Funkcją jurora można się szczycić, choć według niektórych juror świeci niejako światłem odbitym. Nobilitują go osiągnięcia uczestników konkursu. I to jest najprawdziwsza prawda. Jednak aby zostać członkiem jury samemu, trzeba mieć niebagatelny dorobek zawodowy, a nawet autorytet w środowisku, w jakim odbywa się konkurs. Twierdzę nieskromnie, że czegoś tam w życiu się dorobiłem i jurorowanie jest swego rodzaju zwieńczeniem drogi zawodowej, w moim wypadku wielorakiego książkoróbstwa. Asocjacja sędziów konkursowych jest z założenia ciałem demokratycznym. Nawet wówczas, gdy przewodniczący jury lub mistrz wysokiej rangi potrafi uargumentować swoją opinię. Jest w tym pewien paradoks, że orzeczeniem sądu większości ustala się, kto ma rację. Nie ma jednak lepszej procedury przyznawania laurów zwycięzcom konkursu, nawet gdy werdykt jury kogoś zaskakuje. Kulisy obrad arbitrów zwykle pozostają w dyskrecji. I bardzo dobrze. Nie bywa bowiem tak, że wszyscy uczestnicy (oceniani i oceniający), są zadowoleni z wyników. Czasami nawet wśród jurorów pojawiają się vota separata. Gdy pierwszy raz zostałem zaproszony do jury konkursu Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek, byłem bardzo przejęty. Wartościowanie pracy osób, które przedstawiły swoje dzieła w nadziei na sprawiedliwą ocenę, jest sprawą odpowiedzialną. Miałem poważne wątpliwości, czy wystarczy mi kompetencji. Całe szczęście, że jury jest ciałem kolegialnym i własne mniemanie można porównać ze zdaniem innych członków zespołu. Był rok 2004, gdy Katarzyna Iwanicka poprosiła mnie o uczestnictwo w jury 44. Konkursu na „Najpiękniejszą Książkę Roku” (dzisiaj pod nazwą „Najpiękniejsze Polskie Książki”). Stres był niemały, bo zdawałem sobie sprawę z wagi rokrocznej akcji PTWK i jej historii. Twórcą konkursu w 1957 roku był Roman Tomaszewski, mój ojciec. Czułem tchnienie jego ducha i miałem poczucie odpowiedzialności. Skrótowo rzecz ujmując – w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia Komisji Grafiki Książkowej działającej w Towarzystwie przewodniczył Tadeusz Pietrzyk. Po nim dwadzieścia lat pełnił tę funkcję Krzysztof Racinowski. W 1993 roku przewodnictwo gremium graficznego objęła Katarzyna Iwanicka i prowadziła je do 2014 roku, pełniąc de facto funkcję komisarza konkursu. Przewodniczącym mojego pierwszego jury w PTWK był Józef Wilkoń, a oprócz niego zasiadali: Katarzyna Iwanicka, Zygmunt Magner, Krystyna Sulkiewicz, Mieczysław Wasilewski, Stanisław Wieczorek i wreszcie – ja. Po pracy, na zakończenie głównego posiedzenia jury, jako najmłodszy biegłem po wino stawiane przez Józefa Wilkonia. Później miałem okazję uczestniczyć w jury w latach 2007, 2009, 2012 i 2014, aż w końcu przejąłem po Katarzynie Iwanickiej obowiązki komisarza. Osiem lat proponowałem skład osobowy jury zatwierdzany następnie przez Zarząd Główny PTWK pod przewodnictwem prezesa, którym pozostaje nieprzerwanie Rafał Skąpski. Do dzisiaj uczestniczę w posiedzeniach jury konkursu, ale misję komisarza sprawuje obecnie od 2021 roku Magdalena Frankowska, graficzka studia Fontarte. Jurorowanie jest tylko funkcją, ale komisarzowanie to już profesjonalna sprawa. Suche dane nie oddają istoty tego wydarzenia. Konkurs PTWK odbył się już sześćdziesiąt pięć razy. Jest corocznym przeglądem edytorskiej twórczości graficznej i zdobył wśród grafików, projektantów, wydawców i drukarzy zasłużoną renomę. Na przestrzeni lat widać, że znacząco przyczynia się do podniesienia poziomu edytorskiego polskiej książki. Nie bez znaczenia są zagraniczne pokazy nagrodzonych książek rozpoczęte w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Początkowo książki eksponowane były na Internationale Buchkunst-Ausstellung organizowanej co pięć lat podczas targów w Lipsku, gdzie w międzynarodowym towarzystwie startowały w konkursie, a wybrane nagradzano wysoko cenionymi przez projektantów medalami IBA. Laureatki konkursów PTWK wysyłano też na targi w Moskwie i Göteborgu, na wystawy w czeskiej Pradze, w Tajpei na Tajwanie czy też w Tokio. Regularnie uczestniczą w największej europejskiej imprezie – Frankfurter Buchmesse. Corocznie biorą udział w dwóch prestiżowych imprezach: lipskim konkursie „Best Book Design from all over the World” (Schönste Bücher aus aller Welt) oraz w wystawie „Book Art International” (Buchkunst International) we Frankfurcie nad Menem. Pod patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od końca ubiegłego stulecia rozwijany był program „Sztuka Książki” promujący mało znaną dziedzinę plastyki. Otóż w procesie twórczym powstają książki eksperymentalne, wydawnictwa autorskie, obiekty i instalacje przestrzenne oraz inne dzieła sztuki związane z ideą książki jako fenomenem cywilizacji. Wolności wypowiedzi artystycznej nie krępują ani edytorskie kanony, ani poligraficzne technologie, ani nawet reguły języka. Po serii wystaw w czołowych bibliotekach naukowych dziesięciu miast Polski w 2009 roku dokonano wyboru kolekcji pod nazwą „Polska książka artystyczna przełomu XX i XXI wieku”. Organizatorem przedsięwzięcia była Fundacja Correspondance des Arts – Muzeum Książki Artystycznej …