
W dniach 25 i 26 czerwca odbędzie się 6. Międzynarodowa Konferencja Naukowa z cyklu „Ksi@żka w mediach – media w ksi@żce”.
Hasło tegorocznej konferencji: „Książkomorfoza: od kodeksu do algorytmu. Materialność – Medialność – Infrastruktury książki”.
Organizatorzy zapraszają do udziału badaczki i badaczy reprezentujących m.in. bibliologię, informatologię, medioznawstwo, kulturoznawstwo, literaturoznawstwo, historię książki, studia nad mediami i technologią, a także praktyków i praktyczki związanych z instytucjami kultury książki.
Organizatorami konferencji są:
– Katedra Informatologii Bibliologii i Edukacji Medialnej UMCS w Lublinie,
– Department of Social Communication and Information Activities Lviv Polytechnic National University Department of Social Communication Lesya Ukrainka Volyn National University
– Department of Media Technologies, Information and Book Business Lviv Polytechnic National University.
Konferencja poświęcona jest badaniom nad przemianami książki jako zjawiska kultury piśmienniczej, analizowanymi na styku bibliologii i medioznawstwa. Punktem wyjścia refleksji są trzy wzajemnie powiązane aspekty współczesnych i historycznych przeobrażeń książki: jej materialność, medialność oraz infrastruktury obiegu, ujmowane w perspektywie długiego trwania oraz w kontekście dynamicznych zmian technologii komunikacyjnych.
Książka rozumiana jest tu nie jako byt jednorodny i ahistoryczny, lecz jako artefakt materialny, którego forma kształtowana jest przez konkretne technologie zapisu, reprodukcji i projektowania – od rękopisu i druku po formy cyfrowe i hybrydowe. Materialność książki obejmuje zarówno fizyczne właściwości nośnika, jak i rozwiązania edytorskie, typograficzne oraz interfejsowe, które wpływają na sposoby lektury i interpretacji tekstu.
Jednocześnie książka ujmowana jest jako medium komunikacji kulturowej, uczestniczące w procesach transmisji wiedzy, pamięci i znaczeń. W tym sensie jej medialność ujawnia się w relacjach z innymi mediami oraz w zmieniających się funkcjach komunikacyjnych, jakie pełni w różnych środowiskach medialnych – od kultury druku po środowiska cyfrowe, sieciowe i algorytmiczne. Konferencja stawia pytania o to, jak zmiany technologii komunikacyjnych wpływają na status książki jako medium oraz na praktyki jej użytkowania, odbioru i interpretacji.
Istotnym obszarem refleksji są również infrastruktury książki, rozumiane jako materialne, instytucjonalne i cyfrowe warunki jej wytwarzania, obiegu, przechowywania i udostępniania. Obejmują one zarówno tradycyjne instytucje kultury książki – wydawnictwa, drukarnie, księgarnie, biblioteki i archiwa – jak i współczesne platformy cyfrowe, repozytoria oraz systemy algorytmiczne, które współtworzą ekosystem obiegu książki, kształtując jej „widzialność”, dostępność i trwałość w kulturze.
Tak rozumiana książka jawi się jako „medium w ruchu”, którego formy, funkcje i znaczenia podlegają nieustannym przekształceniom w zależności od technologii zapisu, praktyk kulturowych, zmieniających się modeli lektury oraz infrastrukturalnych uwarunkowań obiegu. Konferencja zaprasza do interdyscyplinarnego dialogu nad współczesnością i historią książki, w których materialność, medialność i infrastruktury splatają się w ciągłym procesie negocjowania miejsca książki w zmieniającym się pejzażu medialnym.
Organizatorzy proponują następujące obszary problemowe:
– przemiany formy książki (materialność) – materialność książki w perspektywie historycznej i współczesnej; technologie zapisu i reprodukcji a forma książki; relacje między książką drukowaną, cyfrową i formami hybrydowymi; książka jako obiekt edytorski i medialny; typografia, układ graficzny i interfejs jako elementy komunikacji książki; książka artystyczna i eksperymentalna jako pole refleksji nad formą.
– przemiany funkcji książki i praktyk lekturowych – funkcje książki w perspektywie historycznej i współczesnej; modele czytania i użytkowania książki; czytanie linearne i nielinearne w różnych środowiskach medialnych; relacje między autorem, redaktorem i czytelnikiem; interpretacja i recepcja książki w kontekstach cyfrowych.
– książka w relacjach medialnych (medialność) – książka jako medium w kontekście innych mediów; relacje książki z mediami audiowizualnymi i cyfrowymi; adaptacje i obiegi treści między książką a innymi mediami; remediacja i konwergencja w kulturze książki; relacje między tekstem, obrazem i dźwiękiem w publikacjach.
– bookmedia i rozszerzone (hybrydowe) formy książki – bookmedia jako kategoria badawcza w studiach nad książką i mediami; książka w środowiskach cyfrowych i interaktywnych; eksperymenty formalne i nowe formy publikacji książkowych; relacje między książką a platformami cyfrowymi; granice pojęcia „książka” we współczesnej kulturze medialnej.
– infrastruktury książki i ekosystemy obiegu – materialne, instytucjonalne i cyfrowe infrastruktury książki; wydawnictwa, drukarnie, dystrybucja i platformy jako elementy obiegu książki; biblioteki i archiwa jako systemy organizacji wiedzy i pamięci; repozytoria, księgarnie i systemy dostępu do treści; metadane, standardy opisu, indeksowania i wyszukiwania; polityki dostępności, inkluzywności, własności i otwartości wiedzy.
– algorytmy, dane i współczesny obieg książki (infrastruktury cyfrowe) – rola algorytmów w obiegu, selekcji i rekomendacji książek; dane i metadane jako narzędzia opisu i wartościowania treści; „widzialność” i „niewidzialność” książek w środowiskach cyfrowych; automatyzacja procesów wydawniczych, dystrybucyjnych i bibliotecznych; zmiany relacji między książką, instytucjami a jej odbiorcami.
Można również zgłaszać tematy własne, wychodzące poza proponowane obszary problemowe.
Konferencja odbywa się w dniach 25 i 26 czerwca zdalnie, za pośrednictwem platformy MS Teams.
Językami roboczymi konferencji są polski, ukraiński, angielski.
Koszt udziału w konferencji wynosi 300 zł (250 zł dla członków PTKS).
Osoba do kontaktu: dr Renata Malesa, renata.malesa@mail.umcs.pl
Aby wziąć udział w konferencji należy wypełnić do 15 czerwca formularz rejestracyjny dostępny pod LINKIEM.
Organizatorzy przewidują publikację materiałów pokonferencyjnych w recenzowanej monografii naukowej z serii (Wydawnictwo UMCS).
Komitet organizacyjny konferencji tworzą:
Przewodnicząca konferencji: dr hab. Anita Has-Tokarz, prof. UMCS
Z-ca przewodniczącej konferencji: dr Renata Malesa
Sekretariat konferencji: dr Agnieszka Kamińska, dr Halyna Lystvak, dr Grażyna Piechota, dr Kamil Stępień.











