Edytowana przez Białego Kruka książka „Historia i świętość. Zofia Kossak. Biografia ilustrowana” Czesława Ryszki jest jedną z nielicznych publikacji o autorce „Bez oręża” i „Króla trędowatego”. Pisarka nie miała szczęścia do monografii o sobie. W PRL-u jako twórczyni katolicka ze zrozumiałych względów nie była hołubiona przez władzę a w wolnej Polsce jeszcze bardziej ją dyskryminowano bo ci którzy zastąpili tamtych szybko pokazali gdzie mają katolicyzm chociaż za komuny chętnie korzystali z pomocy Kościoła w swojej konspiracyjnej działalności.

Niniejsze dzieło składa się z obrazów z życia pisarki równie barwnych i zajmujących jak towarzyszące treści rozliczne ilustracje gdyż opowieść Czesława Ryszki o Zofii Kossak to zgodnie z podtytułem „biografia ilustrowana”. Bohaterka pochodziła z Lubelszczyzny z szacownego rodu Kossaków – i podobnie jak protoplaści zamierzała zostać malarką. Studiowała malarstwo w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych oraz sztukę rysunku w Genewie. W 1910 roku z powodu trudności finansowych jej rodzice sprzedali majątek w Kośminie i przenieśli się w okolice Starokonstantynowa na Wołyniu gdzie dzierżawili kilka folwarków należących do hrabiego Józefa Potockiego. Po wybuchu rewolucji bolszewickiej musieli uciekać w przebraniach chłopskich. Zofia była świadkiem okropności wojny domowej rabunku dworów dewastacji cerkwi i kościołów bezkarnych mordów dokonywanych przez czerwonoarmiejców a także przez chłopów. Ci ostatni wcześniej deklarowali pozytywny stosunek do dziedziców nawet okazywali im sympatię i szacunek a teraz katowali ich a szlacheckie domostwa rozbierali na części. Czego nie mogli zabrać palili. Widziała także udział w tych wydarzeniach ludności żydowskiej radośnie witającej oddziały komunistycznych oprawców. W latach międzywojennych w swoich artykułach i niektórych utworach wyrażała krytyczny stosunek do przedstawicieli tej nacji piętnując ich wpływy nie tylko w polskiej gospodarce medycynie czy wymiarze sprawiedliwości ale również w kulturze. Nie przeszkodziło jej to w czasie okupacji w wyrażaniu oburzenia i pisemnego rozpowszechnianego w formie ulotek protestu przeciwko ich mordowaniu przez hitlerowców. W proteście gromiła międzynarodowe milczenie w tym temacie. Głowę w piasek schowała Anglia także Stany Zjednoczone w ogóle wszystkie kraje i narody w tym rozsiana po całym świecie społeczność żydowska. Zofia Kossak doprowadziła do założenia tajnej organizacji pomocy Żydom znanej pod nazwą „Żegota” pomagającej w ucieczce z getta jego mieszkańcom i zaopatrującą ich w fałszywe tak zwane „aryjskie” dokumenty. Po latach jako jedna z wielu Polek i Polaków została laureatką izraelskiego odznaczenia Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata.

Ale przede wszystkim była znaną pisarką autorką historycznych powieści i opowiadań pisanych z perspektywy katolickiej wybierając z dziejów świata okresy przełomowe dla religii chrześcijańskiej. Pisarstwu a nie malarstwu zdecydowała się poświęcić po sukcesie wydanej w 1922 roku książki „Pożoga” w której dała świadectwo okropności przez jakie przeszła wraz z rodziną na Kresach. Napisała ją we Lwowie na prośbę umierającego męża Stefana Szczuckiego czytając mu przy łożu śmierci napisane w danym dniu części. „Pożoga” odniosła ogromny sukces i autorka zdecydowała się podążyć śladem pióra. W okresie międzywojennym ukazały się jej najgłośniejsze powieści takie jak „Krzyżowcy” „Król trędowaty” czy „Bez oręża” z akcją osadzoną w średniowieczu. Przełożone na wiele języków zdobyły międzynarodowe uznanie a lwowski historyk literatury prof. Juliusz Kleiner zgłosił Kossak-Szczucką jako kandydatkę do Literackiej Nagrody Nobla. Po wojnie emigrowała do Anglii ale w 1957 roku wróciła do Polski. Była najbardziej popularną obok Jana Dobraczyńskiego i Romana Brandstaettera krajową pisarką katolicką chociaż niektórzy tak w kraju jak i na emigracji krytykowali ją za współpracę z edytującym jej książki wydawnictwem „Pax” uchodzącym za reżimowe.

Książka Czesława Ryszki ukazuje życie i twórczość bohaterki ze szczególnym uwzględnieniem jej dramatycznych przejść na Kresach w okresie triumfującego bolszewizmu zaangażowania w działalność konspiracyjną podczas okupacji hitlerowskiej uwięzienia na Pawiaku a następnie pobytu w obozie koncentracyjnym w Auschwitz. Autor napisał ją z zacięciem hagiograficznym i nic w tym dziwnego skoro tytuł pięknie wydanej publikacji brzmi „Historia i świętość”.