środa, 17 lipca 2019
Odszedł wielki kompozytor i dramaturg

We wtorek 16 lipca na Cmentarzu Komunalnym w Salzburgu pożegnaliśmy prof. Bogusława Schaeffera, wybitnego polskiego kompozytora, dramaturga, grafika i pedagoga, zwanego polskim Leonardem da Vinci. Profesor zmarł 1 lipca po długiej chorobie. Miał 90 lat. Ostatnie lata życia spędził w Salzburgu, gdzie pracował jako nauczyciel kompozycji w słynnym Mozarteum.

Profesora żegnała zarówno najbliższa rodzina, przedstawiciele Polonii, jego uczniowie z salzburskiego Mozarteum, jak i przedstawiciele władz państwowych: Tadeusz Deszkiewicz, doradca Prezydenta PR Andrzeja Dudy, Jolanta Kozłowska, ambasador RP w Austrii, Michał Madaj, wicekonsul RP w Monachium. Nie zabrakło również przedstawicieli środowiska muzycznego i artystycznego: Związku Kompozytorów Polskich, Fundacji Przyjaciół Sztuk „Aurea Porta” zajmującej się promocją dorobku profesora, a także indywidualnych artystów i kompozytorów.

Za wybitne zasługi dla kultury polskiej prof. Schaeffer został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski Polonia Restituta.

Podczas pogrzebu została odegrana słynna kompozycja zmarłego – „Missa electronica”.

Bogusław Schaeffer urodził się w 1929 r. we Lwowie. Wykształcenie muzyczne zaczął zdobywać w Opolu (skrzypce), a następnie w Krakowie, gdzie studiował muzykologię i kompozycję. Pierwsze utwory zaczął komponować w wieku 17 lat. Pracował jako dziennikarz Polskiego Radia w Krakowie. W 1963 r. rozpoczął działalność dydaktyczną, której pozostał wierny do końca życia: wykładał kompozycję w Akademii Muzycznej w Krakowie, potem również na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jako wykładowcę zapraszały go również uczelnie zagraniczne w: Salzburgu (Austria), Middelburgu (Holandia), Yorku (Wielka Brytania).

Bogusław Schaeffer był także doktorem filozofii, grafikiem, cenionym teoretykiem i krytykiem muzycznym. Stworzył około 550 dzieł muzycznych, 44 sztuki teatralne, grane z dużym powodzeniem w kraju i za granicą (m.in. „Scenariusz dla nie istniejącego, lecz możliwego aktora instrumentalnego”, „Scenariusz dla trzech aktorów”, „Kwartet dla czterech aktorów”), a także około 650 prac graficznych. Jego utwory muzyczne stale gościły na festiwalu „Warszawska Jesień”, gdzie wykonywano je na 31 edycjach tego wydarzenia. Wśród  publikacji Schaeffera znalazło się 17 książek (w tym 3 zarysy historii muzyki i unikatowy podręcznik do nauki kompozycji), przeszło 800 artykułów, studiów, felietonów i esejów z zakresu muzyki współczesnej, filozofii kultury, psychologii twórczości oraz pedagogiki kompozycji.  Odtwórcami postaci schaefferowskich dramatów byli znani polscy aktorzy m.in.: Jan Peszek, Mikołaj i Andrzej Grabowscy, Jan Frycz, Jan Machulski oraz nieżyjący już Marek Frąckowiak, który założył Fundację Aurea Porta zajmującą się promocją dorobku artystycznego Schaeffera – twórcy niezmiennie bardziej znanego i docenianego za granicą niż w kraju.

Najważniejszą z inicjatyw Fundacji jest cykliczny Festiwal „Era Schaeffera”. Coroczny projekt przybliża twórczość polskiego artysty, skupiając artystów z całego świata. Festiwal jest multimedialnym, audiowizualnym wydarzeniem inspirowanym dźwiękiem, słowem, ruchem, obrazem, utrzymanym w technice collage’u. Najbliższa “Era Scheffera” już 24 października w warszawskim muzeum Polin.

zdj. Krystyna Gierłowska

Autor: Joanna Hetman