat 70. kierowała działem reportażu w tygodniku „Literatura”, w sierpniu 1980 r. pomagała w redagowaniu biuletynu strajkowego w Szczecinie, a po ogłoszeniu stanu wojennego współpracowała z prasą podziemną. W 1984 r. wyjechała do Stanów Zjednoczonych, gdzie pracowała w „Nowym Dzienniku”. Po powrocie z USA była współzałożycielką „Gazety Wyborczej” i przez kilkanaście lat prowadziła w niej dział reportażu. W latach 2010-2013 przewodniczyła Jury Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. W tym roku obchodziła jubileusz 90-lecia.
Bogna Świątkowska
Dziennikarka, animatorka kultury i promotorka nowych zjawisk artystycznych. Bywa nazywana „matką chrzestną polskiego hip-hopu”. Już w latach 90. prowadziła pionierskie audycje radiowe o tej muzyce, m.in. „Kolorszok”. W latach 1999-2001 była redaktorką naczelną magazynu „Machina”. Od 2002 r. stoi na czele założonej przez siebie Fundacji Nowej Kultury Bęc Zmiana, która odgrywa istotną rolę w kształtowaniu debaty o przestrzeni miejskiej, architekturze i kulturze współczesnej, szczególnie w Warszawie. Jako autorka publikacji i inicjatorka projektów wspiera rozwój młodych twórców oraz integruje środowiska artystyczne i miejskie.
Barbara Toruńczyk
Postać polskiego życia intelektualnego drugiej połowy XX i początku XXI wieku. Jako studentka Uniwersytetu Warszawskiego uczestniczyła w wydarzeniach Marca 1968, za co została skazana na więzienie. W kolejnych latach współtworzyła środowiska opozycyjne (m.in. KOR, TKN) i współredagowała pisma niezależne. Najważniejszym jej osiągnięciem jest stworzenie i wieloletnie prowadzenie kwartalnika „Zeszyty Literackie”, który, choć powstał na emigracji, po 1989 r. został zakorzeniony w Warszawie i stał się jednym z istotnych ośrodków życia literackiego w Polsce. Wokół pisma powstała oficyna wydawnicza publikująca autorów polskich i światowych. Dzięki jej pracy Warszawa stała się miejscem spotkania literatury emigracyjnej i krajowej oraz platformą dialogu międzynarodowego. W tym roku będzie obchodziła jubileusz 80-lecia.
Elżbieta Wichrowska
Historyczka literatury i kultury, profesor nauk humanistycznych, pisarka, pracowniczka Instytutu Polonistyki Stosowanej. Od 2012 r. profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego oraz kierowniczka studiów doktoranckich Wydziału Polonistyki. Wcześniej, w latach 2008-2012, wicedyrektorka Instytutu. W 2021 r. została dyrektorem Centrum Badań nad Kulturą Warszawy UW, którego celem jest inicjowanie i upowszechnianie badań nad kulturą stolicy oraz integrowanie wokół nich środowiska naukowego, władz miasta i mieszkańców. Współzałożycielka I Społecznego Liceum Ogólnokształcącego w Warszawie i jego wicedyrektorka w pierwszym okresie działalności. Jest autorką książek poświęconych kulturze Oświecenia i Wielkiej Emigracji oraz dwóch powieści związanych z historią Warszawy: „Na Pragę nie wrócę” i „Twarz z lustra”.











