W drugiej połowie 2012 roku najważniejszą dla wydawców z segmentu publikacji naukowych i akademickich kwestią było nowe rozporządzenie ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie zasad przyznawania dofinansowania podręczników akademickich. Był to zresztą powód niemal otwartego konfliktu środowiska wydawców z tym resortem, spowodowany przede wszystkim rzeczywistym konfliktem interesów. Z jednej strony mieliśmy ministerstwo, które już od kilku lat stopniowo zmniejszało pulę środków przeznaczanych na dofinansowanie podręczników skierowanych do studentów, a z drugiej wydawców, dla których wparcie budżetowe niejednokrotnie oznacza jedyną możliwość sfinansowania niektórych tytułów. Warto przypomnieć także, że dotychczas obwiązujące przepisy wygasły w 2012 roku, a więc kwestia dotacji na rok bieżący pozostaje, z formalnego punktu widzenia, dramatycznie zaniedbana. Wreszcie w połowie grudnia resort zaprezentował stronie wydawniczej projekt „Rozporządzenia w sprawie dotacji przedmiotowych do podręczników akademickich”. Tak długo wyczekiwany, przyniósł też przez wielu spodziewany efekt, w postaci totalnej krytyki środowiska wydawców. Co bowiem wynika z analizy propozycji urzędników MNiSW? Przede wszystkim widać, że główną cechą zaproponowanych rozwiązań jest trzymanie się ściśle wyznaczonej doktryny, w największym stopniu obliczonej na redukcję kosztów, czyli ograniczenie środków dotacyjnych. Z wydawniczego punktu widzenia, autorzy projektu wykazali się kompletną nieznajomością specyfiki rynku publikacji akademickich w Polsce. Wydaje się, że dotyczy to zarówno toku pracy nad publikacjami akademickimi, potencjalnych innych źródeł dotacji, jak również specyfiki samego procesu produkcji i sprzedaży książek. Jakie najważniejszego sprawy reguluje rozporządzenie? Po pierwsze zakłada, że dotacją mogą zostać objęte trzy rodzaje publikacji: 1. Pierwsze wydania podręczników akademickich; 2. Pierwsze polskie wydania zagranicznych podręczników akademickich; 3. Wznowienia wybitnych podręczników akademickich. Oprócz podstawowych danych, jakie powinien zawierać wniosek, tj. tytułu podręcznika, danych o autorze, wysokości nakładu czy charakterystyki samej publikacji, ministerstwo oczekuje również wstępnej kalkulacji kosztów podręcznika. Ważniejsze wydają się jednak wymagania, dotyczące elementów, które powinny być obowiązkowo dołączone do wniosku. Wśród nich znalazła się m.in. elektroniczna wersja podręcznika w formacie PDF, a w przypadku podręczników papierowych także w formie wydruku gotowej wersji. Z punktu widzenia procesu wydawniczego niezwykle istotne są też terminy postępowania dotacyjnego. Ministerialny projekt przewiduje, że wnioski o dofinansowanie w bieżącym roku kalendarzowym mogą być składane do 31 stycznia. Natomiast decyzję ministra wydawca ma poznać do końca czerwca. Wynika z tego, że minimalny okres od momentu otrzymania informacji o ewentualnym wsparciu finansowym danego tytułu, do wprowadzenia go na rynek, to niespełna trzy miesiące. W rzeczywistości więc wydawca musi ponieść niemal wszystkie koszty związane z przygotowaniem publikacji przed wprowadzeniem jej na rynek, zanim może liczyć na obietnicę (harmonogram wypłaty środków to zupełnie inna historia) zwrotu części poniesionych kosztów. Co więcej, resort zdecydował, że do 15 listopada tego samego roku wydawca ma obowiązek rozliczenia kosztów edycji podręcznika. Jednym z elementów kluczowych dla oceny projektu rozporządzenia wydają się zapisy dotyczące sposobu naliczania dotacji. Jak czytamy w projekcie: „Stawka dotacji jest ustalana m.in. na podstawie następujących rzeczywistych kosztów wydania i wynosi do 50 proc. kosztów wyliczonych z 80 proc. kosztów nakładu handlowego, uwzględniających koszty honorarium autora lub tłumacza, powiększonych o kwotę stanowiącą nie więcej niż 15 proc. kosztów bezpośrednich wydawcy przeznaczanych na dany podręcznik akademicki”. Zdaniem wydawców z segmentu publikacji akademickich takie propozycje oznaczają zmniejszenie dotacji, w stosunku do przyznawanych na wcześniejszych zasadach, przynajmniej o połowę. W przypadku jednostkowego podręcznika oznacza to, że ministerialne wsparcie …