Poniedziałek, 10 sierpnia 2026

Zmarł Jarosław Abramow-Newerly. Pisarz i kompozytor miał 93 lata.

„Bardzo smutna wieść, pamiętamy go jako człowieka błyskotliwego, wielu talentów, znakomitego pisarza” – przekazało Stowarzyszenie Pisarzy Polskich we wpisie w mediach społecznościowych.

Urodził się 17 maja 1933 roku w Warszawie. Był synem pisarza Igora Newerlego i Barbary Abramow, nauczycielki i aktorki, przed wojną związanej z teatrem Baj. Wychował się na warszawskim Żoliborzu. Swoje dzieciństwo, które przypadło na czas wojny, opisał w tomie wspomnień „Lwy mojego podwórka” (2000). Pokazał tam okupację niemiecką z perspektywy chłopca, ciekawskiego obserwatora świata dorosłych, „strzygącego uchem” przy każdej nadarzającej się okazji. Sportretował kolegów z podwórka i ich rodziny, mieszkańców żoliborskiego osiedla – środowisko szczególne, bo w dużej mierze tworzone przez ważnych przedstawicieli warszawskiej inteligencji, których dzieci, jak sam Abramow, miały się wybić po wojnie.

Po klęsce Powstania Warszawskiego Jarosław wraz z matką trafili do obozu w Pruszkowie, następnie do wsi Słomniki pod Krakowem, skąd pojechali do Wodzisławia. Do Warszawy wrócili w lutym 1945 roku. Pierwsze lata powojenne Abramow-Newerly opisał w kolejnym tomie wspomnień, „Lwy wyzwolone”(2003).

Jego wspomnieniową trylogię zamykają „Lwy STS-u” (2005) – opowieść o teatrze, który w 1954 roku zaczynał jako amatorska grupa studencka tworzona przez garstkę pasjonatów, a w ciągu paru lat stał się głośną sceną. Abramow, obok między innymi Jerzego Markuszewskiego, Andrzeja Jareckiego i Agnieszki Osieckiej był jednym z filarów STS-u. Pisał skecze, monologi, satyry, komponował muzykę między innymi do tekstów Agnieszki Osieckiej i słynnej już „Piosenki o okularnikach”.

Debiutował jako pisarz w 1955 roku na łamach tygodnika „Szpilki” jako satyryk, a dwa lata później opublikował swoje tworzone dla STS-u monologi i skecze w zbiorze „Myślenie ma kolosalną przyszłość” (1957). Na lata sześćdziesiąte i siedemdziesiąte przypada rozkwit jego twórczości dramaturgicznej, opublikował między innymi „Licytację”, „Anioła na dworcu”, „Derby w pałacu”, „Wyciąg do nieba”, „Darz bór”, „Ja, ty, oni”, „Maestro”.

Za sztukę „Anioł na dworcu”, wystawioną w 1962 roku, a wydaną w 1965 roku Abramow-Newerly otrzymał Nagrodę im. Stanisława Piętaka (1965) oraz Nagrodę Fundacji Kościelskich (1967). W latach 1960-1966 pracował jako kierownik Redakcji Teatru Młodego Słuchacza w Polskim Radiu.

Od początku lat osiemdziesiątych pisarz dzielił czas między Warszawę i Toronto. Mieszkając w Kanadzie, Abramow-Newerly zainteresował się historią i losami tamtejszych polskich emigrantów i uczynił je tematem swojej prozy. W latach 90. i później ukazywały się kolejno – „Alianci” (1990), „Pan Zdzich w Kanadzie” (1991), „Kładka przez Atlantyk” (1995), „Nawiało nam burzę” (2000), „Młyn w piekarni” (2002).

 

Podaj dalej
Autor: ET, fot. Marytka Czarnocka/Autorzy książek w obiektywie
Źródło: PAP
Rynek książki
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.