Wtorek, 10 września 2019
KSIĘGA WIELKICH ŻYCZEŃ
CzasopismoBiblioteka Analiz
Tekst pochodzi z numeruBiblioteka Analiz nr 505 (16/2019)
Polski rynek książki od dobrych kilkunastu lat coraz bardziej dryfuje. Owe dryfowanie zaznacza się w szczególności widocznymi corocznymi spadkami produkcji wydawniczej i sprzedaży książek, malejącą liczbą księgarń funkcjonujących na rodzimym rynku i ich coraz większą degradacją, zarówno w oczach klientów/nabywców kupujących książki, jaki i w oczach ich partnerów handlowych – przede wszystkim wydawców i hurtowników, pośród których wielu, albo już bardzo wielu, ze swoich najważniejszych partnerów w  obrocie książką zaczęło uznawać powszechne sieci sprzedażowe (chociażby takie jak Biedronka czy Poczta Polska) czy też inne miejsca sprzedaży. Księgarnie, które w sposób oczywisty powinny pełnić prymat w sprzedaży książek, coraz bardziej tracą na znaczeniu także jako istotne placówki kultury. Do tego należy dodać narastające w branży problemy finansowe i płatnicze (utrata płynności finansowej), liczne upadłości, bankructwa i likwidacje, które powodują zamęt na rynku i najczęściej uderzają w pierwszym rzędzie w wydawców i drukarnie, które są na początku łańcucha obiegu książki. Podstawowe wskaźniki rynku książki i zachodzące na nim zmiany (niestety coraz bardziej negatywne) ilustruje poniższa tabela. Patrząc na nią, widać jak na dłoni pokłosie pełnego nihilizmu w naszej branży. Wprawdzie umiarkowanym optymizmem napawać może (chociaż wielu ma w tym względzie niemałe wątpliwości) coraz szersza oferta wydawnicza (rosnąca ilość oferowanych w obrocie tytułów), ale w ocenie zarówno konsumentów książek, jak i profesjonalistów, oferta dla polskiego czytelnika słabnie – przede wszystkim jakościowo. Na stan obecnego rynku rosnący wpływ mają tzw. „czytadła”, którym bardzo daleko do książek wartościowych o istotnych walorach poznawczych, edukacyjnych czy kulturalnych. Niemal grozę budzi stan sieci księgarskiej (bardzo szybko malejąca liczba księgarń), co powodować może (i powoduje) w wielu rejonach kraju (a zwłaszcza w  środowiskach wiejskich i  małomiasteczkowych) wykluczenie w bezpośrednim dostępie do książki, a to w sposób oczywisty nakłada się na bardzo niski (jeden z najniższych w Europie) wskaźnik czytelnictwa i fizycznej obecności książek w gospodarstwach domowych. Jak można scharakteryzować główne przyczyny obecnej sytuacji na polskim rynku książki i niskiego (nie do przeskoczenia) poziomu czytelnictwa? 1. Postępujące coraz szybciej zmiany cywilizacyjne, kulturowe (rosnąca tzw. kultura konsumpcyjna), technologiczne (m.in. internetyzacja, postępująca cyfryzacja), a także biologiczne starzenie się społeczeństwa polskiego – w 2050 roku mieszkańcy kraju w wieku 60+ stanowić będą ponad 40 proc. populacji – obecnie 1/4. 2. Rosnąca przestrzeń komercyjna w toczących się procesach społecznych: infantylizacja dorosłych i adolescencja ludzi młodych – głównie dzieci. 3. Bez wątpienia wprowadzenie podatku VAT na książki w 2011 roku, kojarzonego w powszechnej świadomości społecznej z widoczną podwyżką cen książek. 4. Poddanie polskiej książki pewnej formie brutalizacji, niemal pełnemu utowarowieniu, z pominięciem jej dwoistego charakteru: jednego z najistotniejszych dóbr kultury i  komunikacji społecznej oraz towaru. 5. Toczące się od wielu lat wojny cenowo-rabatowe, destrukcyjnie wpływające na rynek książki, ich funkcjonowanie i postrzeganie przez klientów księgarń. Także powodujące eliminowanie z tego rynku setek księgarń – wskutek m.in. nieuczciwej konkurencji. 6. Upadki i likwidacje wielu firm działających na rynku (wydawcy, hurtownie, księgarnie), powodujące widoczną dekompozycję tego rynku – także w bardzo istotnym wymiarze finansowym. 7. Drastyczne skracanie cyklu życia książki na rynku. Wiele tytułów książek już po kilku tygodniach obecności w normalnym obrocie trafia do tzw. księgarń taniej książki, na bazary, targowiska itp. Normalna rotacja (okres sprzedaży) powinna wynosić 120-180-240 dni. Np. jeszcze niedawno w wielu księgarniach francuskich można było spotkać w normalnym obrocie książki z XIX …
Wyświetlono 25% materiału - 497 słów. Całość materiału zawiera 1991 słów
Pełny materiał objęty płatnym dostępem
Wybierz odpowiadającą Tobie formę dostępu:
Dostęp czasowy
Płatność za pośrednictwem usługi SMS
Aby otrzymać kod dostępu, należy wysłać SMS o treści koddm1 pod numer: 79880. Otrzymany kod zwotny wpisz w pole poniżej.
Opłata za SMS wynosi 9.00 zł netto (10.98 PLN brutto) i pozwala na dostęp przez 15 minut (bądź do czasu zamknięcia okna przeglądarki). Przeglądarka musi mieć włączoną obsługę plików "Cookie".
Dostęp terminowy
Płatność kartą płatniczą lub przelewem
Dostęp terminowy zostanie przyznany z chwilą zaksięgowania wpłaty - w tym momencie zostanie wysłana odpowiednia wiadomość e-mail na wskazany przy zakupie adres e-mail.
Abonenci Biblioteki analiz Sp. z o.o.
Jeżeli jesteś już abonentem Rynku Książki