Jedna z najważniejszych wiadomości ostatnich miesięcy to zapowiedź przyszłorocznej specjalnej obecności Polski na Międzynarodowych Targach Książki Dziecięcej w Bolonii. Otrzymaliśmy status gościa honorowego. Przygotowania ruszyły natychmiast i pełną parą, powstał już plakat i odpowiednie hasło: „Polimagination”. Został również rozstrzygnięty konkurs (rozpisany przez Instytut Książki) na koncepcję kuratorską wystawy prezentującej polską książkę i ilustrację dziecięcą. Laureatką konkursu została Magdalena Kłos-Podsiadło (właścicielka wydawnictwa Wytwórnia i organizatorka m.in. Festiwalu Mały Koneser). Serdecznie gratulujemy! Warto przypomnieć, że to już drugi raz w tym stuleciu, kiedy nasz kraj pojawi się w takiej roli na Fiera del Libro. Poprzednio – w roku 2003 – zjawiliśmy się w Bolonii z niezbyt ciekawą ofertą książkową (to jeszcze były czasy wszechobecnych „neodisnejów”!), za to z załogą fantastycznych ilustratorów. Nasi wydawcy wrócili wtedy z Bolonii naprawdę zainspirowani i tamto wydarzenie było częścią ważnej zmiany na naszym ówczesnym rynku. Jak mówi Anna Nowacka-Devillard, przewodnicząca Sekcji Wydawnictw Dziecięcych i Młodzieżowych Polskiej Izby Książki: – Choć Polska wystąpi w roli gościa honorowego Bologna Children’s Book Fair dopiero w 2027 roku, już w kwietniu 2026 roku polska obecność była wyraźnie zauważalna – intensywna, profesjonalna i znacząca. Tegoroczna edycja targów mocno zaznaczyła polską książkę dziecięcą i ilustrację na międzynarodowej mapie wydarzenia. Do Bolonii przyjechała silna, licząca ponad dwadzieścia osób delegacja ilustratorek i ilustratorów, odbywały się przeglądy portfolio, panele branżowe, a jednym z symbolicznych momentów była ceremonia przekazania pałeczki przez Norwegię – tegorocznego gościa honorowego – Instytutowi Książki oraz Instytutowi Adama Mickiewicza, odpowiedzialnym za przygotowania Polski do 2027 roku. Czy udział w charakterze specjalnego gościa w 2027 roku okaże się dla polskiej książki dziecięcej równie znaczącym wydarzeniem jak 23 lata temu? Nastoletni szał czytania: zmierzch czy zadyszka? Ostatnie cztery lata to szeroko dyskutowany przez publicystów i lubiany przez wydawców niezwykły wzrost popularności literatury Young Adult, w szczególności powieści obyczajowej skierowanej do tej grupy odbiorców. Miniony rok pokazuje pewną zmianę. Na listach nie ma nowych, wielkich bestsellerów, w rankingu najlepiej zarabiających autorów i autorek („Wprost”) zabrakło twórczyń powieści Young Adult. Czyżby czytanie wypadało powoli z łask nastolatków (a dokładniej nastolatek)? Z drugiej jednak strony, obserwując imprezy targowe i kiermasze, ciągle widzimy tłumy oblegające stoiska oficyn oferujących literaturę młodzieżową. Tak było i w Białymstoku, i w Poznaniu – szczególnie przy stoiskach wydawnictwa NieZwykłego. Trwałość tego „szału czytania” potwierdzałyby również wyniki badań czytelnictwa książek (Biblioteka Narodowa) – diagnozuje się wzrost o 2 proc. – rok do roku – liczby osób w grupie 15-18 lat czytających książki. Sekcja Wydawnictw Dziecięcych i Młodzieżowych PIK – mocny głos środowiska! Bardzo energicznie działa, powstała w 2024 roku, Sekcja Wydawnictw Dziecięcych i Młodzieżowych PIK. Głośno w środowisku wybrzmiały postulaty wypracowane przez Sekcję i opublikowane w maju. Jak zaznacza Anna Nowacka-Devillard: – W dokumencie pokazujemy, dlaczego książka (zwłaszcza dziecięca) nie jest zwykłym towarem, jak brak regulacji wpływa na znikanie niezależnych wydawnictw i księgarń oraz jakie rozwiązania systemowe mogłyby realnie wzmocnić czytelnictwo, biblioróżnorodność i uczciwą konkurencję. To propozycje osadzone w praktyce rynkowej, a nie abstrakcyjny apel. Postulaty Sekcji wspierają projekt ustawy o stałej cenie książki i inne działania na rzecz regulacji polskiego rynku książki. Sekcja aktywnie animuje polską obecność w Bolonii – w tym i przyszłym roku. Z tej okazji przygotowano katalog „BooKing Poland”, stworzony specjalnie na potrzeby tegorocznej edycji bolońskich targów. To starannie dobrana prezentacja tytułów polecanych przez polskich wydawców partnerom zagranicznym – książek już docenionych i tych najnowszych, autorstwa znakomitych polskich twórców i ilustratorów. Katalog, pełen prawdziwych perełek, był dystrybuowany dzięki uprzejmości Instytutu Książki na polskim stoisku kolektywnym, a także trafi na kolejne targi zagraniczne. W przyszłym roku Sekcja planuje wydanie specjalnego, okazjonalnego katalogu przygotowanego z myślą o Bolonii 2027. Mały Koneser – coraz większy! Targi książki dla dzieci Koneser weszły na stałe do kalendarza warszawskich imprez książkowych. Tegoroczne wydarzenie (mały jubileusz Małego Konesera – to już piąte targi!) ponownie ściągnęło do centrum targowego tysiące rodziców z dziećmi, gdzie mogli skorzystać z ciekawej i bardzo zróżnicowanej oferty książkowej. W tegorocznej edycji udział wzięły takie oficyny jak: Albus, Babaryba, Buka, Druganoga, Dwie Siostry, Entliczek, Ezop, Format, Hokus-Pokus, Kultura Gniewu, Libra, Literówka, Mamania, Muchomor, Polarny Lis, Poławiacze Pereł, Powergraph, Tako, Tatarak, Widnokrąg, Wytwórnia i Zakamarki. Wiosenne spotkania na warszawskiej Pradze stały się dla wielu oczekiwaną okazją na znalezienie w jednym miejscu i czasie najbardziej wysmakowanych, nieoczywistych i pięknych książek dla najmłodszych. Rodzice doceniają targi również za bogatą ofertę wydarzeń towarzyszących. Dla profesjonalistów niezwykle ważną częścią działań w ramach „Małego Konesera” był w tym roku „Warsaw Fellowship of the Children’s Publishers” – nowy międzynarodowy program dla wydawców książek dla dzieci i młodzieży organizowany przez Wytwórnię we współpracy z Instytutem Książki. Według Katarzyny Domańskiej (Agencja Promocyjna Kaczki Katastrofy), która z ramienia Wytwórni brała udział w przygotowaniach imprezy: – Mały Koneser to ważne wydarzenie jednoczące małych, ambitnych wydawców dziecięcych, a Fellowship umożliwił 14 najlepszym europejskim wydawcom dziecięcym spotkanie się z nimi oraz lepsze poznanie polskiego rynku książki. Trzydniowy cykl spotkań wydawców z Polski i z zagranicy jest elementem przygotowań do roli Polski jako gościa honorowego Międzynarodowych Targów Książki Dziecięcej w Bolonii. Wydawnictwo Dwie Siostry… 20 lat minęło jak jeden dzień! Poważny jubileusz obchodzi w tym roku wydawnictwo Dwie Siostry, jedna z najciekawszych oficyn na polskiej książkowej scenie dziecięcej. Przez ostatnie dwie dekady firma zmieniła się z „wydawnictwa lilipuciego”, publikującego kilka wysmakowanych tytułów rocznie, w bardzo poważnego gracza w sektorze, z szeroką ofertą. Co najważniejsze, ta zmiana nie pociągnęła za sobą rezygnacji z ambitnego repertuaru. Nazwa wydawnictwa dla wielu rodziców, opiekunów, nauczycieli i bibliotekarzy stała się synonimem jakościowego publikowania! Życzymy dalszych sukcesów! Sztuczna inteligencja – prawdziwe wyzwanie… AI czy SI – jak kto woli – to chyba najbardziej gorący temat w świecie wydawniczym AD 2026! Dyskusje dotyczące tej sprawy wyparły nawet te związane ze stałą ceną książki. Szczęśliwie jednak w tym roku nie zdarzył się w polskim świecie książki dziecięcej żaden spektakularny skandal związany z użyciem AI do pisania/ilustrowania książek dla niedorosłych. Wydaje się jednak, że to cisza przed burzą. W internecie można znaleźć szokujące ogłoszenia o treści: „zarabiaj na bajkach dzięki AI! Chciałbyś stworzyć bajkę dla dzieci, ale… nie masz pomysłu ani talentu do pisania? Nie potrafisz rysować? (…) Dobra wiadomość: (…) sztuczna inteligencja wymyśli historię, narysuje bohaterów i przygotuję książeczkę. A ja pokażę Ci, jak ją sprzedać”. Bardzo mocno w dyskutowanej sprawie wybrzmiał głos Daniela Mizielińskiego, znanego autora książek i kierownika Pracowni Projektowania Gier i Komiksów na warszawskiej ASP: „Zacznę od jasnego stwierdzenia: na dziś, przy obecnej technologii, przy obecnym stanie prawnym i ograniczonym zaufaniu do dostawców narzędzi, w Pracowni Projektowania Gier i Komiksów nie używamy AI na żadnym etapie pracy twórczej”. Z drugiej strony równie znacząca (i szeroko dyskutowana!) jest decyzja kapituły nagrody Biedronki Piórko o stworzeniu „wariantu” nagrody pod nazwą „Piórko Innowacji”. Regulamin konkursu mówi, że będzie to „wariant z wykorzystaniem treści stworzonych z użyciem narzędzi sztucznej inteligencji – (dalej AI), w ramach którego Uczestnicy przygotowują pracę literacką dla dzieci w wieku od 4 lat do 10 lat wspartą AI oraz ilustracje ze wsparciem narzędzi AI do ww. pracy literackiej wspartej AI”. Warto przywołać wypowiedź Anny Nowackiej-Devillard: – Na rynku obserwujemy już pewien trend: zachłyśnięcie się możliwościami sztucznej inteligencji i chęć ich możliwie najszybszego rynkowego wykorzystania. Przykładem może być tegoroczna edycja konkursu Piórko Biedronki, w której po raz pierwszy wyodrębniono osobną kategorię dla tekstu wygenerowanego przez AI. Można przypuszczać, że część wydawców nastawionych na publikowanie niskiej jakości, wielkonakładowych treści będzie skłonna podążyć właśnie tą drogą, przenosząc ocenę wartości tekstu bezpośrednio na czytelnika. Paradoksalnie ten kierunek otwiera jednak przestrzeń dla wydawnictw niezależnych – takich, które konsekwentnie inwestują w jakość merytoryczną, literacką i edytorską, i dla których redakcja pozostaje świadomym, ludzkim procesem, a nie jedynie technicznym etapem produkcji. Być może doczekamy się znaku human made na stronie redakcyjnej niektórych książek. Bestsellery, bestsellery Bohaterowie list bestsellerów w polskim świecie książki dla dzieci i młodzieży nie zmieniają się już od lat. W pierwszej dziesiątce najlepiej sprzedających się książek w roku 2025 – według danych NielsenIQ – znajdują się dwa tytuły ze świata Kici Koci („Wyprawa po skarb” i „Kicia Kocia idzie na urodziny”, Media Rodzina), jedna opowieść Pucia („Pucio urządza Wigilię”, Nasza Księgarnia) i jedna książka z franczyzy Bluey („Bajki 5 minut przed snem”, HarperKids). Wśród bestsellerów znajdziemy popularne od lat pozycje lekturowe: „Detektyw Pozytywka” (Nasza Księgarnia) oraz „Afryka Kazika” (Wydawnictwo Bis). Bardzo ciekawym – ale również nienowym! – zjawiskiem jest niezwykle mocna obecność narracji (quasi) terapeutycznych/wychowawczych. W pierwszej dziesiątce znajdziemy trzy takie tytuły: „Najmądrzejsze bajki, czyli opowieści o tym, co w życiu ważne” (Greg, 1 miejsce na liście!), „Dobre bajki o tym, że wszystkie emocje są ważne” (wydawnictwo Świetlik) oraz „Opowieści o tym, co w życiu ważne” (wydawnictwo Ibis). Na liście bestsellerów nie mogło zabraknąć zawsze popularnych książek aktywnościowych – reprezentuje je pozycja wydawnictwa Greg – „Moje pierwsze szlaczki”. Kiciokociolandia 10 kwietnia zostało otwarte muzeum poświęcone jednej z najbardziej ukochanych bohaterek polskiej książki dziecięcej – zlokalizowane w samym sercu Poznania. To interaktywna przestrzeń inspirowana światem Kici Koci. Na stronie tej instytucji można przeczytać, że „Muzeum Kici Koci Kiciokociolandia to przestrzeń znana dzieciom z książek i filmów z serii »Kicia Kocia«. Projekt opiera się na założeniu, że w znajomej przestrzeni dziecko czuje się bezpiecznie, a poczucie bezpieczeństwa sprzyja samodzielności, chęci odkrywania i poczuciu sprawczości. W Kiciokociolandii znajdziesz proste, naturalne zabawy, mocno osadzone w codziennym świecie – bez magii i nadmiaru bodźców. W placówce znajduje się również sala Małe Kino ze specjalną animacją dla …