Dr. Andrzej Kaluza z Deutsches Polen-Institut (Niemiecki Instytut Spraw Polskich) w Darmstadt poinformował o wydarzeniach, jakie zaplanowano w rocznicę wybuchu II wojny światowej.

1 września 1939 roku, osiemdziesiąt siedem lat temu, Niemcy zaatakowały Polskę, wywołując w ten sposób II wojnę światową. Dla Polski wojna ta oznaczała pięć i pół roku brutalnej okupacji, w wyniku której zginęło ponad pięć milionów cywilów, w tym około trzech milionów zamordowanych żydowskich dzieci, kobiet i mężczyzn. Skala zbrodni popełnionych przez Niemców i w imieniu Niemiec jest głęboko zakorzeniona w polskiej pamięci, podczas gdy w Niemczech pozostaje niemal nieznana.

Tegoroczna uroczystość upamiętniająca, która odbyła się 1 września o godz. 16.30 przy tymczasowym pomniku poświęconym ofiarom okupacji w Polsce (na miejscu dawnej Opery Krolla), była w szczególny sposób poświęcona masowym rozstrzelaniom w lasach piaśnickich położonych na północny zachód od Gdańska. Od jesieni 1939 roku do wiosny 1940 roku niemieckie władze okupacyjne zamordowały w tym miejscu ponad 10 tys. osób – przedstawicieli polskiej inteligencji, Niemców i Polaków z terytorium Rzeszy, a także pacjentów szpitali psychiatrycznych z Pomorza.

O godz. 19 w audytorium Topografii Terroru rozpoczęły się wykłady i dyskusja panelowa na ten temat zorganizowane we współpracy ze Stałą Konferencją Miejsc Pamięci Związanych z Nazizmem w Rejonie Berlina.

Uroczystość upamiętniającą od kilku lat organizują Niemiecki Instytut Spraw Polskich oraz Zespół „Domu Polsko-Niemieckiego” działający przy Fundacji Pomnika Pomordowanych Żydów Europy, w ścisłej współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych oraz Ambasadą Rzeczypospolitej Polskiej.

Kai Wegner, burmistrz Berlina, podkreślił: „Dzisiaj, 1 września, upamiętniamy ofiary niemieckiej agresji na Polskę, przypominając tym samym o rozpoczęciu II wojny światowej osiemdziesiąt siedem lat temu. Podtrzymywanie pamięci o niezmiernym cierpieniu, jakiego nazistowskie Niemcy przysporzyły Polsce i Europie, niezmiennie pozostaje naszym obowiązkiem. Miejsce upamiętniające polskie ofiary w Berlinie ma zatem szczególne znaczenie. Jednocześnie Berlin ma dziś ścisłe związki z Polską. Pragniemy dalej umacniać stosunki polsko-niemieckie, a także współpracę partnerską naszego miasta z Warszawą. Z historii wypływa obowiązek wspólnej pracy na rzecz pokojowej, zjednoczonej i demokratycznej Europy.”

Gunther Krichbaum, sekretarz stanu ds. europejskich w niemieckim MSZ, powiedział przed obchodami rocznicy: „W tym miejscu, gdzie w 1939 roku ogłoszono napaść na Polskę, upamiętniamy dziś los wszystkich Polek i Polaków, którzy stracili życie pod nazistowskimi rządami terroru. Nauka wyciągnięta z historii pozwoliła stworzyć Europę, która jest wyjątkowym projektem pokojowym – projektem, który obecnie, w obliczu rosyjskiej agresji na Ukrainę szczególnie zyskał na aktualności”

Dr Konrad Schmidt-Werthern, kierownik urzędu Pełnomocnika Rządu Federalnego ds. Kultury i Mediów, powiedział: „Dzisiaj upamiętniamy cierpienia Polski podczas II wojny światowej, upamiętniamy miliony ludzi, którzy stracili życie lub dom. Niemieccy okupanci dążyli do zniszczenia polskiej tożsamości i kultury. Groza zbrodni nazistowskich była niewyobrażalna, nie wolno nam o nich zapomnieć. Dlatego tak ważne jest, aby właśnie tutaj, w Berlinie, w samym sercu niemieckiej stolicy, powstało trwałe miejsce pamięci poświęcone ofiarom zbrodni nazistowskich popełnionych w Polsce. Planowany pomnik już wkrótce stanie się symbolem walki z zapomnieniem i wyparciem a także będzie stanowił wyraz żywej pamięci, porozumienia i edukacji.”

„1 września 1939 roku należy do tragicznych dat światowej historii. Rozpętana tego dnia wojna światowa pochłonęła życie milionów ludzi, pozostawiając po sobie w wielu krajach cierpienie i zniszczenia. Polska stała się pierwszą ofiarą niemieckiej agresji. Dzisiaj upamiętniamy ofiary wojny i jako sojusznicy dążymy do zachowania pokoju” – powiedział Jan Tombiński, chargé d’affaires ad interim Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Federalnej Niemiec.

Prof. Peter Oliver Loew, dyrektor Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich, dodał: „Nie wolno nam zapomnieć. Pamięć o niemieckich zbrodniach powinna być dla nas motywacją do kształtowania dzisiejszych stosunków polsko-niemieckich w duchu przyjaźni i porozumienia”.

Uwe Neumärker, dyrektor Fundacji Pomnika Pomordowanych Żydów Europy, powiedział: „1 września 1939 roku to dzień, który do dziś w ogromnym stopniu kształtuje stosunki polsko-niemieckie: napaść Wehrmachtu i późniejsza okupacja, charakteryzujące się niezwykłą brutalnością, pozostawiły w Polsce trwałe rany. W Niemczech natomiast data ta została w dużej mierze zapomniana. Mają to wreszcie zmienić pomnik poświęcony polskim ofiarom oraz Dom Polsko-Niemiecki, będący miejscem pamięci, edukacji, a przede wszystkim miejscem spotkań dwóch europejskich narodów.”

Dalsze informacje na temat zbrodni piaśnickiej:
https://muzeumpiasnickie.pl/historia/historia-zbrodni-piasnickiej