środa, 8 lipca 2026

Unia Literacka rozpoczęła kampanię „10 procent”. Przez siedem dni 21 autorek i autorów zrzeszonych w Unii Literackiej będzie pokazywać, o jakie stawki walczy organizacja, domagając się, by minimalne honorarium autorskie wynosiło 10 procent ceny okładkowej książki.

Akcja adresowana jest do czytelników, którzy zwykle nie wiedzą, ile wynosi wynagrodzenie twórców ze sprzedaży książek. Jak wskazano, do autora trafia średnio 2 zł 38 groszy od sprzedanej książki.

„Nie żądamy wiele – nasze minimum, czyli 10 proc. od ceny okładkowej, to stawka obowiązująca w wielu krajach europejskich. Polscy wydawcy znają ją doskonale, bo co najmniej takiej wysokości honoraria oferują naszym kolegom z Niemiec czy Hiszpanii, kiedy wydają tłumaczenia ich książek. Pora, aby te same standardy obowiązywały i u nas, przy czym doświadczenie uczy nas, że prośby i apele pozostają nieskuteczne, dlatego jesteśmy przekonani, że bez prawnych rozwiązań nasza sytuacja się nie zmieni. Ostatnie działania Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pozwalają nam żywić nadzieję, że czas porzucenia twórców przez państwo polskie się kończy i że odpowiedzią na dramatyczną sytuację wielu z nas będą zdecydowane działania.  Zapewnienie nam w ustawie o ochronie rynku książki 10 proc. jako minimum od ceny okładkowej książki może na zawsze zmienić sytuację twórców w Polsce i wesprzeć polską kulturę. Potrzebujemy takiej tarczy” – czytamy w komunikacie.

W kampanii pojawiają się hasła:

Ile swoich książek musiałaby sprzedać Anna Brzezińska, autorka „Córek Wawelu”, aby kupić bilet na Wawel?

Ile książek „pracuje” na pączka dla Doroty Kotas?

Równowartość ilu sprzedanych egzemplarzy pozwala Grzegorzowi Piątkowi na zakup kwartalnego biletu komunikacji miejskiej w Warszawie?

– Nasze powieści są fikcją literacką, ale nie chcemy, żeby nasze zarobki też nią były – mówią Beata i Eugeniusz Dębscy, jedni z uczestników naszej kampanii „10 procent”.

W kampanii biorą udział zarówno pisarze będący na początku literackiej drogi, jak i doświadczeni twórcy, których pozycja pozwala negocjować dobre warunki.

Unia Literacka oparła kampanię o przeprowadzoną w 2016 roku akcję francuskiego stowarzyszenie „La Charte des Auteurs et Illustrateurs Jeunesse” (Stowarzyszenia Autorów i Ilustratorów Książek dla Dzieci”).

Podaj dalej
Autor: ET, Fot. Łukasz Giza; opracowanie graficzne Tomasz Minkiewicz