31 grudnia 2026 roku katalog NUKAT – narodowy uniwersalny katalog centralny polskich bibliotek naukowych i akademickich – zostanie zamknięty. Decyzję oficjalnie potwierdzono podczas lipcowego spotkania bibliotek współpracujących z NUKAT z dyrektorem Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. Zakończenie projektu oznacza koniec jednej z najważniejszych inicjatyw współpracy polskich bibliotek naukowych i akademickich.
W związku z decyzją o zamknięciu katalogu nie zostanie złożony do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosek o przyznanie dotacji celowej na kolejny rok.
Dzięki katalogowi w jednym miejscu można sprawdzić, w której bibliotece znajduje się interesująca nas książka, czasopismo czy inna publikacja. W katalogu znajdują się zbiory bibliotek z całej Polski, a także m.in. z Rzymu, Paryża i Wiednia. Bibliotekarze wspólnie tworzą opisy publikacji. Gdy opis jest gotowy, mogą wykorzystać go w katalogu swojej biblioteki, zamiast tworzyć go od początku. To oszczędza czas i pozwala bibliotekom pracować według wspólnych standardów. Z kolei czytelnik otrzymuje dostęp do informacji o zbiorach wielu bibliotek w jednym miejscu.
NUKAT powstał w 2002 roku z inicjatywy grupy bibliotek akademickich i Biblioteki Narodowej. Uruchomienie projektu było możliwe dzięki grantowi Fundacji A.W. Mellona. Przez kolejne lata katalog szybko się rozwijał. W 2025 roku liczba rekordów bibliograficznych przekroczyła 5 mln. NUKAT współtworzy ponad 160 bibliotek.
Decyzja o zakończeniu projektu zbiegła się z 24. rocznicą funkcjonowania NUKAT. Jak podkreśla Zespół Centrum NUKAT, projekt łączył pokolenia – przy jego tworzeniu współpracowali doświadczeni specjaliści oraz młodzi bibliotekarze, którzy dzięki temu rozwijali swoje kompetencje i zdobywali nowoczesny warsztat zawodowy.
Katalog przyczynił się również do modernizacji polskiego bibliotekarstwa. Współpraca bibliotek pozwalała na wymianę wiedzy, standaryzację pracy i rozwijanie kompetencji związanych z nowoczesnym katalogowaniem.
„Prowadzenie tak rozbudowanej bazy przez lata stanowiło ogromne wyzwanie organizacyjne, merytoryczne i techniczne” – wskazano. „Choć informacja o zakończeniu projektu jest niezwykle trudna, katalog NUKAT oraz ludzie, którzy go tworzyli, na stałe zapisali się w historii polskiej nauki i kultury. Dlatego chcemy wspólnie i uroczyście podsumować te blisko ćwierć wieku naszej działalności oraz oddać należne uznanie wszystkim współtwórcom”.
Zakończenie działalności NUKAT nie pozostanie bez oficjalnego podsumowania. Jesienią 2026 roku w gmachu Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie odbędzie się spotkanie poświęcone blisko 25-letniej historii projektu.
