Nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego w czerwcu ukaże się książka „Niesfilmowane, niewystawione, nieopublikowane” autorstwa Ingmara Bergmana. Tom gromadzi niepublikowane i wcześniej niedostępne teksty jednego z najwybitniejszych twórców kina XX wieku – scenariusze filmowe, sztuki i projekty, które z różnych powodów nie doczekały się realizacji, publikacji lub wystawienia.
Wśród zgromadzonych utworów znalazły się zarówno wczesne próby literackie Bergmana, jak i dzieła powstałe u szczytu jego kariery. Czytelnicy będą mogli poznać między innymi debiutancką sztukę dramatyczną z 1942 roku, określaną przez samego autora jako „bezwstydny plagiat Strindberga”, a także projekty, które nigdy nie trafiły na ekran. Szczególną uwagę zwracają planowany hollywoodzki film „64 minuty z Rebeką” z 1969 roku oraz przygotowywany w 1975 roku spektakl telewizyjny poświęcony śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa.
Publikacja stanowi pierwsze polskie wydanie tych tekstów. Książka zawiera również posłowie wybitnej badaczki twórczości Bergmana, Maaret Koskinen, przetłumaczone z wydania szwedzkiego. Autorem przekładu całości jest Tadeusz Szczepański – filmoznawca, tłumacz i autor cenionej monografii poświęconej Ingmarowi Bergmanowi.
„Niesfilmowane, niewystawione, nieopublikowane” to wyjątkowa okazja, by zajrzeć do twórczego archiwum reżysera i poznać projekty, które pozostały na marginesie jego oficjalnego dorobku, rzucając nowe światło na rozwój artystyczny jednego z najważniejszych twórców kina.
Kiedy Ingmar Bergman na początku lat 2000. podarował swoje prywatne archiwum przyszłej Fundacji Ingmara Bergmana, natrafiono na czarny zeszyt obłożony w ceratę, datowany na rok 1938, ze stronami wypełnionymi dziecięcym, krągłym charakterem pisma błękitnym atramentem: było tam kilka z najwcześniejszych prób literackich młodego pisarza.
Takie odkrycia zazwyczaj rzadko kiedy stanowią gwarancję czegokolwiek wartościowego, chyba że – jak właśnie w tym przypadku – zeszyt ten można było połączyć ze swoistym światem przedstawionym.
fragment komentarza Maaret Koskinen
