środa, 26 sierpnia 2026
W rozpoczynających ten felieton słowach musi być i będzie uroczyście. Pierwsze znaczenie „potpourri” to pachnąca mieszanka kwiatów, od niej więc zacznijmy. Serdeczne koleżeńskie pozdrowienia przesyłam tą drogą dla naczelnego naszego miesięcznika, Piotra Dobrołęckiego. Wielu lat jeszcze w zdrowiu, wciąż z właściwą Ci energią, Piotrze! Ad multos annos!!! I gratulacje za odznaczenie, które jak najsłuszniej Ci się należało. Szczerze […]
Wtorek, 30 czerwca 2026
Na czym – tak się niekiedy zastanawiam – polegała szczególność pokolenia uzyskującego pełną dojrzałość w latach siedemdziesiątych minionego wieku? Wydaje mi się, że rozwijaliśmy się (a szczególnie co ambitniejsi młodzi zwolennicy myślenia w kategoriach ówczesnej humanistyki), w dekadzie intelektualnie szczęśliwej z jednej strony, trudnej ze strony drugiej. Jej szczęśliwość polegała na już względnie swobodnym dostępnie do […]
Sobota, 23 maja 2026
Ukazała się niedawno książka brytyjskiego pisarza i historyka Gilesa Miltona „Sprawa Stalina” (Noir sur Blanc). Tytuł może nieco wprowadzać w błąd, gdyż żadnej „sprawy” radzieckiego dyktatora w niej nie ma, a przynajmniej nie w sensie prowadzonego przeciwko niemu postępowania prawnego. Jest natomiast zawarty w podtytule „Niewyobrażalny sojusz, który pomógł wygrać wojnę” oraz sam Józef Stalin, ukazany oczami nie […]
Sobota, 23 maja 2026
„Cudze chwalicie, swego nie znacie…”¸ powiada stare przysłowie. Przyszło mi ono do głowy podczas lektury kolejnego reportażu Mirosławy Łomnickiej (Magazyn Literacki KSIĄŻKI, 2/2026), tym razem poświęconego zbiorom pani Natalii Woroszylskiej. Właścicielka mieszkania to rusycystka z wykształcenia oraz – co ma znaczenie! – córka Janiny i Wiktora Woroszylskich. Nic zatem dziwnego, że w zbiorach szczególnie wyeksponowane zostały tomy rosyjskie […]
Sobota, 23 maja 2026
Napisałam kiedyś mini powieść pod roboczym tytułem „Straszne przygody Misia Tulisia”. Do dziś nie udało mi się jej wydać. Wydawcy nie chcieli nawet tego czytać, a jedyny, który zechciał, powiedział, że to plagiat i podał nawet tytuł powieści, którą splagiatowałam, oraz jej autora, ale nie pamiętam ani jego nazwiska, ani tytułu. Przypomniało mi się to ostatnio […]
środa, 29 kwietnia 2026
Uprzedzam, że piszę felieton w jakimś stopniu eksperymentalny. Eksperymentalność jego polega na założeniu, jakie wyłuszczam poniżej. Napiszę tym razem felieton o pisaniu felietonu. Oczywiście w oparciu o konkretny materiał literacki. Istnieje mianowicie seria powieści kanadyjskiej beletrystki Mony Awad z Króliczkiem w tytule. Mnie wpadł w ręce jeden z tomów i wcale nie pierwszy z cyklu, opublikowany w przekładzie Natalii Wiśniewskiej. Nosi tytuł: „Kochamy cię, Króliczku” […]
Piątek, 13 marca 2026
Najsławniejszym i najlepiej zarabiającym pisarzem polskim w dwudziestoleciu przedwojennym był Tadeusz Dołęga-Mostowicz. Śmiało można określić go jako gwiazdora literatury popularnej, tym bardziej że zarówno jego sławę, jak i dochody spotęgował film, trafiający w najdalsze zakątki Kresów Wschodnich, tam gdzie nie było nawet małej biblioteki, nie mówiąc o księgarni. A większość zamieszkującej te tereny ludności nie umiała czytać ani pisać. Najsławniejszym filmem […]
Piątek, 13 marca 2026
Ostatnio pojawiło się sporo książek, które czytam nieco inaczej niż kiedyś. Nawet nie ze względu na nie same, raczej z powodu własnego wieku tudzież prywatnych doświadczeń. Że dotyczy ów tryb odszyfrowywania spraw rynku wydawniczego i rzeczy ściśle literackich, wie ten, kto coś tam wiedzieć o mnie powinien. Przez całe zawodowe życie, a poniekąd i wcześniej, […]
Piątek, 13 marca 2026
Kiedy w kwietniu 1983 roku niemiecki tygodnik „Stern” ogłosił, że zdobył 60 zeszytów rzekomych osobistych notatek Adolfa Hitlera z lat 1932–1945, za które redakcja zapłaciła około 9,4 mln marek zachodnioniemieckich – w tamtych czasach suma rekordowa, odpowiadająca cenie kilkunastu mercedesów najwyższej klasy – nikt nie przypuszczał, że ta sensacja stanie się momentem przełomowym dla światowego dziennikarstwa śledczego. Dziennikarzem, […]
Wtorek, 10 lutego 2026
Było to w latach dziewięćdziesiątych, gdy do moich rodziców zapukała pasierbica kuzyna i przyniosła kilkaset akwarelek Wacława Chodkowskiego (1878–1953), które na śmietnik wyrzuciły jego wnuki, a ona postanowiła to ratować. Uczyniłam potem te pocztówkowe akwarelki niemymi bohaterami mojej powieści „Tropiciele”. Po latach o ich autorze napisałam artykuły do czasopism „Mieszkaniec” i  „Stolica”, a  także pracę naukową, którą udało się […]
Wtorek, 10 lutego 2026
Bohaterem tej opowieści jest Stanisław Cywiński, profesor historii literatury polskiej, specjalista od romantyzmu, badacz twórczości Cypriana Kamila Norwida i Władysława Syrokomli. Wykładowca i docent Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. W lutym 1938 roku stało się o nim głośno w całej Polsce, po tym jak w mieszkaniu napadli na niego umundurowani oficerowie Wojska Polskiego i bezlitośnie skatowali na oczach żony i nastoletniej córki. Urodził się […]
Wtorek, 10 lutego 2026
Ciekawy drobiazg. Wziąłem do ręki tom wchodzący w skład wartej polecenia serii Wydawnictwa Poznańskiego pod wspólnym tytułem „Z Bliska”. Uderzył mnie, złośliwca, widok wklejki umieszczonej bezpośrednio przed stronami ze spisem treści. Otóż w książce Katji Hoyer „Kraj za murem. Życie codzienne w NRD” (przekład Jana Szkudlińskiego) na wklejce tej, ukazującej mapę Europy przed 1989 rokiem, przynajmniej w moim […]