środa, 6 kwietnia 2022
Ostatnio zainteresowały mnie szczególnie trzy książki. Dwie pióra autorek angielskich, jedna przygotowana przez autorkę polską. Najwcześniej zetknąłem się z tomem Rosalie Gilbert „Tajemne życie seksualne kobiet w średniowieczu” (Rebis, 2021). Gilbert specjalizuje się w mediewistyce skupionej na losach kobiet. Prowadzi na ten temat autorską stronę w internecie. Strona jest bardzo ciekawa i zawiera mnóstwo informacji szczegółowych związanych z egzystencją średniowiecznych […]
środa, 6 kwietnia 2022
Ja wiem, że wojna – nawet jeśli u sąsiadów – to nie najlepszy moment na wspominanie odchodzących w niebyt księgarni. Nie czas żałować róż, gdy płoną lasy, prawda? Teoretycznie tak, jak mówił Beniek Rapaport do Kuby Goldberga, ja bym się jednak tych róż uczepił. Ładne kwiatki. No właśnie, ładne kwiatki, można by skomentować ostatnie decyzje […]
Wtorek, 8 marca 2022
Autorzy dzieł zależnych. Niewyraźni jak cienie. Na ogół publiczność nie zwraca na subautorów uwagi, choć właśnie oni w piekielnie wysokim stopniu, bywa że zasadniczym, decydują o kształcie tekstów funkcjonujących w obcym języku i kulturze. Ba, niekiedy tłumacze stają się kanonicznymi nosicielami treści innych niż zawarte w oryginale. U nas powszechnie znane są perypetie z „Winnie-the-Pooh” Alana Alexandra […]
Wtorek, 8 marca 2022
Z zdumieniem i przykrością przyjąłem wiadomość, ze Tadeusz Gajcy – którego setna rocznica urodzin minęła 8 lutego – nie został Patronem Roku 2022. W skali krajowej uległ Brunonowi Schulzowi, a w mazowieckiej – Mironowi Białoszewskiemu, chociaż ich twórczość w znacznie mniejszym stopniu emanuje polskością. Czyżby zatem dysponowali skuteczniejszymi lobbystami? Gajcy nie miał żydowskich korzeni, był […]
Wtorek, 8 marca 2022
Piętnaście lat temu, w drugim roku dość nieoczekiwanych rządów Prawa i Sprawiedliwości, zabrałem się – w ramach walki z nudą – do listy prohibitów IV RP. Nader wybiórczej, bo nuda szybko przestała mi doskwierać, aliści reprezentatywnej, czego przykłady zamieszczam poniżej w kilku działach. Literatura to „Brzydkie kaczątko” (Hans Christian Andersen), „Buszujący w zbożu” (Philip Roth, […]
Wtorek, 8 marca 2022
Gdy tylko zapowiedziano najnowsze tłumaczenie kultowej powieści Lucy Maud Montgomery, internet zalała fala komentarzy. Oczywiście komentowano przed przeczytaniem, co wpisuje się w model: „nie wiem, ale się wypowiem”. Dlaczego? Przede wszystkim tłumaczka Anna Bańkowska zmieniła tytuł. Zamiast „Ani z Zielonego Wzgórza” czytelnik otrzymał „Anne z Zielonych Szczytów”. Ja zaskoczona nie byłam. Znam tłumaczkę. O tym […]
Wtorek, 8 lutego 2022
Byłem chłopaczkiem kochającym literaturę, a  też zazdrościłem pisarzom sukcesów i wygodnego życia (Bursa „Jak dobrze być poetą”, pamiętacie?). A że mieszkam od urodzenia w Warszawie, często spacerowałem w okolicach Starówki. Na styku Krakowskiego Przedmieścia i  placu Teatralnego mieści się kamieniczka Prażmowskich. Miejsce utrwalone w legendach. Siedziba organizacji literackich, biblioteka pisarzy, kiedyś stołówka i co tam jeszcze. Dziś fronton wygląda troszkę inaczej, […]
Wtorek, 28 grudnia 2021
Gdy pracowałem w ministerstwie kultury, tylko raz (przez dwa i  pół roku) skierowano mnie służbowo za granicę, o czym kiedyś opowiem smakowicie i więcej. Cóż, na układy nie ma rady. Jedyny ów służbowy ministerialny raz pojechałem do Lipska na targi książki, odbywające się jeszcze wtedy w centrum miasta. Później w Lipsku powstał imponujący kompleks targowy, […]
Wtorek, 28 grudnia 2021
Wiele, wiele miesięcy temu do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich zwróciła się Ambasada Azerbejdżanu z  prośbą o  znalezienie tłumacza wierszy trzynastowiecznego poety Nizamiego Ganjavi. Rozpoczęliśmy poszukiwania. Padło na Zbigniewa Dmitrocę, który poezję napisaną w oryginale po persku przetłumaczył z rosyjskiego na podstawie antologii „Poezija narodow SSSR IV-XVIII wiekow”, wydanej w  1972 roku przez wydawnictwo Izdatielstwo Chudożestwiennaja Litieratura, […]
Wtorek, 28 grudnia 2021
„Rozbłysła na firmamencie rodzimego showbiznesu niczym meteor. Po czym nagle zgasła” – napisał po śmierci Ludmiły Jakubczak Wojciech Giełżyński. Był późny jesienny wieczór. 60 lat temu pory roku w Polsce nosiły jeszcze swe charakterystyczne cechy. Jak wynika z  prognozy pogody, 5 listopada 1961 roku był na Mazowszu dżdżysty i chłodny. Siąpił marznący deszcz. Temperatura przy […]
Czwartek, 2 grudnia 2021
Parę razy już zdarzyło mi się komentować – zazwyczaj kąśliwie, przyznaję – informacje o rosnącym czytelnictwie wśród rodaków. Tu pół procenta, tam jeden, tam znów jakiś ułomek, i nagle okazuje się, że 42 procent Polaków to „zaczytani”. „Przyrost o 5 procent na przestrzeni ostatnich lat”, chwali Tomasz Makowski, niestrudzenie odpierający wszelkie złośliwe uwagi i przytyki. […]
Czwartek, 2 grudnia 2021
Trafiłam ostatnio do zaprzyjaźnionej biblioteki. Jej kierownik bardzo ucieszył się na mój widok i powiedział: „Pani Karolino, z nieba nam pani spada. Muszę przetrzebić księgozbiór o rzeczy dawno nie wypożyczane, a tam… perełki. Żal oddawać na makulaturę. Może pani coś weźmie?”. I tak… wyrwałam ze szponów makulatury cztery książki. Jedną dla koleżanki, varsavianistki i przewodniczki po Warszawie. To znajdująca […]