Helga Hirsch pisze niezbyt często, ale wszystkie jej książki są ważne, szczególnie dla nas, bo zwykle dotyczą naszej historii. Nie inaczej jest w najnowszym tomie, noszącym tytuł „Gehen oder bleiben? Juden in Schlesien und Pommern 1945- 1957” (Wallstein). Książka zadziwiająco mała, zaledwie 240 stron, jak na ogrom informacji w niej zawartych. Jej podtytuł myli – Helga Hirsch, rozpatrując losy żydowskich mieszkańców polskich Ziem Odzyskanych, omawia znacznie więcej. To, z zachowaniem proporcji, tom omawiający powojenną historię obywateli polskich żydowskiego pochodzenia w wolnym kraju. Punktem wyjścia jest zadane w tytule pytanie: „Jechać czy zostać?” Co mają robić Żydzi w państwie nie zawsze będącym krajem ojczystym – ale i dokąd mają iść, skoro wybór właściwie też jest ograniczony? I pytanie skryte w podtekście: czy samemu zdecydować o wyjeździe, skorzystać z przyznawanej oficjalnie pomocy (łączenie rodzin), czy też uznać, że komunistyczne władze jednak dotrzymają obietnic i nie przyjdzie im do głowy pomysł z czystością rasową. Na Ziemiach Odzyskanych pozostało po wojnie wciąż tysiące Niemców – Polacy byli w mniejszości. Statystyki podane przez autorkę potwierdzają to wyraźnie: na początku 1946 roku w Szczecinie mieszkało ponad 40 tys. Niemców, 15 tys. Żydów i mniej niż 10 tys. Polaków; Dzierżoniów na Dolnym Śląsku liczył ogółem 20 tys. mieszkańców, z czego 14 tys. stanowili Niemcy; nieopodal w Pieszycach Niemców …