Niedziela, 2 maja 2021
Rozmowa z MACIEJEM PŁAZĄ, prozaikiem i tłumaczem literatury powstałej w języku angielskim, o jego najnowszej powieści „Golem” oraz o doświadczeniach jako autora przekładów
W naszej rozmowie przed dwoma laty mówił pan, że akcję nowej powieści osadzi w Sandomierzu w historii współczesnej oraz że zostanie napisana nieco innym stylem niż „Robinson w Bolechowie”. „Golem” nie bardzo pasuje do tego obrazu. Zmienił pan zamiar? „Golem” jest napisany nieco inaczej niż „Robinson w Bolechowie”. Inny jest kontekst literacki, z jakiego wywiodłem obie książki: w „Robinsonie” był to głównie Bruno Schulz, powieść gotycka i powieść modernistyczna z linii Faulknerowsko-Marquezowskiej, w „Golemie” jest to twórczość licznych pisarzy żydowskich XIX i XX wieku, od Icchoka Lejbusza Pereca po Juliana Stryjkowskiego, do tego legendy żydowskie oraz opowieści chasydzkie, będące właściwie odrębnym gatunkiem literackim. Inna jest konstrukcja książki, inny jest styl. Oczywiście od razu widać, że to Płaza pisał, bo moja stylistyka jest dość wyrazista, ale do materii literackiej podszedłem tu inaczej. Co do moich planów i zamierzeń, to, no cóż, zawsze jest w nich pewna dawka nieprzewidywalności: jestem twórcą intuicyjnym i często moje pomysły mają nade mną większą władzę niż ja nad nimi. „Golem” miał być opowiadaniem, częścią skromnego cyklu, który miałem napisać niejako na marginesie, ale rozrósł się do rozmiarów powieści. Tak bywa. Pokazuje pan życie miasteczka z dwóch perspektyw: przybysza, który widzi wszystko, ale pobieżnie, na początku przynajmniej, z drugiej strony skupiając się na kilku wybranych postaciach: idealiście Jakowie, pragmatycznym młynarzu Szlomie, cieszącym się autorytetem cadyku Gerszonie i jego córce Szirze, którą dotyka antysemityzm. W „Golemie” uruchomiłem dwa narracyjne punkty widzenia: jeden przybysza, drugi zbiorowy, społeczności sztetla – i z tego drugiego, niczym z chóru czy orkiestry, wyłaniają się co pewien czas soliści. Ten podział z czasem się odrobinę zaciera, ale jeśli prześledzić starannie całą książkę, jest zachowany dość konsekwentnie. Tak sobie wymyśliłem, bo chciałem centralną postać przybysza pokazać z dwu stron: od środka, w całej pełni jego niewiedzy i bezradności, i z zewnątrz, w szerokim widmie emocji i reakcji, jakie budzi w mieszkańcach miasteczka. Od momentu, kiedy zagląda pan w życie Sziry, zaczynam z tyłu głowy słyszeć powoli narastającą chmurną muzykę wiodącą do finału. Trochę na wzór opowieści sensacyjnej przygotowywał pan czytelnika na zakończenie? Po prostu starałem się od początku budować napięcie. Nie sądzę, bym uruchamiał tu jakieś sensacyjne mechanizmy, raczej ogólnie powieściowe: gdy w opowiadanej fabule na coś się zanosi, istnieje wiele sposobów narracyjnych, by to zasugerować czy zapowiedzieć. O postaciach ze „Skorunia” powiedział pan dwa lata temu: „Wszyscy moi bohaterowie są zanurzeni w Historii. Każdy z nich tkwi korzeniami w ziemi, z której wyrasta”. Czy również tak pan patrzy na protagonistów swojego najnowszego utworu? Tak, oczywiście, nic tu się nie zmienia. Interesuje mnie gleba, z której wyrasta ludzki los, zarówno indywidualny, jak i zbiorowy; gleba rozumiana też całkiem …
Wyświetlono 25% materiału - 433 słów. Całość materiału zawiera 1732 słów
Pełny materiał objęty płatnym dostępem
Wybierz odpowiadającą Tobie formę dostępu:
1A. Dostęp czasowy 15 minut
Szybkie płatności przez internet
Aby otrzymać dostęp kliknij w przycisk poniżej i wykup produkt dostępu czasowego dla Twojego konta (możesz się zalogować lub zarejestrować).
Koszt 9 zł netto. Dostęp czasowy zostanie przyznany z chwilą zaksięgowania wpłaty - w tym momencie zostanie wysłana odpowiednia wiadomość e-mail na wskazany przy zakupie adres e-mail. Czas dostępu będzie odliczany od momentu wejścia na stronę płatnego artykułu. Dostęp czasowy wymaga konta w serwisie i logowania.
1B. Dostęp czasowy 15 minut
Płatność za pośrednictwem usługi SMS
Aby otrzymać kod dostępu, należy wysłać SMS o treści koddm1 pod numer: 79880. Otrzymany kod zwotny wpisz w pole poniżej.
Opłata za SMS wynosi 9.00 zł netto (10.98 PLN brutto) i pozwala na dostęp przez 15 minut (bądź do czasu zamknięcia okna przeglądarki). Przeglądarka musi mieć włączoną obsługę plików "Cookie".
2. Dostęp terminowy
Szybkie płatności przez internet
Dostęp terminowy zostanie przyznany z chwilą zaksięgowania wpłaty - w tym momencie zostanie wysłana odpowiednia wiadomość e-mail na wskazany przy zakupie adres e-mail. Dostęp terminowy wymaga konta w serwisie i logowania.
3. Abonenci Biblioteki analiz Sp. z o.o.
Jeśli jesteś już prenumeratorem dwutygodnika Biblioteka Analiz lub masz wykupiony dostęp terminowy.
Zaloguj się
escort bayan trabzon escort bayan yalova escort bayan edirne escort bayan manisa bursa görükle escort