Monika Utnik Zapachy, czyli dlaczego wszystko pachnie il. Agnieszka Sozańska, Nasza Księgarnia, Warszawa 2022, s. 64, ISBN 978-83-10-13732-6 Zarówno duzi, jak i mali poznajemy świat wszystkimi zmysłami. Rozmaitych wrażeń dostarczają nam wzrok, smak, dotyk, słuch. Stanowczo nie doceniamy węchu i ta publikacja pozwoli nam, mam nadzieję, odkryć świat zapachów. Zmysł węchu kształtuje się już w łonie matki, na początku naszego istnienia. Nawet jeśli młode rodzą się niewidome, to i tak czują zapach rodziców. Czym jest zapach? To minicząsteczki unoszące się w powietrzu (czyli substancje lotne). Czujniki, znajdujące się w nosie, wysyłają sygnały do mózgu. Każdy człowiek ma inną wrażliwość na zapachy. O tym, jak wielkie znaczenie ma ta wrażliwość, świadczą liczne związki frazeologiczne, znane w wielu językach, np. „mieć nosa do czegoś” lub „czuć pismo nosem”. Węch jest niezbędny każdej żywej istocie. Ludziom, naturalnie oddychającym nosem (nie jest to w świecie przyrody rzecz oczywista, węże nie mają nosów, ale języki, które badają „sytuację zapachową” otoczenia), węch pozwala rozpoznać np. owoce i ocenić, czy żywność nadaje się do spożycia. Zarówno węch, jak i smak współgrają ze sobą. Autorka przytacza ciekawy eksperyment, który udowadnia, że wrażenia smakowe w 90 proc. pojawiają się dzięki obu zmysłom! Ostatnia epidemia pokazała, jak dotkliwy jest brak powonienia, jak wpływa na nasze funkcjonowanie. Dobrze wiemy, że jednym z symptomów kataru jest brak łaknienia, nic nam nie smakuje. Zwierzęta, dzięki węchowi, znajdują pożywienie, nawet głęboko ukryte, rozpoznają też, kto jest optymalnym partnerem. Łososiom węch służy do nawigacji, a owce, wylizawszy po porodzie swoje jagnię, będą wiedziały, kogo karmić. W recenzji „Dzikiego poradnika przetrwania” Agnieszki Graclik w poprzednim numerze (MLK 10/22) pisałam o roli …