Czwartek, 9 lipca 2026
Festiwal startuje już w ten piątek

Głośna lektura fragmentów nowej, nieopublikowanej jeszcze powieści Olgi Tokarczuk w wykonaniu autorki rozpocznie tegoroczny Festiwal Góry Literatury i będzie wprowadzeniem do tematu przewodniego, którym są Terytoria. Wtedy też zostanie ogłoszony tytuł książki, zaprezentowania zostanie też okładka.

Festiwal startuje już w ten piątek, 10 lipca, na Zamku Sarny w Ścinawce Górnej.

Lektura zainicjuje rozmowy wokół tematu przewodniego 12. edycji Festiwalu Góry Literatury – Terytoriów.

Jego źródło stanowi nie tylko zapowiedziana premiera książki Olgi Tokarczuk, ale także esej-wykład, wygłoszony przez noblistkę w maju tego roku we Florencji (nie ukazał się jeszcze drukiem), w którym dokonała bardzo nas inspirującego rozróżnienia pomiędzy Terytorium a znacznie bardziej niejednoznaczną przestrzenią, którą nazwała – korzystając ze słownika winiarzy i producentów oliwy czy kawy – Terroirem.

„Granica ma za zadanie wyznaczyć wielkość terytorium. Opasać konstrukcję, która udaje naturalną, i przedstawiać ją tak, jakby istniała od zawsze, choć w rzeczywistości jest efektem negocjacji, konfliktów, aktów prawnych i przemocy. Idea terytorium zakłada, że ziemia jest tylko tłem dla ludzkiego działania, sceną, na której rozgrywają się człowiecze fobie: polityka, gospodarka, historia. Gdyż terytorium staje się bytem dopiero wówczas, kiedy ludzie aktem dzielenia i wyznaczania granic nadają mu sens i znaczenie. (…) Tak stworzył się akt nadrzędnej tożsamości i zapanowała zgoda, że wszyscy należymy do jakiegoś terytorium”.

Próba zrozumienia szczególnego charakteru Ziem Zachodnich i Północnych oraz ich powojennych losów będzie nam towarzyszyć przez cały festiwal. O tak zwanych Ziemiach Odzyskanych porozmawiamy z antropolożką Karoliną Ćwiek-Rogalską, politologiem Tomaszem Grabowskim oraz niemieckim historykiem Andreasem Kossertem. O migracje jako sposób życia zapytamy badaczy Didiera Fassina i Anne-Claire Defossez.

Pierwszego dnia gośćmi Festiwalu  będą: Georgi Gospodinow, laureat Międzynarodowej Nagrody Bookera
i Nagrody Angelus, a także najczęściej tłumaczony bułgarski autor, oraz reporterka Katarzyna Boni i adwokatka
Karolina Kuszlewicz.

Otwarte zostanie pasmo sztuki, odbędzie się wernisaż wystawy „Kamień, papier, nożyce”, a swój manifest
odczyta Agnieszka Szpila.

Pierwszy dzień na scenie literackiej zamknie kolejna z głośnych lektur, tworząca wraz z czytaniem Noblistki swoistą klamrę: Robert Więckiewicz zaprezentuje zapomniane opowiadanie Wiesława Dymnego „Przeprawa” z tomu „Droga na Dziki Zachód” z 1974 roku.

Koncert zagrają Ralph Kamiński & My Best Band In The World.

Sobota 11 lipca rozpocznie się pasmami edukacyjnymi: Latającym Uniwersytecie Ludowym oraz Małych Górach Literatury. Seminarium „O utopiach w czasach dystopii” poprowadzi Magdalena Środa, warsztaty „Zwierzęta pozaludzkie i ich obrona” – Karolina Kuszlewicz, a wykład o zapobieganiu zachowaniom samobójczym wśród młodzieży – Halszka Witkowska.

W programie też między innymi warsztaty o radzeniu sobie z rosyjską propagandą, o przeciwdziałaniu mowie nienawiści, o komunikacji międzyludzkiej, o szamanizmie. Nie zabraknie spacerów literackich, sensorycznych, przyrodniczych i ornitologicznych. Udział jest bezpłatny, liczba miejsc ograniczona, na niektóre wydarzenia można się wciąż zapisywać.

Małe Góry Literatury są skierowane do dzieci i młodzieży – zaprojektowane tak, by każdy odnalazł w nich coś dla siebie. Młodzi będą tropić zwierzęta z Adamem Wajrakiem, wzorem Wisławy Szymborskiej kleić kolaże, wczytają się w pięknie ilustrowane książki i porozmawiają o nich, obejrzą też filmy animowane z różnych zakątków świata, a projekcjom będzie towarzyszyć wprowadzenie i rozmowa.

Przygotowano spektakl „Tkaczka chmur” połączony z warsztatami ruchowymi. Wśród prowadzących
warsztaty, lekcje i rozmowy są między innymi Roksana Jędrzejewska-Wróbel, Grzegorz Kasdepke,
Krzysztof Łapiński, Joanna Rusinek, Michał Rusinek i Wit Szostak.

Na scenie literackiej zapowiedziano udział argentyńskiego pisarza i badacza, autora „Historii czytania”, Alberto Manguela. O zwrot ludowy w literaturze odpytywani będą: Joanna Kuciel-Frydryszak, Adam Leszczyński, Kacper Pobłocki i Antonina Tosiek.

W setną rocznicę urodzin Marii Janion odbędą się rozmowy z jej uczniami: Kazimierą Szczuką i Markiem Bieńczykiem. W panelu z udziałem autora „Ronda Wiatraczna” oraz Doroty Kotas i Pawła Sołtysa tematem głównym będą róże literackie przedstawienia Warszawy.

Powojenne losy polskich Żydów zgłębią Anna Bikont i Paweł Piotr Reszka, a Wojciech Tochman opowie o wojnie z perspektywy zwierząt.

Odbędzie się debata o sztucznej inteligencji oraz panel o teoriach spiskowych. Odbędą się też rozmowy o Sokratesie (Krzysztof Łapiński, Magdalena Środa), o Kościele katolickim (Artur Nowak, Stanisław Obirek), o przezwyciężaniu kryzysu samobójczego (Monika Tadra, Halszka Witkowska).

Opowiadanie Olgi Tokarczuk „Schronienie” przeczytają Maja Ostaszewska i autorka, a fragmenty powieści Olgi Tokarczuk „Anna In w grobowcach świata” zaprezentują Maja Ostaszewska, Maria Peszek, Andrzej Seweryn i Maciej Stuhr.

Koncerty zagrają Kasia Sienkiewicz oraz Spięty.

Na kolejne festiwalowe dni organizatorzy zapraszają do Nowej Rudy, Polanicy-Zdroju, Ludwikowic Kłodzkich, Wałbrzycha i Dzierżoniowa. Zaplanowano debatę o dzieciach w cyfrowym świecie, rozmowy o mrocznych ścieżkach duchowości czy o zawłaszczeniu patriotyzmu przez prawicę.

Odbędą się spotkania z: Anną Bikont, Jackiem Dehnelem, Krystyną Jandą, Leszkiem Kolankiewiczem, Pawłem Sołtysem, Tomaszem Stawiszyńskim, Mariuszem Szczygłem, Krzysztofem Środą oraz Olgą Tokarczuk.

W programie spotkania w ramach bogatego pasma poetyckiego, pokazy filmowe i rozmowy o literaturze bez granic z udziałem czeskich autorów i autorki (Jaroslava Rudiša, Kláry Vlasákovej, Jonáša Zbořila).

Zaprezentowane zostanie przedstawienie „Ziemia Ziemia” w wykonaniu dzieci i młodzieży z łódzkich domów dziecka z udziałem Żanety Łabudzkiej, Czesława Mozila i Andrzeja Seweryna, a także plenerowo-cyrkowy spektakl „Tribute” inspirowany prozą noblisty Isaaca Bashevisa Singera.

Koncerty zagrają Maria Peszek i Bartek Wąsik, Pablopavo i Ludziki oraz John Porter.

Odbędzie się również jarmark artystyczny z lokalnym rękodziełem i wyrobami, a także pokazy sztukmistrzów z Lublina (Nowa Ruda, poniedziałek 13 lipca).

W następny weekend powrót na Zamek Sarny w Ścinawce Górnej, w którym udział wezmą: Joanna Bator, Agnieszka Holland, Adam Michnik, Renata Przemyk, Radek Rak, Hania Rani, Michał Rusinek, Małgorzata Szejnert i Wit Szostak.

Na żywo nadany zostanie program „Kwiatki polskie” prowadzony przez Katarzynę Kasię i Grzegorza Markowskiego.

Łącznie zaplanowano przeszło 170 wydarzeń z udziałem 240 gości w 30 lokalizacjach ziemi kłodzkiej, aglomeracji wałbrzyskiej i Kotliny Dzierżoniowskiej.

Festiwal Góry Literatury potrwa do soboty 18 lipca.

Organizatorami wydarzenia są Fundacja Olgi Tokarczuk i Fundacja Festiwal Góry Literatury.

Pełny program 12. edycji Festiwalu Góry Literatury jest dostępny na stronie Fundacji Olgi Tokarczuk.

Udział w większości wydarzeń jest bezpłatny.

Bilety obowiązują na wydarzenia na Zamku Sarny w dniach 10, 11, 12 oraz 17 i 18 lipca i są całodniowe, tzn. uprawniają do wejścia zarówno na spotkania, jak i na koncerty. Bilety jednodniowe normalne (pełnopłatne) kosztują 150 zł. Obowiązują dodatkowe zniżki dla młodzieży, studentów i seniorów, a dzieci do 11 roku życia (pod opieką osoby dorosłej posiadającej bilet), wchodzą za darmo.

Osobno biletowane są również koncerty oraz spektakle odbywające poza Zamkiem Sarny: w Polanicy-Zdroju, Nowej Rudzie, Wałbrzychu, Dzierżoniowie i Ludwikowicach Kłodzkich (ceny biletów normalnych wahają się od 30 do 100 zł). Wstęp na spotkania autorskie i dyskusje przed koncertami w tych miejscowościach jest bezpłatny. Na spotkania w Starej Kopalni w Wałbrzychu obowiązują bezpłatne wejściówki, do pobrania ze strony internetowej starakopalnia.pl.

Bilety są dostępne w sprzedaży za pośrednictwem platformy eBilet, gdzie znajduje się również pełny regulamin i zasady biletowania wydarzeń (biletera dolicza opłatę manipulacyjną). W przypadku niewyczerpania puli elektronicznych biletów, będzie je można zakupić także na miejscu (w cenach podanych powyżej).

Zgłoszenia na bezpłatne warsztaty i seminaria w ramach Latającego Uniwersytetu Ludowego oraz Małych Gór Literatury przyjmujemy pod adresem: lul@fundacjaolgitokarczuk.org, liczba miejsc jest ograniczona.

 

Podaj dalej
Źródło: Fundacja Olgi Tokarczuk i Fundacja Festiwal Góry Literatury.