Poniedziałek, 15 czerwca 2009
Rynek książki
CzasopismoWiadomości Księgarskie
Tekst pochodzi z numeru59
Zacznijmy od uściślenia terminów: czytelnictwo to inaczej zjawisko czytania książek, a wydawnictwo to (na wzór krawiectwa czy kaletnictwa) wydawanie książek, które następnie wprowadzane są do obrotu towarowego. Jak wiemy, może, ale nie musi, kończyć się ten proces zakupem i przeczytaniem książki. Jeśli co do pierwszego terminu nie ma większych wątpliwości, to drugi termin od połowy XIX wieku oznacza nie tylko sam proces wydawania, ale także firmę wydawniczą. Jak rzadko kiedy, po opublikowaniu najnowszych wyników badań, prowadzonych systematycznie przez Instytut Książki i Czytelnictwa Biblioteki Narodowej, doszło w końcu marca do dyskusji branży książkowej o poziomie czytelnictwa. Z dzienników można było dowiedzieć się tylko, że w 2008 roku było 38 proc. czytających Polaków. Tylko w nielicznych mediach o zasięgu ogólnokrajowym podano, że kupujących książki było 23 proc., a już tylko w prasie bibliotecznej i w komunikacie Biblioteki Narodowej znalazły się informacje o sytuacji bibliotek, które nadal są podstawowymi ośrodkami udostępniania książki i upowszechniania czytelnictwa. Warto w tym miejscu wspomnieć początki badania czytelnictwa, gdyż z zasadzie wszystko zaczęło się właśnie od bibliotek. Najpierw tworzono księgozbiory monarsze lub książęce, które stopniowo przekształcano w biblioteki narodowe. W XIX wieku pojawiły się biblioteki szkolne i ludowe. I tu już spotykamy się z pierwocinami badań czytelniczych. Ich historia w Polsce sięga wprawdzie XVIII wieku, przykładem są choćby spostrzeżenia biskupa warmińskiego Ignacego Krasickiego, który uważał, że czytanie romansów zatruwa wyobraźnię i jest szczególnie szkodliwe dla młodych panien. „Z tego to czytelnictwa płeć nawet, którą niegdyś wstydliwą zwano, nauczyła się nie rumienić” – pisał z zaniepokojeniem twórca pierwszej encyklopedii „Zbiór potrzebniejszych wiadomości porządkiem alfabetu ułożonych” (wydanej w 1781 roku u warszawskiego wydawcy Michała Grölla). Księdza biskupa można cytować bez wstydu i do woli, ale przejdźmy do czasów późniejszych. Druga połowa XIX wieku to czas rozwoju szkolnictwa, bibliotek i czytelnictwa pod wszystkimi zaborami. Warto wspomnieć o usystematyzowanym kwestionariuszu opracowanym przez Mieczysława Brzezińskiego (1859-1911) pod tytułem „Co i jak nasz lud czyta?” opublikowanym w 1890 roku w warszawskim wydawnictwie „Głosu”. Autor należał do licznego już wówczas grona działaczy oświatowych i miał w swoim dorobku ponad setkę różnych publikacji – poradników, podręczników i tekstów z różnych dziedzin. To zainteresowanie społecznikowskiego ruchu oświatowego spowodowane zostało przez docenianie roli książki. Podjęte działania miały na celu organizowanie dostępu do słowa drukowanego właśnie głównie poprzez biblioteki. Badania zainteresowań czytelniczych nowych grup społecznych korzystających ze zdobyczy kultury i oświaty zostaną niejako skodyfikowane w dwudziestoleciu międzywojennym (1918-1939), a uwaga w głównej mierze zostanie zwrócona na biblioteki i szkolnictwo. Duża w tym zasługa Heleny Radlińskiej, autorki sukcesywnie wzbogacanej publikacji „Książka wśród ludzi”, której pierwsze wydanie ukazało się nakładem Związku Księgarzy Polskich w 1929 roku. Autorka, zwolenniczka …
Wyświetlono 25% materiału - 427 słów. Całość materiału zawiera 1710 słów
Pełny materiał objęty płatnym dostępem
Wybierz odpowiadającą Tobie formę dostępu:
Dostęp czasowy
Płatność za pośrednictwem usługi SMS
Aby otrzymać kod dostępu, należy wysłać SMS o treści koddm1 pod numer: 79880. Otrzymany kod zwotny wpisz w pole poniżej.
Opłata za SMS wynosi 9.00 zł netto (10.98 PLN brutto) i pozwala na dostęp przez 15 minut (bądź do czasu zamknięcia okna przeglądarki). Przeglądarka musi mieć włączoną obsługę plików "Cookie".
Dostęp terminowy
Płatność kartą płatniczą lub przelewem
Dostęp terminowy zostanie przyznany z chwilą zaksięgowania wpłaty - w tym momencie zostanie wysłana odpowiednia wiadomość e-mail na wskazany przy zakupie adres e-mail.
Abonenci Biblioteki analiz Sp. z o.o.
Jeżeli jesteś już abonentem Rynku Książki