W ramach cyklu spotkań wydawców akademickich i naukowych z przedstawicielami Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego we wtorek 23 lipca odbyło się spotkanie z Izabelą Stępień, dyrektorem Departamentu Nauki, w którym uczestniczyła też Patrycja Gutowska, zastępca dyrektora Departamentu Nauki, oraz Michał Sułkowski, naczelnik wydziału w tym Departamencie.

Ze strony wydawców uczestniczyli: Ewa Bluszcz (Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego), Andrzej Chrzanowski (przewodniczący Sekcji Wydawców Akademickich i Naukowych Polskiej Izby Książki i Wydawnictwo Akademickie Sedno), Piotr Dobrołęcki (Biblioteka Analiz), Aurelia Grejner (prezes Stowarzyszenia Wydawców Szkół Wyższych i Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie), Beata Jankowiak-Konik (Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego), Beata Klyta (Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego), Dorota Leśniewska (Wydawnictwo Instytutu Slawistyki PAN), Katarzyna Nowak (Wydawnictwo Naukowe PWN), Ewa Pajestka-Kojder (Oficyna Naukowa) i Klaudia Szawłowska (Wolters Kluver).

W trakcie spotkania Grupa ds. programów MNiSzW wspierających publikowanie naukowe (przewodnicząca Beata Jankowiak-Konik) przedstawiła:

– postulat przywrócenia rozporządzenia ministra nauki i szkolnictwa wyższego z dnia 10 lipca 2006 roku w sprawie stawek, szczegółowego sposobu oraz trybu udzielania i rozliczania dotacji przedmiotowych do podręczników akademickich lub ustanowienia analogicznego programu, w tym wprowadzenie kategorii podręcznika akademickiego do sytemu ewaluacji nauki. Obecna sytuacja powoduje, że zarówno autorzy i wydawcy nie mają zachęt i motywacji, w tym finansowych, aby powstawały nowe podręczniki. Rozporządzenie umożliwiało także finansowanie i publikowanie tłumaczeń podręczników, udostępniając dydaktykom i studentom najważniejsz osiągnięcia nauki z innych krajów.

– postulat, aby wydawcy mogli być podmiotami upoważnionymi do składania wniosków w ramach programów NPRH, tworząc np. konsorcja z uczelniami lub samodzielnie z zespołami badaczy z uczelni/instytucji nauki.

Grupa ds. wykazów wydawców monografii naukowych (przewodnicząca Ewa Bluszcz) przedłożyła postulaty dotyczące zmian w zasadach sporządzania wykazu wydawców monografii naukowych, uwzględniając dotychczasowe doświadczenia wynikające z rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 7 listopada 2018 roku w sprawie sporządzania wykazów wydawnictw monografii naukowych oraz czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych. W przygotowanym przez Grupę dokumencie przedstawiono m.in. kryteria dotyczące oceny wydawców monografii, zmianę obowiązującej punktacji, konieczność weryfikowania przyznawanych ocen, a także potrzebę wsparcia wydawców monografii programami analogicznymi do wsparcia przyznanego wydawcom czasopism naukowych. Podkreślono także konieczność zniesienia uprzywilejowania wydawców zagranicznych i przeciwdziałania patologiom, jakie stąd wyniknęły.

Postulaty dotyczące wydawców czasopism zostały już wcześniej przygotowane przez Grupę, której przewodniczy Klaudia Szawłowska i przedłożone min. Maciejowi Gduli.

Grupa ds. innowacyjnego podręcznika akademickiego (przewodnicząca Natalia Wojciechowska) uzyskała potwierdzenie, że min. Maciej Gdula bardzo pozytywnie ocenił przedstawiony mu na spotkaniu 18 lipca 2024 roku projekt ustanowienia ministerialnego programu Cyfrowego Podręcznika Akademickiego z możliwością wprowadzenia go w życie w 2025 roku oraz że decyzje kierunkowe w tej sprawie mogą być podjęte do końca sierpnia tego roku.

W imieniu Grupy ds. cyfryzacji jej przewodnicząca, Beata Klyta, przedłożyła notatkę z propozycją podjęcia wspólnych działań, które mogą pomóc w zbudowaniu złotego rekordu publikacji naukowych. Propozycja została sformułowana po roboczych konsultacjach z Ośrodkiem Przetwarzania Informacji – Państwowym Instytutem Badawczym i na podstawie wcześniejszych rozmów z kierownictwem Biblioteki Narodowej.

Dyr. Izabela Stępień poinformowała, że jeszcze w lipcu powinien być opublikowany (długo oczekiwany) do konsultacji projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie wykazów wydawców monografii i czasopism naukowych, w którym znajdą się propozycje zmian dotyczące zasad sporządzania wykazu czasopism naukowych. Zmiany wprowadzone rozporządzeniem powinny wejść w życie 1 stycznia 2025 roku. Nie przewiduje się zmian, które zmieniałyby zasady ewaluacji w trakcie obecnego okresu ewaluacji, nowe zasady mogą/powinny być przygotowane w horyzoncie nowego okresu ewaluacji.

Dyr. Izabela Stępień poinformowała także, które departamenty w ministerstwie nauki są kompetentne w zakresie spraw, jakie zostały przedstawione na spotkaniu.

W trakcie spotkania ustalono:

– w ramach konsultacji projektu nowelizacji rozporządzenia w sprawie wykazów wydawców monografii i czasopism naukowych wydawcy złożą postulaty także w sprawie monografii, choć projekt ministerialny będzie dotyczył tylko czasopism naukowych,

– przygotowany zostanie harmonogram dalszych spotkań z Departamentem Nauki oraz z pozostałymi departamentami ministerstwa, aby ustalić w jakim zakresie i w jakim czasie można będzie realizować zgłoszone postulaty wydawców,

– wydawcy przestawili postulat powołania w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego zespołu ds. kontaktów z wydawnictwami naukowymi, który byłby utworzony przez przedstawicieli poszczególnych departamentów i pozwalał wydawcom na utrzymanie roboczych i stałych kontaktów z Ministerstwem, tworząc platformę współpracy, konsultacji i skutecznej realizacji zgłaszanych postulatów (niezależnie od utrzymania stałego kontaktu na poziomie kierownictwa ministerstwa),

– do notatki dla dyr. Izabeli Stępień, jaka zostanie przekazana jej z podsumowaniem spotkania, zostaną dołączone wszystkie dokumenty, jakie zostały opracowane przez poszczególne Grupy zadaniowe. Dokumenty te będą także dostępne na witrynie Polskiej Izby Książki.

 

[Na zdjęciu od lewej: Aurelia Grejner, Katarzyna Nowak, Ewa Bluszcz, Klaudia Szawłowska, Ewa Pajestka-Kojder, Dorota Leśniewska, Michał Sułkowski, Izabela Stępień, Andrzej Chrzanowski, Beata Klyta, Beata Jankowiak-Konik i Patrycja Gutowska]