Wydawnictwo Copernicus Center Press zainicjowało akcję #ŁańcuchDlaMałychBibliotek, do której przyłączają się kolejne wydawnictwa.
„Jako wydawcy chcielibyśmy zwrócić uwagę na te najmniejsze, lokalne biblioteki działające przy ograniczonych budżetach na zakup nowości wydawniczych. Te, którym nie udało się pozyskać dodatkowych funduszy na zakupy czy nie znalazły się na liście bibliotek z 1997 roku. Odwiedzajcie swoje lokalne biblioteki, a my pomożemy zadbać, żebyście mieli powód do odwiedzin” – wyjaśnia pomysłodawca akcji.
Wydawnictwa nominują się i zobowiązują do przekazania książek (bez limitu, według możliwości i uznania) do małych bibliotek w Polsce. Mają to być biblioteki publiczne i szkolne z miejscowości do 10 tys. mieszkańców, miejsca działające lokalnie na rzecz czytelnictwa.
Wydawnictwo Copernicus Center Press nominowało SQN, a ta oficyna wyznaczyła z kolei Wydawnictwo Literackie, które bez wahania przyłączyło się i nominowało Oficynę Literacką Noir sur Blanc.
„Akcją chcemy chcemy zwrócić uwagę na te najmniejsze biblioteki, które każdego dnia budują kulturę czytelnictwa w swoich społecznościach. Dziękujemy wszystkim Bibliotekarzom i Bibliotekarkom za Waszą pracę! Odwiedzajcie swoje pobliskie biblioteki, a my zadbamy o to, żebyście mieli po co tam przychodzić” – zachęca wydawnictwo SQN.
Copernicus Center Press przekazało paczki z książkami do Gminnej Biblioteki Publicznej w Spytkowicach i do Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Błażowej, SQN – Bibliotece Lubień i Gminnej Bibliotece Publicznej w Wielkiej Wsi. Z kolei Wydawnictwo Literackie swoje publikacje ofiarowało Orawskiej Bibliotece Publicznej w Jabłonce oraz Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Stanisława Gabryela w Gorlicach.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego na koniec 2024 roku w Polsce było 7541 czynnych bibliotek publicznych (w tym 4925 filii bibliotecznych). Odwiedziło je aż 5,4 mln czytelników, którzy wypożyczyli niemal 99 mln książek i innych materiałów bibliotecznych.
Głównymi źródłami pozyskiwania księgozbiorów dla bibliotek pozostają samorządy, programy dotacyjne, darowizny oraz ustawa o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych. Ustawa weszła w życie 24 marca 1997 roku w odpowiedzi na transformację rynku wydawniczego po zmianach ustrojowych w latach 90. Jej celem była dbałość o archiwizację dorobku kulturalnego Polski.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Kultury i Sztuki z 6 marca 1997 roku programem obowiązkowych egzemplarzy bibliotecznych zostało objęte 17 bibliotek na terenie Polski (w tym Biblioteka Jagiellońska w Krakowie i Biblioteka Narodowa w Warszawie). Wydawcy publikujący w Polsce mają obowiązek przekazywania egzemplarzy obowiązkowych każdej nowości (w zależności od wydrukowanego nakładu) do wspomnianych 17 bibliotek. Lista bibliotek: https://www.bn.org.pl/dla-wydawcow/egzemplarz-obowiazkowy/liczba-egzemplarzy-obowiazkowych/.
Pozostałymi źródłami pozyskiwania księgozbioru są budżety samorządów, które, niestety, często są niewystarczające. Z tego powodu w 2015 roku Rada Ministrów podjęła uchwałę w sprawie ustanowienia Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa. Program działa do dziś i wspiera samorządy oraz biblioteki w zakupie nowości wydawniczych.
Niestety tegoroczny budżet programu jest drastycznie mały. W ostatnich latach na zakup nowości do bibliotek Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa przeznaczano ok. 30 mln zł rocznie. W tym roku to zaledwie 10 mln zł.
