środa, 3 lutego 2021
Od bardzo dawna zastanawiam się nad dynamiką mitów. Ostatnio pisałem, podejmując ten problem, o micie rosyjskiej Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Świętość nad Świętościami! Przecież nie tylko Rosjanie szukają wydarzeń chwalebnych, czystych, nienaruszonych! Żadna nacja nie jest wolna od uwzniośleń własnej brudnej historii. Czasami pojawiają się intensywne spory wewnątrz rozmaitego rodzaju wspólnot o prawdziwy kształt formujących je […]
środa, 23 grudnia 2020
Prof. Mariusz Mazur, autor książki „Antykomunistycznego podziemia portret zbiorowy 1945-1956. Aspekty mentalno-psychologiczne” (Bellona, UMCS) został uhonorowany Nagrodą Historyczną m.st. Warszawy im. Kazimierza Moczarskiego. Otrzymał 50 tys. zł i statuetkę – replikę temperówki patrona nagrody zaprojektowaną przez Jacka Kowalskiego. Już po raz piąty została również wręczona Nagroda Młodzieżowych Klubów Historycznych im. Kazimierza Moczarskiego. Uczniowie z 12 […]
środa, 23 grudnia 2020
Tygodnik „Polityka” ogłosił kolejną edycję Nagród Historycznych „Polityki”, najstarszej w Polsce nagrody przyznawanej publikacjom o tematyce dotyczącej najnowszej historii Polski. Termin przyjmowania zgłoszeń upływa 5 lutego 2021 roku. Przyznanie nagród nastąpi w maju 2021 roku. Zgłoszeń do Nagród Historycznych „Polityki” mogą dokonywać wszystkie wydawnictwa publikujące książki historyczne, w tym również wydziały i wydawnictwa wszystkich uczelni […]
środa, 23 grudnia 2020
Rozmowa z Zofią Wojtkowską, autorką książki „Saga rodu Czartoryskich”
– Czartoryscy wywodzili się z Litwy? Zrazu byli prawosławni? – Pierwsze wzmianki o rodzinie dotyczą lat trzydziestych XV wieku, zaś nadany w 1442 roku przez Władysława Warneńczyka przywilej zaświadcza, że panowie na Czartorysku pochodzą z panującego rodu Giedyminowiczów i mają prawo pieczętować się herbem Pogoń Litewska, „jakiej od ojca i dziada używali”. Co więcej, pierwsi […]
środa, 9 grudnia 2020
Rozmowa z Piotrem Lipińskim, autorem książki „Kroków siedem do końca”
Jak to możliwe, że Marian Strużyński, potomek zacnej rodziny i akowski konspirator, stał się agentem Urzędu Bezpieczeństwa? W latach PRL­u opowiadał, że pewnego dnia zaproponowano mu męską przygodę – pracę w wywiadzie. Kiedy ze mną rozmawiał, powiedział, że wiąże się to z pewnym wydarzeniem, które będzie puentą jego nowej książki. Ale nigdy jej nie wydał. Rzeczywistość zdaje się była inna. […]
Wtorek, 3 listopada 2020
Rozmowa z Tymoteuszem Pawłowskim
Kampania wrześniowa mogła zakończyć się polskim sukcesem? To brzmi jak herezja! Herezja jest bardzo dobrym słowem. Kampania polska 1939 roku – rzekomy błyskawiczny upadek II RP – to mit założycielski PRL. Najbardziej upolityczniony temat historyczny, którym mogli zajmować się jedynie wybrani przez PZPR „naukowcy”, z reguły pracownicy polityczni Głównego Zarządu Politycznego LWP. 45 lat ich […]
Wtorek, 29 września 2020
Rozmowa z Joanną Rolińską
Lato 1920 roku było w Warszawie gorące? Gorące, pełne burz i  zmiennej aury. Po majowej euforii związanej ze zdobyciem Kijowa przez Piłsudskiego karta gwałtownie się odwróciła. Zbliżała się nawałnica bolszewicka. Nie radząc sobie z sytuacją wewnątrz i na zewnątrz kraju, rząd Leopolda Skulskiego podał się do dymisji. Warszawą podczas tego bezkrólewia wstrząsały robotnicze strajki, które dosłownie paraliżowały miasto, […]
Wtorek, 29 września 2020
Rozmowa z Bartoszem Pankiem
Skąd wzięli się w Rzeczpospolitej Tatarzy? Byli imigrantami. Pełnili kluczową rolę w polityce obronnej i migracyjnej wielkich książąt litewskich, głównie Witolda, który dał schronienie grupie zwolenników Tochtamysza, jednego z pretendentów do przejęcia władzy w Wielkiej Ordzie. Tochtamysz przegrał walkę z konkurentami i skorzystał z propozycji osiedlenia się na Litwie. Witoldowi zależało na wsparciu w wojnach z Moskwą i Krzyżakami, Tatarzy mieli już wtedy opinię skutecznych wojowników. […]
środa, 2 września 2020
Rozmowa z Anną Mieszczanek, autorką książki „Przedwojenni. Zawsze był jakiś dwór”
Rok 1945 zakończył historię polskiego ziemiaństwa? Na pewno dokonał wielkiego spustoszenia. Zarówno w planie fizycznym, bo obywateli ziemskich wyrzucono z domów, zabrano im gospodarstwa, które były ich warsztatami pracy, jak i wymiarze symbolicznym – bierutowska propaganda wymazywała ich ze społecznej pamięci, naznaczyła jako szkodzących Polsce, często zamykała w więzieniach. Wszystko to zdarzało się za sprawą „dekretu o zabieraniu”, jak nazywam […]
Poniedziałek, 27 lipca 2020
Do tegorocznej edycji Nagrody Historycznej m.st. Warszawy im. Kazimierza Moczarskiego zakwalifikowało się 85 tytułów. Nagrodę otrzyma autor lub współautorzy książki poświęconej najnowszej historii Polski, od odzyskania niepodległości w 1918 roku do czasów współczesnych. Zwycięzca otrzyma nagrodę w wysokości pięćdziesięciu tysięcy złotych oraz statuetkę „Temperówkę” Kazimierza Moczarskiego, autorstwa Jacka Kowalskiego z warszawskiej ASP. Lista zakwalifikowanych książek […]
Poniedziałek, 13 lipca 2020
Rozmowa z Marcinem Libickim, autorem książki „Europa. Najpiękniejsza opowieść”
Pana książka to nie jest tylko historia Europy, lecz dołączył pan jeszcze dodatkowe teksty… Tak, to nie jest tylko historia Europy, bo są pewne zagadnienia w jej historii, które powinny być szerzej omówione. Ale gdybym je zostawił w głównej – jak to się dzisiaj mówi – narracji, to zniekształciłbym konstrukcję książki. Dlatego dałem je w osobnych rozdziałach, chociaż […]
Poniedziałek, 13 lipca 2020
Rozmowa z Beatą Szady, autorką książki „Wieczny początek”
Plebiscyt warmińsko-mazurski z lipca 1920 roku przegraliśmy na własne życzenie? Na mocy traktatu wersalskiego kończącego I wojnę światową mieszkańcy Warmii i Mazur mieli zdecydować, czy chcą należeć do Polski, czy, jak do tej pory, do Niemiec. Polska nie miała środków na propagandę przedplebiscytową, a plebiscyt na Warmii i Mazurach nie był jej priorytetem. Trzeba było […]