Biuro Polskiej Izby Książki rozesłało do swoich członków materiał dotyczący założeń do Ustawy o książce, przygotowany na zleceni Izby. Poniżej prezentujemy ten dokument w całości. 1. Wstęp 1.1 Punktem wyjścia dla określenia obszarów regulacyjnych jest zdefiniowanie problemów występujących na rynku książki  oraz ustalenie, które z nich mogą i powinny być rozwiązane w drodze ustawowej. 1.2 Brak jest podstaw do bezpośredniej implementacji rozwiązań prawnych obowiązujących w państwach unijnych, a to z uwagi na specyfikę poszczególnych rynków krajowych. 1.3 Po analizie problemów zgłaszanych na różnych forach, należy stwierdzić, że wśród zjawisk określanych jako akty nieuczciwej konkurencji, takich jak: - stosowanie marży bliskiej zeru przez sieci handlowe przy sprzedaży bestsellerów; - wprowadzanie okresu sprzedaży wyłącznej; - narzucanie uciążliwych warunków handlowych w umowach, większość z nich można uznać za działania, które mogą i powinny być oceniane na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Z uwagi na powyższe uwarunkowania systemowe nie jest możliwe regulowanie tych kwestii w ustawie o książce. 1.4 Na marginesie warto zauważyć, że jedynie przy zawężeniu definicji „rynku właściwego”  można dowodzić, że niektóre działania prowadzą do wykorzystywania pozycji monopolistycznej i ostatecznie do dezorganizacji rynku książki. Można przy tym postawić tezę, że w Polsce brakuje zestawu szczegółowych wskaźników dla prowadzenia polityki kulturalnej na obszarze książki . W tym kontekście trzeba podkreślić, że nie ma metodologii badań i wiarygodnych danych na temat udziału poszczególnych kanałów sprzedaży w rynku. Ponadto nie ma silnej organizacji po stronie księgarzy, która potrafiłaby zebrać informacje na temat sektora księgarń. Nie znamy wobec tego faktycznej sytuacji tzw. księgarń niezależnych . 1.5 W świetle wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 2009 roku w sprawie C- 531/07 dopuszczalne jest ustawowe uregulowanie obowiązku ustalenia przez wydawców i importerów cen detalicznych książek krajowych oraz książek przywożonych na obszar danego państwa. Z powołanego wyroku wynika, że regulacje dotyczące ceny książek wywierają jedynie skutek na obszarze tego państwa, które  wprowadziło taką regulację. Powyższa zasada dotyczy również sprzedaży książek przez księgarnie internetowe. Trzeba również zauważyć, że Komisja Europejska nie stwierdziła, aby „system stałej ceny” nie miał w ogóle  zastosowania do handlu książkami w Internecie. W ocenie Komisji, stała cena nie może mieć jedynie zastosowania do ponadgranicznego handlu elektronicznego – „cross-border Internet sales”. Wobec powyższego, księgarnie internetowe, które sprzedają książki zarówno w kraju jak i za granicę, byłyby zobligowane wprowadzić system techniczny, który umożliwiał będzie zastosowanie „stałej ceny” jedynie do nabywców krajowych. Trzeba również dodać, że wskazane wyżej ograniczenia w handlu ponadgranicznym nie stosuje się do działań podejmowanych w celu obejście ustawy o stałej cenie. 2. Rynek Książki 2.1 Kategorie rynku książki W związku z niezwykłymi wręcz przemianami technologicznymi na rynku książki należy wyróżnić dwa podstawowe obszary funkcjonowania rynku:i) Rynek książki drukowanejii) Rynek książki elektronicznej 2.2 Rynek książki drukowanej 2.2.1 Jak stwierdzono w punkcie 1.2, specyfika krajowych rynków jest na tyle różnorodna, że nie należy przenosić funkcjonujących rozwiązań prawnych z jednego obszaru legislacyjnego na drugi. Oznacza to, że otwiera się pole dla nowatorskich rozwiązań. W Polsce należy przede wszystkim zwrócić uwagę na ogromne znaczenie rynku podręczników szkolnych .2.2.2 Należy pamiętać, że w znacznej części krajów „starej” UE podręczniki kupuje państwo - poprzez biblioteki szkolne/ szkoły, czy różnego typu instytucje samorządowe/ rządowe/ edukacyjne - w związku z czym kanały dystrybucji książek nie pokrywają się/ w znacznej części nie pokrywają się z kanałami dystrybucji pozostałych typów książek. W Polsce nabywcami podręczników są rodzice, którzy występują na rynku jako indywidualni klienci, w związku z tym dystrybucja podręczników szkolnych odbywała się przez dziesięciolecia w tych samych kanałach co pozostałe książki. Należy zatem podkreślić, że w Polsce rynek podręczników jest stricte częścią rynku książki. Dodatkowo, jak to zostanie pokazane w pkt. 3.1, od kilkunastu lat pojawiają się poważne zastrzeżenia, co do sprzedaży podręczników w nowych kanałach dystrybucji, głównie odnośnie tzw. sprzedaży bezpośredniej.2.2.3 Należy dodatkowo pamiętać, że w znacznej części krajów „starej” UE przychody ze sprzedaży podręczników stanowią niewielki udział w rynku książki. Jak podkreślono w punkcie 1.3, w Polsce brakuje wskaźników do prowadzenia polityki na obszarze książek, niemniej należy przyjąć, że rynek podręczników szkolnych stanowi około jednej trzeciej rynku. 2.2.4 Należy szczególnie podkreślić, że ze względu na specyficzne warunki funkcjonowania rynku podręczników, głównie przez fakt, że podręczniki są zalecane przez inne osoby, a kupowane przez inne, rynek podręczników stanowi drażliwą kwestię ze społecznego punktu widzenia. 2.2.5 Należy zatem uznać, że w Polsce uzasadnione jest nowatorskie podejście do tematu ustawy o książce i można zastosować odrębne rozwiązania legislacyjne dla rynku podręczników i odrębne dla pozostałych obszarów rynku książki. 2.2.6 Trzeba zauważyć, że rynek książki drukowanej jest klasyfikowany na różne sposoby. Przy podejściu najmniej złożonym, rynek ten dzieli się na: i) rynek podręczników,ii) rynek książki ogólnej czy inaczej mówiąc rynek książki konsumenta indywidualnego (ang. general lub consumer books), iii) rynek książki naukowej, technicznej i profesjonalnej. 2.2.7 Jak to zostanie omówione w rozdziale trzecim, stosunkowo łatwo można wskazać na  problemy występujące na rynku podręczników. Na tzw. rynku książki ogólnej sytuacja pod tym względem jest nieco bardziej złożona, ponieważ wiele nieprawidłowości (patrz pkt 1.3) należy rozpatrywać na gruncie innych ustaw i jedynie przy zawężeniu definicji „rynku właściwego” (patrz pkt 1.4) można wskazać na niepożądane praktyki ułatwiające budowanie pozycji monopolistycznych na rynku książki ogólnej. 2.2.8 Sytuacja przedstawia się jeszcze inaczej na rynku książki naukowej, technicznej i profesjonalnej, na którym nie obserwujemy zachowań niepożądanych , mogących wspierać działania promonopolistyczne, a ponadto na tym subrynku można doszukać się szczególnego interesu społecznego przemawiającego za wprowadzeniem nieco łagodniejszych rozwiązań niż na rynku książki ogólnej. 2.2.9 Ponieważ wyłączenie rynku książki naukowej, technicznej i profesjonalnej z rynku książki ogólnej - na wzór wyłączenia rynku podręczników - jest niemożliwe, należy w obszarze książki naukowej, technicznej i profesjonalnej zastosować jak najszersze wyłączenia podmiotowe na wzór części zachodnich ustaw. 2.3 Rynek książki elektronicznej 2.3.1 Rynek książki elektronicznej można podzielić w następujący sposób :• rynek e-booków ,  w tym rynek e-booków typu enhanced ,• rynek audiobooków. 2.3.2 W Polsce rynek książki elektronicznej znajduje się na wczesnym etapie organizacji. 2.3.3 Na rynku …