Poniedziałek, 3 lutego 2020
DOLNOŚLĄSKIE TARGI KSIĄŻKI 1974 -1979
CzasopismoBiblioteka Analiz
Tekst pochodzi z numeruBiblioteka Analiz nr 515 (2/2020)
„Targów ci u nas dostatek” – przychodzi na myśl parafraza grunwaldzkiego powiedzenia króla Władysława, kiedy przegląda się roczniki „Rynku książki w Polsce”, gdzie szczegółowo prezentowanych jest rok w rok kilkanaście targów książki, obok festiwali, salonów, plenerów – imprez z określnikami: „literacki, „książki”, „czytelniczy”, itp. Pojawia się więc pytanie, czym są targi książki, lecz to temat do dyskusji i na odrębny artykuł. Mnogość i różnorodność tych imprez/przedsięwzięć kontrastuje z okresem, gdy w  naszym kraju w  okresie PRL 1 przez kilkadziesiąt lat istniały powszechnie znane i uznawane za jedyne targi książki – Międzynarodowe Targi Książki w Warszawie. Targi te w latach 1956-57 organizowane były w Poznaniu, a od 1958 do 2010 roku w Warszawie – przez CHZ „Ars Polona”, centralę handlu zagranicznego, państwowego monopolistę w zakresie importu i eksportu książek i czasopism. W Polsce do 1990 roku wprawdzie organizowano (centralnie sterowane) różne „Dni”, propagujące rozmaite rodzaje książek, a starsi czytelnicy najlepiej zapewne pamiętają polowania na „deficytowe” tytuły podczas dorocznych majowych „Dni Oświaty, Książki i Prasy” – to jednak nie były targi… Jednakże warszawskie targi nie były jedyne. We Wrocławiu, w latach siedemdziesiątych XX wieku organizowano DOLNOŚLĄSKIE TARGI KSIĄŻKI. Pod egidą „Domu Książki” Pierwsze lata powojenne – po 1945 roku – to we Wrocławiu czas tworzenia nowej polskiej społeczności 2. „Jednym z wielu problemów życia codziennego nowych mieszkańców był brak polskiego słowa drukowanego. Obok powstawania bibliotek i  wypożyczalni, duże znaczenie dla zaspokojenia tych potrzeb miało uruchomienie działalności wydawniczej. (…) Najważniejszą wśród nich rolę odegrały instytucje prywatne” 3. Ważną grupą wydawców wrocławskich były księgarnie prowadzące także działalność nakładową 4. Za symboliczny kres tego pionierskiego okresu można uznać 1953 rok, kiedy to zarządzeniem Rady Ministrów Wydawnictwo Ossolineum przekształcone zostało w przedsiębiorstwo państwowe. Wówczas produkcja książek w  kraju została skoncentrowana wokół 50-60 państwowych wydawców. W epoce tworzenia centralnie planowanej gospodarki PRL, w 1950 roku, powołano księgarskie przedsiębiorstwo państwowe „Dom Książki”, w którego strukturze działało 17 wojewódzkich (regionalnych) przedsiębiorstw odpowiadających ówczesnemu podziałowi administracyjnemu kraju. „Dom Książki” część księgarń prywatnych przejął, a pozostałe „wygaszono”. Taka koncentracja produkcji i  dystrybucji książki ułatwiała nie tylko zarządzanie, lecz także cenzurowanie publikacji i kontrolę ich rozpowszechniania. Powołany w 1946 roku Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, do którego zadań m.in. należała: „kontrola rozpowszechniania wszelkiego rodzaju utworów za pomocą druku, obrazu i żywego słowa” 5. Od 1952 roku urząd miał też prawo do cenzurowania ogłoszeń, plakatów i  zakładów wytwarzających pieczątki, a także do prowadzenia rejestracji aparatów do powielania. W takich warunkach organizowanie warszawskich targów książki nie było autonomiczną decyzją Ars Polona – Międzynarodowe Targi Książki organizowano za przyzwoleniem i pod nadzorem władz państwowych i rządzącej partii komunistycznej 6. Nie wiemy, i zapewne już nie dowiemy się, jakich zabiegów wstępnych (niezależnie od „zwykłej organizacji” imprezy targowej) wymagało przygotowanie Dolnośląskich Targów Książki – a niewątpliwie były one koniecznym warunkiem zorganizowania takiego przedsięwzięcia przez wrocławski „Dom Książki”. Poważną przeszkodą przy „ocalaniu od zapomnienia” Dolnośląskich Targów Książki (dalej DTK) jest brak lub niekompletność źródeł oraz rozproszenie informacji. Nie zachowało się archiwum nieistniejącego wrocławskiego „Domu Książki”, brak też jakichkolwiek materiałów DTK w archiwum (działającego) wrocławskiego oddziału NOT – głównego współorganizatora targów. W większości relacji i artykułów o DTK brak podstawowych danych, m.in. daty targów czy listy wystawców 7. Daty targów udało się pozyskać z ogłoszeń targowych we wrocławskich dziennikach. Autor ma pewność, że nie dotarł do wszystkich informacji. Inicjatorem i głównym organizatorem Dolnośląskich Targów Książki, których pierwsza edycja miała miejsce w dniach 7-13 października 1974 roku 8, było wrocławskie przedsiębiorstwo „Domu Książki”. Współorganizatorami targów były: wrocławski oddział Naczelnej Organizacji Technicznej (NOT), Wojewódzka Rada Związków Zawodowych, kuratorium oświaty oraz wojewódzka i miejska biblioteka publiczna. Targi organizowano w siedzibie NOT przy ul. Świerczewskiego 74 (obecnie Piłsudskiego). W  pierwszych targach uczestniczyło 15 krajowych wydawców 9. W otwarciu targów uczestniczyli m. in.: wicewojewoda oraz zastępca kierownika wydziału propagandy Komitetu Wojewódzkiego PZPR (fakt skrzętnie odnotowany w informacjach prasowych). W ciągu siedmiu dni targi odwiedziło ok. 50 tys. osób 10 – co z uznaniem zaznaczano w relacjach z targów. Otwarcie targów poprzedziła konferencja prasowa (stąd informacje w lokalnych dziennikach, radiu i telewizji) oraz intensywna promocja targów w  szkołach, uczelniach, bibliotekach i zakładach pracy (związki zawodowe). Targi pękają w szwach Od pierwszej edycji DTK liczba odwiedzających była zaskakująco wysoka i stale rosła i od drugiej edycji oscylowała wokół liczby 100 tys. zwiedzających (zob. tabela obok). Wiadomo, że wszyscy organizatorzy imprez mają tendencję do „zaokrąglania w górę” liczby publiczności, jednak warto mieć na uwadze, że DTK trwały co najmniej osiem dni, a także fakt, że wówczas liczba mieszkańców Wrocławia nie przekraczała 600 tys. 11. …
Wyświetlono 25% materiału - 738 słów. Całość materiału zawiera 2955 słów
Pełny materiał objęty płatnym dostępem
Wybierz odpowiadającą Tobie formę dostępu:
1A. Dostęp czasowy 15 minut
Szybkie płatności przez internet
Aby otrzymać dostęp kliknij w przycisk poniżej i wykup produkt dostępu czasowego dla Twojego konta (możesz się zalogować lub zarejestrować).
Koszt 9 zł netto. Dostęp czasowy zostanie przyznany z chwilą zaksięgowania wpłaty - w tym momencie zostanie wysłana odpowiednia wiadomość e-mail na wskazany przy zakupie adres e-mail. Czas dostępu będzie odliczany od momentu wejścia na stronę płatnego artykułu. Dostęp czasowy wymaga konta w serwisie i logowania.
1B. Dostęp czasowy 15 minut
Płatność za pośrednictwem usługi SMS
Aby otrzymać kod dostępu, należy wysłać SMS o treści koddm1 pod numer: 79880. Otrzymany kod zwotny wpisz w pole poniżej.
Opłata za SMS wynosi 9.00 zł netto (10.98 PLN brutto) i pozwala na dostęp przez 15 minut (bądź do czasu zamknięcia okna przeglądarki). Przeglądarka musi mieć włączoną obsługę plików "Cookie".
2. Dostęp terminowy
Szybkie płatności przez internet
Dostęp terminowy zostanie przyznany z chwilą zaksięgowania wpłaty - w tym momencie zostanie wysłana odpowiednia wiadomość e-mail na wskazany przy zakupie adres e-mail. Dostęp terminowy wymaga konta w serwisie i logowania.
3. Abonenci Biblioteki analiz Sp. z o.o.
Jeśli jesteś już prenumeratorem dwutygodnika Biblioteka Analiz lub masz wykupiony dostęp terminowy.
Zaloguj się
escort bayan trabzon escort bayan yalova escort bayan edirne escort bayan manisa bursa görükle escort