W ciągu ostatnich kilku lat ukraiński rynek książki przeszedł dynamiczną transformację. Zmiany te są widoczne nie tylko w gwałtownie rosnącej liczbie księgarń, ale i w ewolucji formatów komunikacji z czytelnikami oraz nowatorskiej organizacji przestrzeni handlowej. Współczesny fenomen szybkiego rozwoju ukraińskich księgarń – zarówno w kraju, jak i poza jego granicami – ich metody pracy, rozwiązania marketingowe oraz komunikacja z odbiorcami stanowią zjawisko unikatowe i bardzo ciekawe. Chociaż znaczący wzrost zainteresowania literaturą i popularności punktów sprzedaży nie jest jedynie trendem biznesowym, ale rezultatem zmian, jakie zaszły w społeczeństwie i na rynku po pełnoskalowej inwazji, to pewne rozwiązania i posunięcia ukraińskiej branży książkowej mogą być przydatne także dla innych krajów.

Tekst pochodzi z numeru

Biblioteka Analiz nr 655 (23/2025)

Kultura i książka: wzrost popytu i zmiana upodobań w czasie wojny jako mechanizm obronny wobec permanentnego zagrożenia
Mimo ciągłych ostrzałów, strat na froncie, skandali politycznych i korupcyjnych oraz emocjonalnego wyczerpania społeczeństwa, w przestrzeni kulturalnej Ukrainy panuje bezprecedensowa aktywność. Otwierają się księgarnie, uruchamiane są nowe festiwale literackie, pojawiają się głośne filmy, książki, wystawy teatralne i albumy muzyczne. Kultura w kraju nie tylko się utrzymuje, ale nabiera nowej siły i zyskuje głębszy sens, stając się instrumentem leczenia, sposobem oswajania traumatycznego doświadczenia, przestrzenią dla empatii i odbudowy zaufania.

Ma to swoje źródło w nowej rzeczywistości społecznej, w której ukształtowały się zupełnie nowe grupy o szczególnych potrzebach (takie jak osoby wewnętrznie przesiedlone, weterani, wolontariusze). Jednocześnie w społeczeństwie trwa napięcie między walczącymi na froncie a ludnością w głębi kraju, tymi, którzy zostali, a tymi, którzy wyjechali. Przyczyniło się to do przekształcenia instytucji kultury w ośrodki wsparcia i dialogu oraz miejsca tworzenia więzi. Nowa mozaika popytu kulturalnego, generowana przez potrzeby rozmaitych grup społecznych, wymusiła na instytucjach konieczność elastycznej adaptacji oferty i formatów. Dotyczy to również branży książkowej. Księgarnie przestają pełnić funkcję wyłącznie sklepów, a stają się lokalnymi centrami kulturowymi, miejscami wymiany myśli i żywej komunikacji. Przekształcają się w przestrzenie książkowe, gdzie panuje przyjazna atmosfera, do których ludzie przychodzą odpocząć, omówić lekturę w ramach klubów książki oraz posłuchać ciekawych mówców.

Wspiera tę potrzebę wymiany myśli także wyraźnie rosnące zainteresowanie jakościowym i wartościowym czytaniem, w tym również wśród młodzieży. O ile wcześniej ukraiński czytelnik często kierował się jedynie głośnymi nazwiskami, o tyle teraz coraz częściej poszukuje treści, które rezonują z jego osobistym doświadczeniem, aktualną rzeczywistością i bieżącymi potrzebami. Czytelnicy najchętniej sięgają po gatunki pomagające przemyśleć i zrozumieć skomplikowaną rzeczywistość: przede wszystkim po powieści społeczno-obyczajowe, literaturę wojenną, historyczną literaturę faktu. W poszukiwaniu tożsamości i pragnąc lepiej zrozumieć przeszłość, która ukształtowała teraźniejszość, Ukraińcy czytają też więcej książek historycznych. Równocześnie wśród różnych pokoleń wzrosło zainteresowanie klasyką ukraińską, która również realizuje ten sam cel. W odpowiedzi wydawcy wprowadzili na rynek liczne serie klasyki ukraińskiej w nowoczesnej oprawie graficznej, których obecnie dostępnych jest kilkadziesiąt.

Równolegle istnieje silna potrzeba odwrócenia uwagi od bieżących wydarzeń: czytelnicy chętnie sięgają po lekkie teksty rozrywkowe, fantasy oraz komedie romantyczne, które pozwalają na ucieczkę od brutalnej rzeczywistości. Osobnym i wyraźnym trendem pozostaje literatura o współczesnej wojnie, opowiadająca o wydarzeniach, których czytelnicy wciąż są świadkami i uczestnikami. Wyostrza ona poczucie żałoby, jednocześnie świadcząc o wysokiej samoświadomości i potrzebie przepracowania trudnego doświadczenia.

Jedna z popularnych kijowskich sieci księgarń Readeat przedstawiła listę bestsellerów festiwalu Książkowa Kraina (Книжкова Країна), który odbywał się od 25 do 28 września 2025 roku w Kijowie i w którym firma ta uczestniczyła. Połowę tej listy stanowiły pozycje współczesnych autorów ukraińskich, wśród nich Artur Proidakov – nauczyciel i jeden z dziesięciu finalistów Global Teacher Prize 2023, czy też Yaroslava Kravchenko – założycielka kijowskiego Dzikiego Teatru, prezenterka telewizyjna i producentka.

Oto najlepiej sprzedające się książki na tegorocznym festiwalu Książkowa Kraina:
• „Ballada ptaków i węży”, Suzanne Collins (dystopia, literatura młodzieżowa, USA)
• „No kto tak robi?! Jak nauczyć dziecko się uczyć”, Artur Proidakov (poradnik dla rodziców, literatura popularnonaukowa, Ukraina)
• „Teatr, YouTube, seks”, Yaroslava Kravchenko (autobiografia, literatura faktu, Ukraina)
• „Almond”, Sohn Won-Pyung (powieść obyczajowa, literatura młodzieżowa, Korea Południowa)
• „Widzę, że interesuje was mrok”, Iłarion Pawluk (thriller psychologiczny, Ukraina)
• „Pani Areta i cmentarz młodej kobiety”, Natalia Kobko (kryminał retro, Ukraina)
• „Taniec durnia”, Iłarion Pawluk (fantastyka naukowa, Ukraina)
• „Sargassowa planeta”, Andre Norton (fantastyka naukowa, USA)
• „Zatracenie”, Osamu Dazai (literatura piękna, Japonia)
• „Pomoc domowa”, Freida McFadden (thriller psychologiczny, USA)

Obecnie na rynku dominują autorzy ukraińscy, w tym liczne nowe nazwiska. Z kolei zaufanie do tradycyjnych recenzji prasowych słabnie na rzecz opinii wyrażanych przez blogerów, pisarzy oraz psychologów. Ma to oczywisty wpływ na sposób, w jaki wydawcy i księgarze komunikują się z czytelnikami, stawiając na szczerość i otwartość, przyjmując rolę przyjaciół i doradców.

Transformacja komunikacji: wysłuchać, doradzić i stać się przyjacielem
Ukraińscy księgarze zauważają, że w obecnych czasach przyjazny i pomocny doradca to absolutna konieczność. Oprócz tego klienci wymagają zróżnicowanego podejścia – zarówno w placówkach stacjonarnych, jak i w kanałach komunikacji. Starsi czytelnicy oczekują personalizowanych i szybkich rekomendacji opartych na doświadczeniu; młodzi poszukują otwartego i przyjaznego dialogu, a zoomerzy (przedstawiciele pokolenia Z) są szczególnie wyczuleni na nieautentyczność i negatywnie reagują na brak szczerości.

Za przykład współczesnego podejścia w komunikacji z klientami może posłużyć strategia Readeat, ukraińskiej księgarni internetowej i sieci salonów stacjonarnych. Jej głównym celem jest dotarcie do odbiorców niezainteresowanych dotąd aktywnym kupowaniem i czytaniem książek. Projekt wystartował 1 września 2023 roku. Jak wynika z deklaracji firmy, pomaga ona w wyborze książek na podstawie emocji i nastrojów, a nie tradycyjnego podziału na gatunki. Nazwa Readeat nawiązuje do „połykania” książek – czytania z pasją, od deski do deski. Nurkujący kot w logo, symbolizujący zanurzenie w lekturę, dopełnia tę ideę. Personel sklepów stacjonarnych, pełniący funkcję doradców, jest również nazywany „kotkami” (котики) – taki napis widnieje na ich firmowych koszulkach. Komunikacja z klientami ma ciepły i spersonalizowany charakter i prowadzona jest w imieniu „kotków” we wszystkich kanałach, takich jak: media społecznościowe, strona internetowa, czatboty oraz mailing. Dział Wsparcia Klienta w Readeat nosi nazwę „Służba Troski” (Служба турботи). Jedną z funkcji czatbota księgarni jest doradztwo w wyborze lektury przez asystenta AI, które odbywa się na podstawie analizy odpowiedzi użytkownika na podane zapytania lub poprzez bezpośredni kontakt z konsultantem z salonu. W tym przypadku asystent AI proponuje do wyboru kilku konsultantów, prezentując ich zdjęcia oraz krótki opis zainteresowań czytelniczych każdego z nich. Użytkownik wybiera doradcę, po czym bot ostrzega o możliwym opóźnieniu w odpowiedzi i przesyła zapytanie do pracownika księgarni. Po dokonanej analizie konsultant wysyła do trzech rekomendacji książkowych w formacie krótkich, unikalnych opisów wraz z linkami do książek dostępnych na stronie internetowej Readeat. W godzinach poza pracą konsultantów bot uczciwie informuje, że rekomendacje są tymczasowo niedostępne. Takie rozwiązanie tworzy efekt żywego kontaktu z księgarzem, nawet w interakcji online, pomaga lepiej dopasować książki do indywidualnego zapotrzebowania klienta i jednocześnie naturalnie segmentuje zgłaszane zapytania zgodnie z zainteresowaniami i wiedzą doradców.

Inny przykład to Księgarnia Artefaktów (Книгарня Артефактів), która otworzyła się we Lwowie i jest zaprojektowana jako przestrzeń dla introwertyków, minimalizująca interakcje społeczne – na życzenie klienta komunikacja z obsługą może odbywać się wyłącznie za pomocą notatek lub zostać całkowicie pominięta.

W Kijowie funkcjonują także eksperymentalne kąciki książkowe Readeat – punkty z kasą samoobsługową w miejscach publicznych. Już otwarto takie placówki w biurowcu i na uczelni wyższej. Działają one całkowicie bez personelu, konsultantów i ochrony.

Transformacja przestrzeni: od sklepu z książkami do popularnego i modnego miejsca spotkań
Transformacja przestrzeni na ukraińskim rynku księgarskim rozpoczęła się jeszcze przed pełnoskalową inwazją, kiedy księgarnie masowo zaczęły zmieniać się w księgarnio-kawiarnie. Początkowo dotyczyło to mniejszych lokali, lecz z czasem do trendu dołączyły również duże sieci. Lwowskie Wydawnictwo Starego Lwa było jednym z pionierów; swoją pierwszą księgarnię otworzyło we Lwowie w 2015 roku. Obecnie (grudzień 2025) posiada już jedenaście placówek. Wszystkie działają w formacie księgarnio-kawiarni, a poza Lwowem znajdują się także w Kijowie, Odessie, Iwano-Frankiwsku i Dnieprze.

Księgarze kładą duży nacisk na estetykę – ważne jest, aby wnętrza były nie tylko przytulne, ale i stylowe. Do księgarni można wejść z pupilem, zostawić dziecko w kąciku zabaw, napić się kawy, wina czy piwa, zjeść śniadanie lub kolację, posłuchać wykładu czy podyskutować o książce (w tym z jej autorem) oraz kupić kolejną lekturę. Księgarnia stała się modnym miejscem oraz sposobem na autoprezentację – zrobienie sobie tu zdjęcia stanowi część budowania wizerunku. W efekcie każdy stara się regularnie w księgarniach bywać i publicznie o tym informować.

Ewolucja księgarni z miejsc, gdzie jedynie kupowano książki, w ośrodki kulturowe i społeczne jest organiczną odpowiedzią na potrzeby i oczekiwania publiczności, a nie odwrotnie. W dobie cyfrowego przesycenia księgarnie stają się oazami swoistego „detoksu”, oferując odmienny model spędzania czasu wolnego – nienastawiony na konsumpcję, lecz na rozwój intelektualny i interakcję. Szczególnie ogromną popularnością w Ukrainie cieszą się dyskusyjne kluby książki. Funkcjonują one zarówno offline – w księgarniach, bibliotekach i przestrzeniach biznesowych – jak i w formatach online, i są to kluby bezpłatne oraz płatne, przeznaczone dla dorosłych, dzieci i młodzieży. Większość wydawnictw oferuje członkom klubów rabaty w wysokości od 10 do 20 proc. na tytuły, które zostały wybrane do omówienia podczas spotkań. Omawiane lektury są przeróżne – od literatury klasycznej po aktualne nowości, pozycje z tzw. wysokiej półki i bestsellery. Często do dyskusji dołączają bezpośrednio autorzy czy tłumacze. Istnieją kluby skierowane do wąskiej publiczności, jak klub czytelniczy PEN Ukraine, czy kluby tworzone przez określone grupy – na przykład stand-uperzy, którzy spotykają się, aby omawiać książki w swoim stylu, okraszonym żartami.

Coraz więcej księgarń dąży do stworzenia wokół siebie stałej społeczności. Dzięki organizacji własnych klubów czytelniczych oraz cyklicznych wydarzeń, jak prezentacje nowości książkowych, dyskusje literackie, warsztaty plastyczne czy wieczory muzyczne, stają się centrum życia kulturalnego, utrzymują ciągły kontakt z publicznością i tym samym zyskują niezwykle lojalnych klientów. Organizacja takich wydarzeń nie ogranicza się do działań własnych księgarni. Często są one wynikiem współpracy z partnerami, a ponadto księgarnie coraz chętniej udostępniają swoją infrastrukturę pod realizację zewnętrznych eventów, pod warunkiem ich zgodności z przyjętą koncepcją programową.

 

Jedna z największych w Ukrainie, trzypoziomowa księgarnia Sens na Chreszczatyku (Сенс на Хрещатику) o powierzchni blisko 1500 mkw., otworzyła się w centrum Kijowa, przy głównej ulicy Chreszczatyk, w lutym 2024 roku. Na parterze znajduje się kawiarnia, sprzedawane są tu bestsellery oraz literatura dziecięca; na poziomie -1 usytuowane są regały z literaturą piękną, non-fiction oraz obcojęzyczną, całe pierwsze piętro przeznaczone jest na organizację wydarzeń, które odbywają się tu prawie codziennie. Wśród cyklicznie organizowanych imprez, oprócz tradycyjnych prezentacji książek i dyskusyjnych klubów czytelniczych, są m.in. wykłady o malarstwie, spotkania Klubu „Przyjaciół Historii” prowadzone przez Ołeksandra Alfiorowa – obecnego prezesa Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej, a także wywiady publiczne transmitowane na żywo w Radio Kultura, z udziałem znanych reżyserów i aktorów, którzy rozmawiają o teatrze, kinie, a także o przeczytanych książkach, ulubionych tekstach i nawyku czytania.

W celu wzmocnienia widoczności i podniesienia poziomu zainteresowania do udziału oraz moderowania dyskusyjnych klubów książki, wykładów i prezentacji literackich w księgarniach najczęściej zaprasza się znane postacie, influencerów czy blogerów książkowych. Prezentacje nowości wydawniczych i spotkania autorskie nierzadko są też prowadzone przez innego pisarza lub pisarkę.

Społeczeństwo czytelnicze w Ukrainie: liczne, rozwinięte i zaangażowane
Zdecydowanie ważnym czynnikiem rozwoju współczesnego księgarstwa w Ukrainie jest dość wysoka kultura czytelnicza. Badania z ostatnich lat wykazują stabilny poziom – około 60 proc. dorosłej populacji czyta książki w wolnym czasie. Odsetek osób deklarujących przeczytanie co najmniej jednej książki w ciągu roku wynosił 63 proc. w 2020 roku, w latach 2023 i 2024 utrzymywał się na poziomie 61 proc. Ponadto osoby czytające zazwyczaj robią to regularnie i w dużej ilości. Podobna tendencja dotyczy zakupu: w ostatnich latach odnotowano wzrost liczby Ukraińców, którzy kupują książki, a także wyraźną tendencję do nabywania ich w większych ilościach. Największą popularnością cieszą się książki papierowe, kupowane głównie w tradycyjnych księgarniach.

 

Regularnie (kilka razy w miesiącu lub częściej) czyta 49 proc. dorosłych Ukraińców, przy czym codziennie lub niemal codziennie – 16 proc., kilka razy w tygodniu – 16 proc., kilka razy w miesiącu – 17 proc. Prawie jedna czwarta respondentów (23 proc.) deklaruje, że czyta jedynie książki papierowe. Korzystanie wyłącznie z formatów cyfrowych wskazuje 9 proc., zaś obu formatów używa 29 proc. badanych.

Jeżeli chodzi o intensywność czytania, z ogólnoukraińskiego badania socjologicznego poziomu czytelnictwa w 2024 roku wynika, że w odniesieniu do liczby przeczytanych książek w każdym segmencie (papier, e-book, audiobook) dominuje kategoria sporadycznych czytelników. W grupie czytających od jednej do czterech książek rocznie 23 proc. stanowią osoby sięgające po książkę papierową, 12 proc. – po e-booki, a 13 proc. – audiobooki.

W każdym ze wspomnianych segmentów dość liczne są grupy czytelników średnich (5–12 książek rocznie) i intensywnych (powyżej 13 książek rocznie). W grupie czytelników od 5 do 12 książek 18 proc. stanowią osoby sięgające po wersję papierową, e-booki – 7 proc., a audiobooki – 6 proc. W grupie czytelników intensywnych 7 proc. wybiera książki papierowe, e-booki – 5 proc., audiobooki – 4 proc. Ponad 52 książki rocznie czyta (w każdym formacie) 1 proc. badanych.

 

Stopniowo rośnie liczba osób kupujących książki, zarysowała się także wyraźna tendencja do nabywania ich w większych ilościach. Odzwierciedlają to zarówno badania czytelnictwa, jak i raporty sprzedażowe wydawnictw i targów książkowych. W 2024 roku na pytanie o liczbę zakupionych książek papierowych w ciągu ostatnich trzech miesięcy 57 proc. respondentów odpowiedziało, że nie kupiło żadnej, natomiast 24 proc. zakupiło 1-4 egzemplarze (22 proc. w 2023 r.), 14 proc. – 5-12 egzemplarzy (12 proc. w 2023 r.), 3 proc. – 13-24 egzemplarze (1 proc. w 2023 r.), a 1 proc. – 25-52 egzemplarze (0 proc. w 2023 r.).

Zmieniają się również praktyki kupowania książek. Liderem pozostają księgarnie stacjonarne, a ich udział w rynku rośnie: w 2024 roku ten kanał sprzedaży wybierało 45 proc. czytelników, w porównaniu do 41 proc. w 2023 roku. Jednocześnie wzmacnia swoją pozycję e-commerce – w 2024 roku w Ukrainie odnotowano wzrost we wszystkich segmentach cyfrowych. W porównaniu z 2023 rokiem zakupy bezpośrednio na stronach księgarń internetowych i wydawnictw wzrosły o 8 pp (z 22 proc. do 30 proc.). Wzrosła także sprzedaż przez platformy sprzedażowe o 3 pp (z 11 proc. do 14 proc.), natomiast udział zakupów dokonywanych poprzez media społecznościowe niemal się podwoił (wzrost z 4 proc. do 7 proc.). Rośnie również sprzedaż książek na targach, kiermaszach i podczas prezentacji książkowych – z 4 proc. w 2023 do 5 proc. w 2024 roku. Typowym zjawiskiem jest to, że czytelnicy nie ograniczają się do jednego miejsca zakupu, równolegle eksplorując różne kanały dystrybucji książek.

Warto zaznaczyć, że ukraiński e-commerce książkowy w warunkach trwającej wojny zyskuje przewagę nie tylko dzięki korzystniejszym warunkom zakupu (podobnie jak na innych rynkach europejskich), ale także dzięki swojej większej elastyczności i odporności na zagrożenia bezpieczeństwa w porównaniu z księgarniami stacjonarnymi.

Natomiast wzrost udziału księgarń stacjonarnych w rynku jest związany między innymi ze zwiększaniem się ich liczby. Chociaż wskaźnik liczby sklepów na 10 tys. mieszkańców w Ukrainie wciąż na dość niskim poziomie i wynosi jedynie 0,21 (dla porównania w Polsce – 0,43, w Niemczech – 0,72). Tylko w Kijowie zdecydowana większość ankietowanych (81 proc.) uznała liczbę księgarń za wystarczającą. Dane z pozostałych regionów Ukrainy zebrane w badaniu czytelnictwa w 2024 roku wskazują na dwukrotnie większy deficyt placówek. W swoim raporcie o rynku z września 2025 roku Ukraiński Instytut Książki odnotował, że w Ukrainie obecnie działa około 600 stacjonarnych księgarni. Z tej liczby połowa (316 sklepów) należy do dużych sieci księgarskich, z których wiele jest powiązanych z potężnymi wydawcami. Druga połowa to niezależne księgarnie i małe punkty sprzedaży.

W Ukrainie nie obowiązuje stała cena książek. Dystrybucja opiera się w dużej mierze na sprzedaży bezpośredniej od wydawców do księgarzy, z pominięciem dystrybutorów. Wydawcy aktywnie prowadzą również własną sprzedaż książek – zarówno za pośrednictwem swoich stron internetowych i księgarń, jak i na targach książki.

Zauważalny wzrost częstotliwości zakupów dokonywanych przez czytelników podczas targów i imprez książkowych jest efektem zarówno zwiększonej liczby organizowanych wydarzeń (w tym o charakterze regionalnym i lokalnym), jak i wzrostu zainteresowania ze strony publiczności.

Przyciąganie masowego czytelnika: Festiwal Książkowa Kraina i 100 tys. odwiedzających
Festiwal Książkowa Kraina to jedno z największych wydarzeń książkowych w kraju. Niezależnie od kilkukrotnego przerywania wydarzenia z powodu ogłaszanych alarmów przeciwlotniczych, według danych organizatora, którym jest Expo – Narodowe Centrum Wystawowe Ukrainy – w ciągu czterech dni festiwal odwiedziło 93 098 gości, z których 94 proc. zakupiło nowe książki. Łączna liczba sprzedanych tytułów wyniosła 93 619. Festiwal Książkowa Kraina odbywa się dwa razy w roku (wiosną i jesienią) i jest wydarzeniem dość młodym – jesienna edycja była czwartą, podczas gdy pierwsza miała miejsce wiosną 2023 roku. W ciągu zaledwie dwóch lat festiwalowi udało się osiągnąć wyniki naprawdę imponujące.

Od samego początku organizator festiwalu postawił sobie za cel, by był on masową imprezą książkową i przyciągał szerokie grono odbiorców – zarówno pasjonatów, jak i sporadycznych czytelników, osoby dopiero rozpoczynające swoją przygodę z literaturą, a nawet tych, którzy dotąd w ogóle nie interesowali się książkami. Aby osiągnąć ten cel i wyjść poza „bańkę książkową”, na pierwszą edycję organizatorzy zaprosili ukraińskie gwiazdy. Znana piosenkarka i zwyciężczyni Eurowizji 2016 Dżamała zaprezentowała swoją nową płytę, natomiast artyści Monatik i Natalija Mohyłewska promowali własne książki.

Drugim ważnym czynnikiem decydującym o sukcesie stała się lokalizacja – tereny Narodowego Centrum Wystawowego Ukrainy w Kijowie. Ta duża, zielona przestrzeń sprzyja weekendowym spacerom i jest popularnym miejscem rodzinnego wypoczynku. Aby zainteresować różnorodne audytoria, zorganizowano ponad 300 wydarzeń – od spotkań specjalistycznych dla uczestników rynku, po szerokoformatowe – dla wszystkich chętnych. Odbył się m.in. Business Stand Up o tematyce literackiej, podczas którego przedsiębiorcy i top menedżerowie dzielili się żartami oraz własnym doświadczeniem czytelniczym i tekstami w humorystycznym formacie. Centralne miejsce festiwalu zajmował kiermasz z udziałem blisko 100 ukraińskich wydawnictw.

Cel został osiągnięty: pierwsza edycja festiwalu zamknęła się wynikiem 68 tys. gości, 85 tys. sprzedanych książek i 324 wydarzeń w ciągu czterech dni. Zgodnie z danymi z przeprowadzonej ankiety, blisko 60 proc. odwiedzających nigdy wcześniej nie brało udziału w wydarzeniach książkowych.

Kolejnym udanym krokiem festiwalu było ustanowienie własnej, stałej nagrody literackiej – Nagrody Blogerów Książkowych (Премія книжкових блогерів). Pierwsza edycja odbyła się podczas drugiej, jesiennej odsłony festiwalu, a jej kapitułę tworzą właśnie influencerzy książkowi. Kryteria wyboru nagradzanych książek obejmują m.in. popularność wśród czytelników oraz największą liczbę publikacji i dyskusji na temat danej pozycji. Wiosną podczas festiwalu wybierana jest najlepsza książka ukraińska, natomiast jesienią – najlepszy przekład książki zagranicznej. Wśród celów ustanowienia tej nagrody znajdują się promocja czytania, pomoc niezdecydowanym czytelnikom w znalezieniu wartościowych tytułów, zjednoczenie miłośników książek, a także stworzenie u odbiorców blogerów poczucia przynależności do wyboru „Książki Roku”. Ponadto nagroda ma za zadanie wzmocnić współpracę między blogerami a wydawcami oraz przyciągnąć na sam festiwal jak największą liczbę osób. Dotychczasowymi zwycięzcami Nagrody Blogerów Książkowych w Ukrainie są: „Yellowface” Rebekki Kuang (jesień 2024) oraz „Spojrzenie meduzy” (Погляд медузи) Lubka Deresza (wiosna 2025). Jesienią 2025 roku nagrodę zdobyły jednocześnie dwie książki: „Króliczek” Mony Awad oraz „Dom na krańcu świata” Michaela Cunninghama.

Zgodnie ze statystykami organizatorów, w ostatniej, jesiennej edycji (2025 roku) wzięło udział 90 wydawnictw, 10 księgarń i 15 niezależnych autorów. W ramach festiwalu odbyły się 452 wydarzenia, a impreza zgromadziła 93 098 gości. Średni wiek odwiedzających wynosił 26 lat. Większość stanowili mieszkańcy Kijowa i obwodu kijowskiego (82 proc.), ale przybyli również goście z Charkowa, Połtawy, Sum, Mikołajowa, Równego i Dniepru. 51 proc. gości uczestniczyło w organizowanych wydarzeniach, a 94 proc. nabyło nowe książki. Średnio grupa gości składająca się z 2-3 osób wydała na festiwalu 1344 hrywny (około 115 zł).

(s. 9-14)

Oksana Makarenko

 

👉Zachęcamy do zamawiania prenumeraty (rocznej, półrocznej, kwartalnej) w naszym e-sklepie

✔️„Biblioteka Analiz” dostępna jest wyłącznie w prenumeracie. To profesjonalny, prestiżowy informator o rynku wydawniczo-księgarskim.

Pismo adresowane jest do pracowników wydawnictw, hurtowni i księgarni i wszystkich osób związanych z branżą książkową. Istnieje na rynku od 2000 roku. Nasze starania o dostarczanie informacji trwają dwadzieścia trzy lata. Przez ten okres zmieniał się nasz rynek wydawniczy, zmieniły się technologie i trendy. Mamy nadzieję, że wiele z opublikowanych tekstów pozostanie nie tylko w historii polskiego rynku książki, ale także w żywej pamięci Czytelników naszego dwutygodnika.

Zamawiając prenumeratę, nie tylko trzymacie Państwo rękę na pulsie rynku, ale też wspieracie niezależne branżowe dziennikarstwo.

Link do naszego e-sklepu TUTAJ