Międzynarodowe Targi Książki w Warszawie, które odbyły się w dniach 28–31 maja na PGE Narodowym, przyciągnęły ponad 108 tysięcy odwiedzających. Była to piąta edycja targów w nowej formule i jednocześnie jedna z największych w historii wydarzenia. Frekwencja okazała się wynikiem lepszym od oczekiwań organizatorów – Fundacji Historia i Kultura i spółki Projekt Książka – i wyższym niż przed pandemią. Rok wcześniej targi, które odbyły się pod Pałacem Kultury i Nauki i w Pałacu, odwiedziło prawie 120 tys. miłośników literatury. W tegorocznych targach uczestniczyło ponad 600 wystawców z 34 krajów oraz ponad 1200 autorów, tłumaczy, ilustratorów i przedstawicieli branży wydawniczej. Program obejmował ponad 1500 wydarzeń, w tym spotkania autorskie, debaty, warsztaty, premiery książek oraz wydarzenia branżowe. Gościem honorowym wydarzenia była Szardża ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Delegacja przygotowała ponad 50 wydarzeń kulturalnych z udziałem 35 twórców i 21 instytucji. Program realizowany był pod hasłem „Opowieść liter. Między dwiema cywilizacjami” i obejmował nie tylko wydarzenia na targach, ale również inicjatywy organizowane w przestrzeni Warszawy oraz na Uniwersytecie Warszawskim. Przedstawiciele Szardży podkreślali, że współpraca z Warszawą będzie kontynuowana, a polscy wydawcy i twórcy są zaproszeni do udziału w targach książki w Szardży. Podczas uroczystego otwarcia głos zabrali przedstawiciele władz państwowych, samorządowych i środowiska wydawniczego. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zadeklarował gotowość do wspierania inicjatyw służących rozwojowi rynku książki: – Czuję się tutaj jak u siebie w domu. Ponieważ byłem wydawcą, jestem wydawcą i będę wydawcą. To jest mój zawód. (…) Książka w moim życiu zawsze stanowiła wielką wartość. Zawsze mój dom był pełen książek. Nauczyli mnie tego tata, mama, uczyłem tego swoje dzieci, a one uczą swoje. Książka to możliwość przeżywania różnych żyć jednocześnie. To coś, co otwiera horyzonty. Książka uczy tolerancji, uczy otwartości na świat, uczy historii innych narodów, uczy szacunku do innych ludzi, uczy wszystkiego tego, co ludzie powinni umieć na co dzień, bo świat jest coraz trudniejszy. – I dodał: – Korzystajcie z tego, że macie marszałka Sejmu, który zna to środowisko, który wie, jak wielką rolę w życiu każdego człowieka odgrywa książka. Jeżeli uważacie, że Sejm naszego kraju może coś pozytywnego dla waszego środowiska i dla Polski zrobić, to – oczywiście przy współpracy z ministrą kultury – zróbcie to teraz. Gwarantuję wam szybką ścieżkę w Sejmie. Obiecuję wam to. W imieniu gościa honorowego głos zabrała szejka Bodour bint Sultan Al Qasimi, przewodnicząca Sharjah Book Authority (Urzędu Książki w Szardży). – Czytanie łączy światy. Sharjah Book Authority wspiera rozwój literatury i możliwości wydawnicze w całym regionie. Nasze inicjatywy promujące czytelnictwo pomagają kolejnym pokoleniom odkrywać świat książek i budować trwałą więź z czytaniem. W czasach, gdy świat zbyt łatwo ulega podziałom, stereotypom i konfliktom, literatura pokazuje nam inną drogę. Zachęca nas do słuchania siebie nawzajem i patrzenia na życie innych ludzi z ciekawością oraz otwartością. To właśnie książki rozwijają empatię – pozwalają nam choć na chwilę spojrzeć na świat oczami drugiego człowieka, z jego troskami, marzeniami, wspomnieniami i pytaniami. A to empatia jest początkiem prawdziwego dialogu. Następnie głos zabrała ministra kultury Marta Cienkowska: – Kieruję moje słowa do wydawców, autorów, tłumaczy, bibliotekarzy, przedstawicieli kultury, do czytelników i miłośników książek, którzy są tutaj dzisiaj z nami. Cześć, witajcie! Te targi to jest nasze święto. To święto literatury, ale także święto dialogu, różnorodności. Święto kultury, która przekracza granice języków, która przekracza granice państw i która przekracza granice pokoleń. Książka pozostaje jednym z najważniejszych fundamentów naszej cywilizacji. To dzięki niej przechowujemy pamięć, budujemy tożsamość i uczymy się rozumieć siebie nawzajem. W świecie pełnym pośpiechu i nadmiaru informacji, chaosie social mediów, literatura daje nam coś niezwykle cennego. Po prostu daje nam czas na refleksję, pogłębione myślenie i prawdziwe spotkanie z drugim człowiekiem. Tegoroczne targi są dowodem na to, że kultura czytania ma się dobrze i wciąż potrafi jednoczyć ludzi wokół wartości, które są wspólne dla wszystkich społeczeństw. I chciałabym podkreślić z pełną mocą, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego konsekwentnie wspiera i wspierać będzie rozwój rynku książki, ale także działalność bibliotek, programy promocji czytelnictwa oraz obecność polskiej literatury za granicą. Bo wierzymy, że inwestowanie w kulturę jest inwestowaniem w przyszłość. Społeczeństwo świadome, to społeczeństwo odporne na podziały. Dorota Malinowska­-Grupińska, przewodnicząca Rady m.st. Warszawy, podkreśliła, że podobnie jak marszałek Włodzimierz Czarzasty jest wydawcą. – A bycie wydawcą nie jest taką prostą sprawą i myślę, że osoby, które będziemy spotykać podczas targowych dni, doskonale to wiedzą. Ale praca to jest jedno, a nieraz trzeba odłożyć pracę na bok i po prostu się cieszyć. Międzynarodowe Targi Książki w Warszawie to jest radość, to jest święto. To, że możemy to święto obchodzić właśnie w tym miejscu, to ogromna zasługa organizatorów tych targów. Dziękuję, że nie ustaliście w próbach, w staraniach, żeby przywrócić targi właśnie na PGE Narodowy i że Warszawa ma wielką imprezę znowu tutaj. Zbigniew Czerwiński, prezes Stowarzyszenia Wydawców i Autorów Copyright Polska, które jest mecenasem targów, podkreślił: – Nasz mecenat jest konsekwencją misji budowania silnego i sprawiedliwego, podkreślam, sprawiedliwego rynku książki. W tym szczególnym dla nas momencie stoimy ramię w …