Jan Morris Triest, czyli nigdzie tłum. Jarek Westermark, Czarne, Warszawa 2026, s. 220, 49,90 zł, ISBN 978-83-8396-269-6 Piazza Unità d’Italia to serce i wizytówka Triestu. Największy plac miasta otwiera się na morze, stwarzając niepowtarzalny i nigdzie niespotykany efekt. Z trzech stron otoczony jest przez liczne pałace o imponujących fasadach. To miejsce niesie echo świetności miasta z czasów, gdy pozostawało ono pod panowaniem Habsburgów. Jan Morris (1926–2020) skreśliła niezwykły portret miasta, które – choć formalnie należy do Włoch – od zawsze wymykało się prostym definicjom. Autorka przedstawia Triest jako miejsce pogranicza, zawieszone pomiędzy kulturami, językami i historią. To miasto „na końcu włoskiej pępowiny”, jak pisze Morris – trochę na uboczu, a jednocześnie w samym centrum wielkich europejskich przemian. Książka ma charakter osobistego eseju podróżniczego. Walijska dziennikarka i historyczka wraca wspomnieniami do Triestu z lat młodości, kiedy służyła w wojsku, a nad miastem powiewały jeszcze brytyjskie i amerykańskie flagi (czyli okres Wolnego Terytorium Triestu, 1947–1954). Jej narracja łączy osobiste doświadczenia z szeroką perspektywą historyczną. Autorka przyznaje przy tym, że sama czuje się outsiderką – a Triest wydaje się idealnym miejscem dla ludzi o podobnej …