środa, 22 czerwca 2022
Petycja środowisk naukowych, publicystycznych i twórczych

Ogólnopolski Apel Czasopism to inicjatywa periodyków artystycznych, naukowych i publicystycznych z całej Polski na rzecz radykalnej reformy programu MKiDN „Czasopisma”, w ramach którego co roku dystrybuowane są publiczne środki na działalność czasopiśmienniczą w kraju. Apel jest jednocześnie działaniem, symbolem i protestem. Ma rozpocząć ogólnopolską dyskusję i zmiany, których współautorami staną się redakcje czasopism.

Jak piszą organizatorzy „program ten w swym obecnym kształcie nie stanowi wystarczającego wsparcia dla czasopism w Polsce”, „nie prezentuje jasnych kryteriów według których wnioskodawcy otrzymują punkty w poszczególnych kategoriach,”, „nie wiadomo, co wpływa na wysokość przyznanych dotacji”. W efekcie absolutna większość czasopism w Polsce „działa w stanie fundamentalnej niepewności”, utrudniony jest – o ile w ogóle możliwy – „proces budowania spójnej i długoterminowej polityki wydawniczej”, a „czasopisma, które winny aktywnie tworzyć pole kultury i publicznej debaty, zmuszone są w konsekwencji do działań doraźnych, zachowawczych, obliczonych na krótkotrwały efekt”. Jak podsumowują inicjatorzy apelu: „Często po prostu walczą o to, by w ogóle utrzymać się przy życiu”.

22 czerwca inicjatorzy Ogólnopolskiego Apelu Czasopism złożyli w MKiDN oficjalny list środowisk czasopiśmienniczych do ministra Piotra Glińskiego sygnowany przez 34 redakcje z całej z Polski co roku biorące udział w programie oraz załącznik zawierający kierunkowe propozycje zmian. Najważniejszym celem Ogólnopolskiego Apelu Czasopism na obecnym etapie jest jak najszybsze rozpoczęcie rozmów z Ministerstwem o nowym kształcie finansowania – jego zwiększeniu, wprowadzeniu transparentnych kryteriów przyznawania dotacji, a także wprowadzeniu do procesu przyznawania środków głosu przedstawicielek i przedstawicieli środowiska czasopism.

Ogólnopolski Apel Czasopism to ruch ponadpolityczny, który formułuje postulaty o charakterze pracowniczym/zawodowym dotyczące środowiska redaktorek i redaktorów czasopism w Polsce. Jednakże – by jego głos i postulaty stały się słyszalne – potrzebuje szerokiego społecznego wsparcia. To wsparcie jest szczególnie istotne ze strony środowisk naukowych, twórczych i publicystycznych.

Każdy może złożyć swój podpis pod petycją wspierającą dążenia Ogólnopolskiego Apelu Czasopism:

Link do petycji

“Wierzymy, że nie jest jeszcze za późno, by uratować wiele cennych tytułów i dać drugie życie czasopismom w całej Polsce – niezależnie od ich afiliacji ideowych czy politycznych” – piszą inicjatorzy.

***

LIST OTWARTY ws. programu MKiDN „Czasopisma”  

Celem programu „Czasopisma” jest „wspieranie najbardziej znaczących ogólnopolskich czasopism kulturalnych, zarówno tych o wieloletnim dorobku i ugruntowanej pozycji, jak i tych, które uzyskały status opiniotwórczych w ostatnich latach”.  Niestety – jak pokazuje wieloletnie doświadczenie redaktorów i redaktorek z różnych środowisk – program ten w swym obecnym kształcie nie stanowi wystarczającego wsparcia dla czasopism w Polsce. Jest to sytuacja zła i należy ją jak najszybciej zmienić. Poniżej przedstawiamy największe wady programu, a następnie postulaty jego systemowej zmiany.

Podstawowym problemem, co roku wskazywanym przez wielu wnioskodawców, jest nieprzejrzystość Programu MKiDN „Czasopisma”. Program nie prezentuje jasnych kryteriów, według których wnioskodawcy otrzymują punkty w poszczególnych kategoriach, nie wiadomo także, co wpływa na wysokość przyznanych im dotacji – często różniących się od kwot wnioskowanych. Negatywnie zaskakuje także brak merytorycznej waloryzacji działalności czasopism.

Nasze wyliczenia – oparte o wyniki ogólnopolskiej ankiety przeprowadzonej wśród redakcji kilkudziesięciu różnorodnych czasopism w Polsce – wskazują dodatkowo, że średnia kwota dotacji, wynosząca 44 000 zł, pokrywa zaledwie 17,44 % realnych potrzeb instytucji, takiej jak czasopismo. Wskaźnik ten pokazuje skalę problemu: dla większości czasopism ministerialna dotacja jest jedynym (bądź głównym) źródłem finansowania, co w praktyce przekłada się na ogromną ilość nieopłacanej przez nikogo pracy, dzięki której obieg czasopiśmienniczy w ogóle jeszcze funkcjonuje.

Dotacje są nie tylko zbyt niskie, ale też – w związku z opisaną wyżej małą przejrzystością wniosku – niestabilne. Każdorazowo, składając wniosek, redakcje większości polskich czasopism nie wiedzą, jakie kryteria muszą spełnić, aby otrzymać dofinansowanie i na jakie wsparcie mogą liczyć, w związku z tym działają w stanie fundamentalnej niepewności. To ogromny problem w procesie budowania spójnej i długoterminowej polityki wydawniczej. Czasopisma, które winny aktywnie tworzyć pole kultury i publicznej debaty, zmuszone są w konsekwencji do działań doraźnych, zachowawczych, obliczonych na krótkotrwały efekt. Często po prostu walczą o to, by w ogóle utrzymać się przy życiu.

Z naszego punktu widzenia, program ten jest w aktualnej formie nieudaną i nieadekwatną próbą finansowania działalności czasopiśmienniczej, będącą efektem wieloletnich zaniedbań, co skutkuje brakiem odpowiedzi na realne potrzeby. Z tego powodu – niżej podpisani redaktorzy i redaktorki ogólnopolskich czasopism – wysuwamy następujące postulaty:

1) Apelujemy o zakończenie przyznawania dotacji w dotychczasowej formule konkursowej.

2) Domagamy się podwyższenia ogólnej kwoty przeznaczonej na program Czasopisma do około 15 000 000 złotych na rok. Domagamy się uruchomienia programu Czasopisma od roku 2023 w formie dotacji stałej opartej o dwustopniową waloryzację (minimalną i jakościową). Szczegóły naszej propozycji znajdują się w załączniku nr 1 do niniejszego listu.

3) Postulujemy powołanie Rady Konsultacyjnej złożonej z redaktorów i redaktorek czasopism (w tym sygnatariuszy niniejszego listu) oraz urzędników Ministerstwa, której celem będzie stworzenie nowego regulaminu. Głos redaktorów i redaktorek w takim organie powinien być istotny.

4) Apelujemy o wprowadzenie waloryzacji jakościowej działalności czasopism w trybie 2-letnim jako podstawy do przedłużenia dotacji na kolejny okres.

5) Postulujemy, żeby decyzja o przyznaniu/przedłużeniu dotacji była ogłaszana najpóźniej 31. stycznia.

Nasze postulaty dotyczą radykalnej i systemowej zmiany programu dotacyjnego „Czasopisma”. Wyrastają one z naszych wieloletnich doświadczeń, których respektowania się domagamy – nikt, tak jak my, nie zna wszak realiów naszej pracy i jej wymagań. Nie da się robić dobrego czasopisma za niewielkie, a do tego niepewne, pieniądze. Nie da się tworzyć kultury czasopiśmienniczej w warunkach stałej niepewności, co stan kryzysu pandemicznego dodatkowo uwyraźnił. Wyrażamy nadzieję, że zgłoszone postulaty, będące głosem środowiska, nie zostaną zignorowane, a Ministerstwo – w osobie Piotra Glińskiego – doskonale zrozumie powagę sytuacji i konieczność zasadniczych zmian.

Z wyrazami szacunku, redakcje czasopism:

Autoportret. Pismo o dobrej przestrzeni

BLOK Magazine

Czas Kultury

Czasopismo „TUU”

Dwutygodnik

Fragile

Glissando

HYBRYDA Pismo Artystyczno-Literackie

Komiks i My

Kwartalnik Kulturalny

Opcje

Kwartalnik Literacki Wyspa

Kwartalnik literacko-artystyczny „Fraza”

Kwartalnik literacko-krytyczny KONTENT

Kwartalnik Twój Blues

Lwowski Biuletyn Informacyjny

Magazyn Kontakt

Magazyn kulturalno-społeczny „Kultura i Biznes”

Magazyn Materiałów Literackich „Cegła”

Mały Format

Miasteczko Poznań

Miesięcznik Literacki Akant

Miesięcznik ZNAK

Migotania

Ostoja. Sztuka – Literatura – Społeczeństwo

Pamiętnik Literacki

Pismo

Popmoderna

Projektor. Magazyn Kulturalny

Redakcja Wakatu (2006-2020)

Rita Baum

RROM PO DROM

„Semper Fidelis”

Stolica Sześć strun świata

Tygodnik Spraw Obywatelskich

***

PROGRAM MKIDN CZASOPISMA: POSTULATY NOWEGO SPOSOBU FINANSOWANIA CZASOPISM

1. Zwiększenie ogólnej kwoty przeznaczonej na dotacje dla czasopism do około 15 000 000 złotych rocznie (liczba czasopism startujących w konkursie razy średnia dotacja wynosząca 90 000; średnia dotacja w tej wysokości będzie zapewniać niecałe 40% średniego budżetu czasopisma wynoszącego około 252 000 – dane pozyskane z przeprowadzonej przez nas ankiety wśród czasopism).

2. Zmniejszenie rozpiętości przyznawanych dotacji – wprowadzenie  czterech lub pięciu możliwych kwot dotacji z jasno określonymi progami dla wszystkich, przykładowo: – 30 000 zł / rok – 60 000 zł / rok – 90 000 zł / rok – 120 000 zł / rok – 150 000 zł / rok

3. Zwiększenie przejrzystości przyznawania dotacji: przejście od formuły konkursowej do stałego finansowania redakcji spełniających określone warunki minimum:

– minimum 2-letni staż czasopisma[1]

– regularność ukazywania się danego tytułu – ocena jakościowa, uwzględniająca różnorodność czasopism startujących w konkursie, oparta o:

a) ustalony wskaźnik (ilość sprzedanych egzemplarzy w wypadku czasopism papierowych, ilość wizyt na witrynie wg narzędzi Google Analytics dla czasopism cyfrowych) poświadczający powiększanie grupy odbiorców lub – w uzasadnionych przypadkach – utrzymywanie jej na stałym poziomie,

b) wpływ czasopisma na treść i jakość debat toczących się w jego polu – ich inicjowanie, moderowanie, cytowalność treści publikowanych w danym magazynie w ważnych dla danego pola dyskusjach,

c) animowanie pola (literackiego, publicystycznego, naukowego – odpowiedniego dla danego tytułu) rozumiane jako działania niezwiązane bezpośrednio z wydawaniem pisma (organizacja debat/paneli/warsztatów/działań edukacyjnych dla dzieci i młodzieży itp.),

d) otwarcie czasopisma na debiutantów / osoby niedoświadczone,

e) dalszy rozwój w dziedzinie/dyscyplinie autorów początkowo związanych z danym tytułem.

4. Jakościowa waloryzacja pkt. 3.a, 3.b, 3.c, 3.d, 3.e w trybie 2-letnim podstawą do przedłużenia dotacji na kolejne lata.

5. Powołanie organu – Rady Waloryzacyjnej – złożonego z redaktorów i redaktorek czasopism oraz urzędników Ministerstwa, odpowiedzialnego za proces waloryzacji działań czasopism, który posiadać będzie kluczowy głos przy decyzji o przedłużaniu dotacji na kolejne lata.

6. Członkowie Rady Waloryzacyjnej powinni reprezentować wszystkie środowiska i redakcje startujące dotychczas w programie Czasopisma. W tym celu powinni być obierani drogą losowania – na okres dwóch lat – spośród listy redaktorów i redaktorek uprzednio zgłoszonej do MKiDN.

7. Decyzja o przyznaniu/przedłużeniu dotacji powinna być ogłaszana najpóźniej do 31 stycznia.

Autor: ET
escort bayan trabzon escort bayan yalova escort bayan edirne escort bayan manisa bursa görükle escort