W czasach szybkiego scrollowania i internetowych podpowiedzi Nagrody Magellana przypominają, że dobra książka podróżnicza potrafi zaoferować znacznie więcej niż tylko listę atrakcji. Tegoroczni laureaci udowadniają, że podróżowanie może być sposobem na lepsze rozumienie ludzi, miejsc i historii. Jury doceniło publikacje, które inspirują do podróżowania uważnego, świadomego i wykraczającego poza utarte szlaki, ale także pomagają lepiej zrozumieć świat, jego kulturę, historię i codzienność mieszkańców. Wyróżniono książki, które zabierają czytelników w miejsca różnorodne: od Marrakeszu i Japonii po Bieszczady, Saharę Zachodnią i pogranicze nad Sanem. „Świat pełen jest wielkich, przedziwnych rzeczy, czekających na tych, którzy są na nie przygotowani” – ten piękny cytat z książki „Tatuś Muminka i morze” Tove Jansson jest mottem przewodnim tegorocznej, 18. już edycji Nagród Magellana. Odczytujemy te słowa jako obietnicę odkrywania, zachętę do podróży, do otwartości: na nowe miejsca, ludzi i historie. A publikacje turystyczne i podróżnicze – te najlepsze – prowadzą ku doświadczeniu. Słowa Tatusia Muminka przypominają, że podróż zaczyna się dużo wcześniej niż w chwili wyruszenia w drogę. Rodzi się w wyobraźni, w pragnieniu odkrywania. Każda opisana poniżej książka może stać się tym pierwszym krokiem. Tegorocznych laureatów Nagród Magellana wyłoniło jury w składzie: Krzysztof Rąpała (przewodniczący), Piotr Dobrołęcki, Mirosława Łomnicka, Grzegorz Sowula, Ewa Tenderenda-Ożóg i Ewa Zając (sekretarz). Przyznano 10 nagród głównych, jedną Nagrodę Specjalną i 18 wyróżnień. Nagrodę główną w kategorii WYDARZENIE ROKU otrzymała seria „Oblicza Świata” wydawnictwa Bezdroża. To cykl książek podróżniczo-reportażowych, który koncentruje się na kulturze, pokazuje opisywane miejsca z dala od stereotypów i typowo turystycznych atrakcji. Autorami są osoby dobrze znające dany kraj – mieszkające w nim lub regularnie do niego podróżujące, dlatego książki mają często osobisty charakter. Dzięki tym publikacjom poznajemy wiele ciekawostek kulturowych i społecznych, pozwalają one lepiej zrozumieć codzienność mieszkańców, lokalne zwyczaje oraz poczuć atmosferę danego miejsca. W serii ukazały się m.in. tytuły o Japonii, Portugalii, Turcji, Argentynie, Korsyce, Grenlandii czy Wietnamie i Zjednoczonych Emiratach Arabskich. NAGRODĄ SPECJALNĄ uhonorowany został Karol Nienartowicz „za wyjątkowe połączenie pasji podróżniczej, wrażliwości artystycznej i mistrzostwa fotograficznego”. Od ponad dwóch dekad przemierza góry z aparatem, konsekwentnie pokazując piękno i fotograficzny potencjał polskich pasm. W swoich pracach łączy wrażliwość na krajobraz, kreatywność spojrzenia oraz etos fotografa, dla którego obraz jest nie tylko dokumentem, ale także opowieścią o naturze i emocjach. Ukoronowaniem jego pracy jest publikacja „Najpiękniejsze szlaki w polskich górach. Przewodnik dla fotografów i turystów” (Bezdroża). Publikacja prezentuje 52 wyjątkowe propozycje najbardziej fotogenicznych szlaków w polskich górach, m.in. ośnieżoną Śnieżkę skąpaną w świetle poranka, rozległe panoramy Tatr oglądane z Gorców, Podhala i Spiszu czy drewniane cerkwie Beskidu Niskiego. Książka to nie tylko zbiór inspirujących miejsc, lecz także praktyczny przewodnik dla miłośników fotografii. Autor dzieli się swoim doświadczeniem, podpowiadając, kiedy najlepiej fotografować konkretne lokalizacje, jak wykorzystać światło o świcie i o zmierzchu, a także jak robić zdjęcia nocą, podczas deszczu czy z użyciem drona. W kategorii PRZEWODNIK TEKSTOWY wyróżnienia otrzymały dwie publikacje: „Miejskie ścieżki wokół Muzeum Warszawy” (Muzeum Warszawy) oraz „Radom. Ilustrowany atlas architektoniczny” (Fundacja Centrum Architektury). Publikacja pod redakcją Aleksandry Sołtan i Krzysztofa Zwierza zachęca do spacerowania po okolicach siedziby głównej Muzeum Warszawy i odkrywania, jak Starówka zmieniała się przez stulecia. Pokazuje również, jak dziś prezentuje się historyczne centrum stolicy. Poręczny przewodnik, składający się z książki i dwustronnej mapy, pełen jest ciekawostek i przygotowany został z dużą dbałością o stronę wizualną. Radom doczekał się wreszcie bardzo dobrze opracowanego przewodnika po swoim dziedzictwie architektonicznym. Atlas prezentuje 60 miejsc i obiektów związanych z historią miasta: budynki, układy urbanistyczne, pomniki oraz detale architektoniczne – pochodzące z różnych epok i rozsiane po całym Radomiu. Publikację wyróżnia ciekawy projekt graficzny autorstwa Magdaleny Piwowar – wszystkie obiekty zostały przedstawione w formie rysunków. Każdej ilustracji towarzyszy krótki opis w językach polskim i angielskim. Za teksty i wybór obiektów odpowiadają Monika Lipko i Olga Stawczyk – Radomianki, historyczki sztuki oraz pasjonatki miasta. Nagrodę główną w kategorii PRZEWODNIK KIESZONKOWY otrzymała Aleksandra Kaźmierczak za publikację „Korea Południowa. Travelbook” (Bezdroża). Przewodnik ma idealny format, bez problemu zmieści się do kieszeni plecaka czy walizki, ale przede wszystkim znajdziemy tu mnóstwo porad dotyczących zwiedzania kraju, wskazówki przydatne w podróży oraz wiele inspiracji do odkrywania najciekawszych miejsc. Publikacja zachwyca bogactwem treści i pięknymi fotografiami. Autorka zadbała także o praktyczne dodatki – podaje linki do stron internetowych, godziny otwarcia wybranych atrakcji czy ceny biletów wstępu. Dzięki temu przewodnik staje się naprawdę funkcjonalnym towarzyszem podróży. Nagroda główna w kategorii PRZEWODNIK ILUSTROWANY trafiła do Kasi i Wojtka Grabowskich za „Poznaj Japonię. Twój przewodnik po Kraju Kwitnącej Wiśni: kultura, zwyczaje i praktyczne wskazówki” (wydawnictwo Yuki). Autorzy, od lat zafascynowani Japonią, stworzyli coś znacznie więcej niż przewodnik, to obszerne i bardzo przystępnie opracowane kompendium wiedzy o kraju, jego kulturze i codziennym życiu. Na szczególne uznanie zasługuje fakt, że obok praktycznych wskazówek dotyczących podróżowania autorzy dużą uwagę poświęcili aspektom kulturowym i społecznym. Dzięki temu czytelnik może lepiej zrozumieć specyfikę odwiedzanych miejsc, świadomiej podróżować i dostrzegać więcej podczas pobytu w Japonii. Publikacja została przygotowana z ogromną starannością, zadbano także o konsultacje eksperckie. Znajdziemy tu autorskie fotografie, dużym atutem są dodatki – interaktywna mapa, kody QR, ramki z ciekawostkami. Całość jest dopracowana zarówno pod względem merytorycznym, jak i wizualnym. W tej kategorii wyróżniono trzy publikacje: „Poczuj Paryż. Alternatywny przewodnik po mieście i jego tajemnicach” Joanny Glogazy (W.A.B.), „Filmowo-serialowy przewodnik po Europie. 100 wycieczek śladami ulubionych bohaterów” Weroniki Szabelewskiej (Pascal), „Japonia. Przewodnik 3w1”Urszuli Styczek-Boyede (ExpressMap). „Poczuj Paryż” to przewodnik, który zdecydowanie wykracza poza schemat klasycznego poradnika dla turystów. Autorka – zawodowa fotografka – spędziła w stolicy Francji dwa lata, dlatego jej spojrzenie na miasto jest jednocześnie osobiste, uważne i pełne wrażliwości na detale. Paryż oglądamy tu nie tylko oczami podróżniczki, lecz także przez obiektyw aparatu. Wielu turystów planujących krótki citybreak w Paryżu skupia się na „obowiązkowych” punktach programu. Joanna Glogaza proponuje jednak inne podejście – zamiast odhaczać kolejne miejsca z listy, zachęca, by zejść z utartych szlaków. Jej zdaniem prawdziwa magia miasta kryje się w drobnych, często niezauważanych szczegółach, prowadzi więc czytelnika przez mniej oczywiste zakątki paryskich dzielnic, odsłaniając ich sekrety i charakter. Jako fotografka dzieli się również wskazówkami dotyczącymi najbardziej fotogenicznych miejsc w mieście. Całość dopełniają inspirujące fotografie autorki, które budują klimat książki i zachęcają do własnych odkryć. Weronika Szabelewska, dziennikarka, podróżniczka, miłośniczka kina, autorka bloga travelverka.pl, zabiera czytelników w podróż po Europie szlakiem kultowych filmów i seriali. Jury doceniło nie tylko sam pomysł publikacji, ale także jej atrakcyjną warstwę ilustracyjną. Publikacja doskonale wpisuje się w zmieniający się sposób podróżowania. Jak wskazuje marka Skyscanner w raporcie „Trendy w podróżach 2026”, coraz więcej osób planuje wyjazdy inspirowane literaturą. Turystyka literacka i filmowa, jeszcze niedawno traktowana jako niszowa ciekawostka, staje się dziś jednym z wyraźnych kierunków współczesnego podróżowania. „Japonia. Przewodnik 3w1” Urszuli Styczek-Boyede wydany został w znakomitej serii, która na tle publikacji dostępnych na rynku wyróżnia się dużą funkcjonalnością, ponieważ to połączenie klasycznego przewodnika, atlasu i laminowanej mapy turystyczno-samochodowej. To świetna propozycja dla osób planujących samodzielny wyjazd do Kraju Kwitnącej Wiśni, zwłaszcza poza utartymi szlakami. Autorka, która od 30 lat mieszka w Hiroszimie, pozwala zajrzeć głębiej – do świata lokalnych zwyczajów, kuchni, świątyń, gorących źródeł i codziennego życia mieszkańców. Dużym atutem publikacji są przejrzyste mapy, gotowe propozycje zwiedzania oraz praktyczne wskazówki dotyczące transportu i organizacji podróży. Warto zwrócić uwagę na kody QR, które ułatwiają korzystanie z przewodnika w terenie. W kategorii PRZEWODNIK DLA AKTYWNYCH nagroda główna trafiła do Alicji Cieloch za przewodnik „Polska rowerem. Najlepsze trasy na krótsze i dłuższe wyprawy” (Pascal). W tym roku ta kategoria obfitowała w publikacje rekomendujące poznawanie naszego kraju z perspektywy dwóch kółek. Najlepiej rowerowe szlaki opisała Alicja Cieloch. Autorka poleca 50 najciekawszych rowerowych tras po Polsce dla każdego – bez względu na wiek, kondycję czy stopień sportowego zaawansowania. Znalazły się tu zarówno jednodniowe wycieczki, jak i długie, kilkudniowe wyprawy. Trasy prowadzą nie tylko przez góry i okolice jezior, lecz także w mniej oczywiste miejsca – m.in. wokół Pustyni Błędowskiej, możemy podążać tropem bocianich gniazd (Podlaski Szlak Bociani) czy podziwiać nadmorskie krajobrazy (trasa Velo Baltica o długości około 540 kilometrów). Przewodnik zawiera dużo ciekawostek, jest znakomicie opracowany, z mnóstwem praktycznych informacji: o charakterystyce i przebiegu trasy, o stopniu trudności, oznaczeniach szlaku, noclegach, dojazdach, pobliskich atrakcjach, a doskonale uzupełniają go szczegółowe mapy, pliki gpx i profile wysokościowe. W tej kategorii wyróżniono książkę Łukasza Supergana „Camino de Santiago. Droga Świętego Jakuba. Przewodnik dla turystów i pielgrzymów” (Bezdroża). Camino de Santiago to jedna z najstarszych i najważniejszych tras pielgrzymkowych na świecie. Szlak do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela to nie tylko duchowa podróż, ale także wyjątkowa wyprawa kulturowa. Rosnące w ostatnich latach zainteresowanie Camino …