Wtorek, 25 maja 2021
Rozmowa z MARKIEM GAŁĘZOWSKIM, autorem książki „Żydzi walczący o Polskę”
Pierwszym Żydem walczącym o Polskę był Berek Jose­lewicz? Kiedy w kwietniu 1794 roku w Warszawie wybuchło powstanie przeciw zaborcy moskiewskiemu, Joselewicz był jedynym Żydem, który podpisał akt przystąpienia do walki, ale nie jedynym uczestnikiem tego największego zwycięstwa polskiego w czasie insurekcji kościuszkowskiej, wskutek czego Rosjanie musieli ustąpić ze stolicy z bardzo ciężkimi stratami. To jednak właśnie on był pierwszym Żydem – oficerem polskiej armii, pierwszym Żydem – kawalerem Orderu Virtuti Militari, i wreszcie jako pierwszy zainicjował stworzenie pionierskiej jednostki ochotniczej Wojska Polskiego złożonej z Żydów. Jej formowania nie skończono, gdyż nastąpił szturm i rzeź Pragi, dokonane przez wojska Aleksandra Suworowa. A ów pułk żydowski był wśród polskich właśnie na Pradze... I wreszcie – Joselewicz był jednym z pierwszych Żydów poległych w walce o niepodległość Polski, w czasie wojny z Austriakami w 1809 roku. „Odkurza” pan postać Wilhelma Feldmana... ...znanego przede wszystkim jako młodopolski krytyk literacki. Był on jednak również wybitnym przedstawicielem polskiej irredenty, powstałej w zaborze austriackim, propagatorem polskiego czynu zbrojnego w redagowanym przez siebie czasopiśmie „Krytyka”. Kiedy wybuchła wojna, chciał również wyruszyć w pole. Wstąpił do szeregów strzeleckich i żadne namowy nie mogły go skłonić do ich opuszczenia – spowodował to dopiero wyraźny rozkaz dowódcy. A jak pisał Studnicki, kiedy „z drżącym sercem, nie od wzruszenia, ale od drugiego piętra” Feldman przyszedł doń i zaczął argumentować, by obaj wstąpili do Legionów, autor „Sprawy polskiej” odpowiedział, że nie należy bawić się w maskaradę, gdyż obaj do wojska się nie nadają, lecz robić to, co potrafią najlepiej – nadal agitować w sprawie polskiej. I tak się stało – Feldman, znakomicie władający niemieckim, został wysłany do Berlina, gdzie objął stanowisko kierownika Polskiego Biura Prasy, działającego z ramienia Naczelnego Komitetu Narodowego, politycznego zwierzchnika Legionów. Legiony Józefa Piłsudskiego zasiliło przeszło 650 Żydów. Patriotyzm wynieśli z domu rodzinnego? Niektórzy tak, zwłaszcza ci wywodzący się z lwowskiej inteligencji. Lecz jak się wydaje wzorce czerpali przede wszystkim z polskiej szkoły, polskich organizacji uczniowskich, polskich lektur – Mickiewicza, Słowackiego, Kornela Ujejskiego, Sienkiewicza, Żeromskiego. I znakomitych prac Szymona Askenazego – wybitnego historyka polskiego wyznania mojżeszowego, o którym jeden z przeciwników Legionów napisał: „ducha dał galicyjskim strzelcom (...) ten Żyd genialny”. Askenazy z polskiej historii uczynił poezję, kiedy …
Wyświetlono 25% materiału - 358 słów. Całość materiału zawiera 1433 słów
Pełny materiał objęty płatnym dostępem
Wybierz odpowiadającą Tobie formę dostępu:
1A. Dostęp czasowy 15 minut
Szybkie płatności przez internet
Aby otrzymać dostęp kliknij w przycisk poniżej i wykup produkt dostępu czasowego dla Twojego konta (możesz się zalogować lub zarejestrować).
Koszt 9 zł netto. Dostęp czasowy zostanie przyznany z chwilą zaksięgowania wpłaty - w tym momencie zostanie wysłana odpowiednia wiadomość e-mail na wskazany przy zakupie adres e-mail. Czas dostępu będzie odliczany od momentu wejścia na stronę płatnego artykułu. Dostęp czasowy wymaga konta w serwisie i logowania.
1B. Dostęp czasowy 15 minut
Płatność za pośrednictwem usługi SMS
Aby otrzymać kod dostępu, należy wysłać SMS o treści koddm1 pod numer: 79880. Otrzymany kod zwotny wpisz w pole poniżej.
Opłata za SMS wynosi 9.00 zł netto (10.98 PLN brutto) i pozwala na dostęp przez 15 minut (bądź do czasu zamknięcia okna przeglądarki). Przeglądarka musi mieć włączoną obsługę plików "Cookie".
2. Dostęp terminowy
Szybkie płatności przez internet
Dostęp terminowy zostanie przyznany z chwilą zaksięgowania wpłaty - w tym momencie zostanie wysłana odpowiednia wiadomość e-mail na wskazany przy zakupie adres e-mail. Dostęp terminowy wymaga konta w serwisie i logowania.
3. Abonenci Biblioteki analiz Sp. z o.o.
Jeśli jesteś już prenumeratorem dwutygodnika Biblioteka Analiz lub masz wykupiony dostęp terminowy.
Zaloguj się
escort bayan trabzon escort bayan yalova escort bayan edirne escort bayan manisa bursa görükle escort