Jedno z najczęstszych chłopackich pytań w księgarniach mojego dzieciństwa. Wchodzę, rozglądam się konspiracyjnie, wyczekuję chwili, gdy nikogo nie dostrzegę przy ladzie wtedy podchodzę. – Czy dostanę tę francuską książkę, w której na stronie 114 on i ona… Ekspedientka ze zrozumieniem sięga za siebie, na półkę, bez wahania podaje mi piąte wydanie „Dzwonów Bazylei” Aragona w przekładzie Wacława Rogowicza. Mniej więcej tak – dzięki chciwemu drżeniu dwóch ciał francuskich kochanków odkrywających wspólnie urok zmiętej pościeli – tudzież dzięki własnej naocznej ciekawości, wślizgiwałem się 47 lat temu w głąb wielkiej literatury. Literacka erotyka w tamtej rzeczywistości funkcjonowała jako owoc nie za obfity; chłopcy i dziewczyny wymieniali się więc paginacją co pikantniejszych – wedle ówczesnych kryteriów pikanterii – tomów, ów zaś proceder grzesznych lektur był doskonale znany księgarzom pracującym na pierwszej linii frontu. „Momenty” pojawiały się wszelako (niech zatem młodzież pochopnie nie oskarża minionego reżimu o nadmierną pruderię), lecz jedynie pod tym warunkiem, on i ona mogli na stronie 114, że nieskromne słowa wychodziły spod najwytrawniejszych piór. Niejako przy okazji młodzi czytelnicy, dzięki lekturom odbywanym w poprzek intencji moralistów, łapali bakcyle znacznie większej liczby pięknych chorób niż wynikłych li tylko z seksu. Od rewolucji seksualnej minęły ze dwie epoki, po drodze zaś stało się rutynowe coś, co Tadeusz Różewicz zauważył w …