Sobota, 8 czerwca 2024
WydawcaBellona
AutorWolfgang Templin
TłumaczenieMarek Zybura
RecenzentPiotr Dobrołęcki
Miejsce publikacjiWarszawa
Rok publikacji2024
Liczba stron344
Tekst pochodzi z numeru MLKMagazyn Literacki KSIĄŻKI 5/2024

Na majowych Międzynarodowych Targach Książki w Warszawie autor był jednym z ważniejszych gości, a do tego został właśnie uhonorowany nagrodą Ministerstwa Spraw Zagranicznych za książkę o polskiej historii wydaną za granicą. Dodajmy, że podczas spotkania autorskiego, w którym uczestniczyli wybitni historycy, zwrócono uwagę, że niemieckie wydanie nagrodzonej książki ma celniejszy tytuł niż wydanie polskie, gdyż brzmi „Od rewolucjonisty do męża stanu”.

Podczas tego spotkania podkreślono, że jest to pierwsza zagraniczna biografia Marszałka. Warto jednak przypomnieć, że w 1932 roku nakładem Polskiego Instytutu Wydawniczego w Katowicach ukazał się polski „autoryzowany” przekład obszernej pracy hr. Carla Sforzy zatytułowanej „Twórcy nowej Europy”, gdzie autor umieścił biografię Józefa Piłsudskiego wśród innych europejskich polityków – od cesarza Franciszka Józefa po Lenina, Trockiego i Stalina oraz przywódców chińskich. Szczególny wydźwięk ma fakt, że „Przedmowę” do polskiego wydania napisał płk Zygmunt Berling – tak, ten sam, który kilka lat później uniknie Katynia i będzie dowodził polskim wojskiem na Wschodzie. W swoim polemicznym wywodzie całkowicie odrzucił tezy włoskiego autora o polskim Marszałku. Może warto oba teksty przypomnieć!

W odróżnieniu od publicystycznej oceny przedwojennego historyka, powierzchownej z natury gatunku, jaki uprawiał, niemiecki autor przedstawił pełną biografię swojego bohatera, opartą na solidnej podstawie źródłowej i dogłębnych studiach. Chociaż niektóre jego tezy są kontrowersyjne, jak chociażby ocena intencji i działań w czasie zamachu majowego, to otrzymaliśmy frapującą rozprawę, która może otworzyć nowy rozdział niekończących się przecież dyskusji o roli, zasługach i grzechach jednego z największych naszych rodaków. Autor kwituje to zdaniem: „jeżeli zapytać nad Wisłą o najwybitniejsze polskie postacie XX w., to obok polskiego papieża Jana Pawła II i robotniczego przywódcy Lecha Wałęsy padnie z dużym prawdopodobieństwem jego nazwisko”.

Niewątpliwie wielką zaletą polskiej edycji jest najwyższej próby poziom przekładu, co autor szczególnie podkreślił podczas spotkania na Targach, a potrafi to ocenić i docenić, bo świetnie opanował nasz język, co jest przecież niezbędne dla dogłębnego poznania źródeł i lokalnych kontekstów. Trzeba też podkreślić, że dla polskiego czytelnika szczególnie cenne mogą być odniesienia do niemieckich kontekstów, począwszy od uwięzienia Marszałka w twierdzy w Magdeburgu, skąd triumfalnie wrócił w listopadzie 1918 roku do Warszawy, do kultu Marszałka, jaki pojawił się w Niemczech po jego śmierci.

Podaj dalej
OCEŃ KSIĄŻKĘ