Kraków będzie gospodarzem Międzynarodowego Festiwalu Literatury Odessa, imprezy literackiej zainicjowanej w 2015 roku, która z powodu wojny stała się projektem objazdowym – w 2022 roku festiwal odbył się w Batumi w Gruzji, a w zeszłym roku w Bukareszcie.
Wydarzenie odbędzie się w dniach 22–28 lutego w pałacu Potockich.
Podczas tegorocznej edycji w Krakowie festiwal będzie przestrzenią dialogu i refleksji dla 22 pisarzy z 13 krajów.
Publiczne odczyty i debaty podczas festiwalu prowadzić będą: Jurij Andruchowycz, Andriej Kurkow i Sofija Andruchowycz z Ukrainy, Marko Martin, Marcus Welsch i Judith Hermann z Niemiec, Francesca Melandri z Włoch, J.S. Margot i Jeroen Theunissen z Belgii, Robert Menasse i Anna Weidenholzer z Austrii, Radu Vancu z Rumunii, Tomas Venclova z Litwy, Kristiina Ehin i Paavo Matsin z Estonii, Santiago Roncagliolo z Peru/Hiszpanii, Mina Hava i Mariann Bühler ze Szwajcarii, Pieter van Os. Dołączą do nich czołowe nazwiska współczesnej literatury polskiej: Urszula Honek, Jakub Małecki, Adam Michnik, Andrzej Stasiuk i Klementyna Suchanow.
Odczyty i dyskusje będą prowadzone w języku angielskim, niemieckim, ukraińskim i polskim (z tłumaczeniem).
Wstęp dla publiczności jest bezpłatny.
–To już kolejny rok, w którym nasz festiwal literacki jest organizowany w mieście innym niż Odessa. Cieszę się, że tym razem gospodarzem jest Kraków, miasto znane z bogatej historii i dynamicznego życia kulturalnego. Jestem rad, że możemy tu zorganizować festiwal, by okazać solidarność z Ukrainą, zwłaszcza poprzez inicjatywę „Światowe czytanie literatury ukraińskiej”. Festiwal funkcjonuje w niewielkiej odległości od frontu, co jest dowodem na to, że literatura ma moc przeciwstawienia się ludziom z karabinami. Literatura nie może fizycznie leczyć ran, ale może oferować pocieszenie, wskazywać zło, zwerbalizować je, a przede wszystkim – tworzyć wspólnotę. Zapraszam miłośników kultury w Krakowie, aby do nas dołączyli i przez sześć dni wspólnie świętowali siłę literatury, która nas łączy – powiedział Ulrich Schreiber, znany niemiecki menedżer kultury, który razem z Hansem Ruprechtem jest współzałożycielem i współdyrektorem Międzynarodowego Festiwalu Literatury Odessa.
Program składa się z 25 wydarzeń, w których wezmą udział pisarze obecni zarówno osobiście, jak i online. Wśród poruszanych tematów tegorocznego Międzynarodowego Festiwalu Literatury Odessa w Krakowie znajdą się relacje między Europą Wschodnią a Zachodnią, przyszłość Europy, wolność pisarza i pisania oraz siła słów w walce z barbarzyństwem. 24 lutego, czyli w trzecią rocznicę rozpoczęcia ataku Rosji na Ukrainę, wysłuchamy odczytu na temat literatury ukraińskiej połączonego z publicznym czytaniem wierszy ukraińskich pisarzy, którzy zginęli podczas wojny – Wiktorii Ameliny i Maksyma Krywcowa. Ich utwory przedstawią Jurij Andruchowycz i Andriej Kurkow oraz włoska pisarka Francesca Melandri. Przemówienie otwierające dziesiątą edycję Międzynarodowego Festiwalu Literatury Odessa wygłosi niemiecki pisarz i dziennikarz Marko Martin, członek PEN Berlin.
Podczas Festiwalu zostanie wystosowany publiczny apel o uczestnictwo w światowym czytaniu tekstów uwięzionego algierskiego autora Boualema Sansala. Wydarzenie zaplanowano na 6 kwietnia.
Algierski autor Boualem Sansal został aresztowany na lotnisku w Algierze 16 listopada 2024 roku po powrocie z Francji. Aby podkreślić międzynarodową solidarność z autorem i żądanie jego natychmiastowego uwolnienia, Międzynarodowy Festiwal Literatury Odessa oraz sygnatariusze wzywają do światowego czytania jego tekstów.
Pisarze, którzy do tej pory wsparli tę inicjatywę to: Jennifer Clement (USA/Meksyk), J.M. Coetzee (RPA/Australia), Andriej Kurkow (Ukraina), Kwame Anthony Appiah (USA), Judith Hermann (Niemcy), Jakub Małecki (Polska), Marko Martin (Niemcy), Paavo Matsin (Estonia), Francesca Melandri (Włochy), Jeroen Theunissen (Belgia), Anna Weidenholzer (Austria).
Zainaugurowany w 2015 roku Międzynarodowy Festiwal Literatury Odessa ma na celu podkreślenie kulturalnego i międzynarodowego charakteru miasta oraz przyczynienie się do wzmocnienia jego więzi z metropoliami kulturalnymi w Europie i na innych kontynentach. Program każdej edycji odzwierciedla ten cel zarówno w wyborze zaproszonych pisarzy, jak i w tematach do dyskusji. Szczególne znaczenie w projektowaniu programu festiwalu ma przegląd przestrzeni kulturowej Europy Wschodniej i regionu Morza Czarnego. Do tej pory w wydarzeniach Międzynarodowego Festiwalu Literatury Odessa wzięło udział niemal 300 pisarzy. Hans Ruprecht i Ulrich Schreiber od samego początku koordynują wydarzenie.
Szczegółowy program festiwalu można znaleźć na stronie internetowej wydarzenia.
