Poniedziałek, 13 lipca 2026
10. tom z serii „Opowieści niesamowite” trafia do księgarń

Dziesiąty tom „Opowieści niesamowitych” ułożył Miron Białoszewski. W papierach poetki Jadwigi Stańczakowej, przyjaciółki Białoszewskiego, zachował się projekt antologii opowieści niesamowitych, jaki w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku poeta ułożył i nagrał na kasety magnetofonowe dla biblioteki Związku Niewidomych. Tom wypełniają opowiadania autorów anglojęzycznych, m.in. Edgara Allana Poego, Hectora Munro, Richarda Connela, Malcolma Jamesona, Dorothy Leigh Sagers, Grahama Greene’a, oraz opowiadanie „Terminus” Stanisława Lema (jest to więc pierwszy przypadek opowiadania, które znalazło się w dwóch tomach ON). Postanowiliśmy dla Państwa zrekonstruować i wydać drukiem

Jak pisze w posłowiu Piotr Paziński: „Niewiele tu duchów, upiorów i wampirów, kobiet fatalnych, brak zaświatów i dekadenckich, narkotycznych wizji, ani śladu spirytyzmu i wiedzy tajemnej. Wprawdzie podróżuje się w czasie i przestrzeni, ale czasoprzestrzeń nie płata zdradzieckich figlów, a inne wymiary rzeczywistości rzadko kiedy wdzierają się do naszego świata. A jednak realia większości nowelek – niezależnie, czy akcja toczy się w Warszawie, Paryżu, czy w kosmosie albo na tajemniczej wyspie – są dalece niepokojące”.

Przy okazji pracy nad tomem odnalazł się także krótki tekst, parodia opowieści grozy, napisany wspólnie przez Mirona Białoszewskiego i Jadwigę Stańczakową pt. „Wydłużona ręka”, który debiutuje w Opowieściach Niesamowitych. Gratką dla fanek i fanów Mirona jest niewątpliwie możliwość posłuchania opowiadań zamieszczonych w tomie, a czytanych przez samego autora zbioru. W książce znajduje się kod QR, który odsyła do unikalnych nagrań.

Ta antologia opowiadań była pomysłem Mirona Białoszewskiego i Jadwigi Stańczakowej i powstała najpierw jako nagranie na kasetach magnetofonowych. To miał być prezent dla Polskiego Związku Niewidomych. Miron Białoszewski wybrał swoje ulubione  opowiadania fantastyczne, science fiction i niesamowite różnych autorów i je przeczytał, a Jadwiga, ociemniała pisarka i poetka, nagrała go na kilkunastu kasetach. Wszystko działo się u niej w mieszkaniu na ulicy Hożej. Białoszewski wpadał do Jadwigi o różnych porach. Nawet w środku nocy zrywała się z łóżka uradowana, że będą nagrywać… 

Autorzy: Poul Anderson, Cynthia Asquith, Miron Białoszewski i Jadwiga Stańczakowa, Richard Connell, Graham Greene, Edmond Hamilton, Malcolm Jameson, Stanisław Lem, Hector Hugh Munro, Edgar Allan Poe, Dorothy Leigh Sayers, Alfred Elton van Vogt

Tłumacze: Jerzy Krzysztoń, Tadeusz Adrian Malanowski, Irena Przemecka, Julian Stawiński, Stanisław Wyrzykowski, Jan Zakrzewski

Seria Opowieści niesamowite

Miron Białoszewski (1922–1983) Poeta, prozaik, dramaturg, diarysta, dziennikarz i aktor. Urodził się i mieszkał w Warszawie. Jego debiutancka książka poetycka, Obroty rzeczy (1956), czerpała z tradycji baroku, ballady plebejskiej i sztuki jarmarcznej. Później zmienił styl, w kolejnych tomach wierszy (m.in. Mylne wzruszenia, 1965; Rozkurz, 1980; Oho, 1985) i prozy (Donosy rzeczywistości, 1973; Szumy, zlepy, ciągi; 1976, Chamowo, 2009) zajął się zapisywaniem codzienności, „nasłuchy” przekładając na rozpoznawalny, potoczny idiolekt. Był kronikarzem życia miasta i inteligenckiej bohemy. Okupacyjne wspomnienia z 1944 roku przetworzył w Pamiętnik z powstania warszawskiego (1970). Chętnie czytał i recytował swoje i cudze utwory, a w ostatniej dekadzie życia, pod wpływem Jadwigi Stańczakowej, tworzył literaturę mówioną, pozostawiając bogate archiwum nagrań.

Jadwiga Stańczakowa (1919–1996) Poetka, prozaiczka, dziennikarka i działaczka społeczna. Ocalała z getta warszawskiego, tuż po wojnie rozpoczęła pracę reporterki w gazetach „Głos Ludu” i „Dziennik Bałtycki”, jednak ciężka, postępująca choroba oczu wkrótce uniemożliwiła to zajęcie. Od połowy lat pięćdziesiątych, już ociemniała, kierowała redakcją miesięcznika „Pochodnia”, żywo angażując się w działalność Polskiego Związku Niewidomych. Jednocześnie zajęła się  twórczością literacką, publikując felietony radiowe, wiersze i prozę. Jej utwory ukazały się w zbiorach: Niewidoma (1979), Ślepak (1982), Boicie się czarnego ptaka (1990), Prozinki (2025). Od początku lat siedemdziesiątych zaprzyjaźniona z Mironem Białoszewskim, tworzyła z nim różnorodną gatunkowo literaturę mówioną (m.in. Dziennik we dwoje, 2015) i podejmowała rozmaite działania artystyczne z pogranicza teatru, ezoteryki i poezji.

 

 

Podaj dalej
Autor: Państwowy Instytut Wydawniczy