Spędziłem tydzień w Berlinie. Niczym jest ten czas wobec pięciu lat przebytowanych w tym mieście przez Jacka Dehnela, dlatego też nie odczułem tego, że jest to „miasto upadłe”, jak nazwał je żartobliwie jeden z moich znajomych. Tym niemniej… Zatrzymałem się w dzielnicy Mitte, zacnej, mieszczańskiej, ale i nieco luzackiej, nieodległej od dawnego wschodniego Berlina. Konkretniej – w tzw. Spandauer Vorstadt, między Invaliden a Torstraße. Ślady muru można było łatwo zauważyć, czy to na ścianach domów, czy na starych brukach przeciętych metalowymi prowadnikami wzdłuż dawnych granic. Ale podziały zacierają się coraz bardziej, spacery ulicami byłej NRD- -owskiej stolicy ujawniają, że nawet architektura jakby „znormalniała”, starając się odrzucić komunistyczną proweniencję. Mitte może nie jest najbogatszą dzielnicą, ale ma charakter. Piekarnie, probiernie win, wyszynki przeróżne, wszelkich nacji (w wielu można płacić jedynie kartą, a i po niemiecku trudno się porozumieć!), kawiarnie – ludzie siedzą godzinami, dochodzą znajomi, inni wracają do swoich spraw; wgapionych w komputer przy filiżance wystygłej latte mało, bo właściciele lokali nie życzą sobie, by traktować je jako miejsce pracy zdalnej. Szerokie chodniki, nieduże place, otwarte dziedzińce pozwalają na wystawienie stolików – trudno przy nich znaleźć wolne miejsce, nie tylko miło jest siedzieć w słońcu, ale i pogapić się na świat też warto. Nawet ten już miniony, bo z Baru pod Trupkiem, czyli kawiarni na terenie małego cmentarza przy końcu Bergstrasse, też warto pokontemplować w spokoju „dziadków ogródek”… Mitte pełne jest śladów żydowskich, łatwo je odróżnić, chedery, sklepy i synagogę całkiem otwarcie chroni …