Gdy mieszkałem w Japonii, pasjami oglądałem filmy kryminalne i detektywistyczne, które świetnie wspierały mnie w nauce języka, ale także w odkrywaniu sekretów japońskiej duszy. Miłość, zbrodnia, śmierć – cóż lepiej uwidacznia nam zasady rządzące światem?

Byłem więc bardzo ciekawy japońskiego kryminału „Podejrzany X. Pochodna zbrodni”, pierwszego tomu cyklu „Detektyw Galileo”, autorstwa jednego z najpopularniejszych współczesnych japońskich autorów powieści kryminalnych Keigo Higashino. Książka ukazała się w serii „Kryminalna Relacja”.

Mamy tutaj genialnego, choć życiowo nieporadnego nauczyciela matematyki Tetsuyę Ishigamiego, mamy elegancką matkę po przejściach Yasuko Hanaoki, która samotnie wychowuje córkę i pracuje w sklepie przygotowującym i sprzedającym o-bento, czyli słynne japońskie zestawy obiadowe. Mamy wreszcie byłego męża, który już na początku książki zostaje uśmiercony przez wspomniane niewiasty. Czym? Kablem od… kotatsu. A co to jest kotatsu? Kto spędził zimę w Japonii, ten wie, a kto nie – niech sięgnie po tę historię. Dodam tylko, że ma to związek z brakiem systemu centralnego ogrzewania w Japonii.

Czyli od razu znamy sprawców i ofiarę? Dokładnie tak! Ale spokojnie, to nie jest takie proste. Akcja dopiero się zaczyna! Pojawiają się nowi bohaterowie: dwaj policyjni detektywi – stary wyga Kusanagi i jego partner młodzieniaszek, a także uznany naukowiec, a przy tym utalentowany poszukiwacz sprawców zbrodni i policyjny konsultant Manabu Yukawa, który – jak się niespodziewanie okazuje – jest znajomym z uniwersyteckich lat matematyka Ishigamiego.

Odnowiona po latach znajomość przemienia się wkrótce w intelektualny pojedynek dwóch geniuszy – matematyka i fizyka – nauczyciela w liceum i profesora na uniwersytecie, gdzie zasady logiki i matematyki mają doprowadzić (lub nie) do znalezienia sprawcy – zdawałoby się – zbrodni doskonałej.

Keigo Higashino fantastycznie tworzy postaci i operuje kryminalną fabułą, wplatając w nią wątki psychologiczne i… naukowe. Doskonale też oddaje realia japońskie – szacunek do innych i hierarchii, pozorny chłód i stoickość postaci, wydawałoby się nic nieznaczące rozmowy, które jednak mają drugie dno i prowadzą do odkrywczych wniosków, niskie ukłony i wzajemne grzeczności. Wszystko to, co tak ważne jest w japońskim życiu codziennym, a co trudno jest nam zrozumieć. Tutaj podane mamy to na tacy, nie w formie popularnonaukowego wykładu, lecz jako element intrygującej opowieści.

Akcja powieści dzieje się w tokijskim Dolnym Mieście – tradycyjnej części japońskiej stolicy, którą opisałem w książce „Tokio. Opowieści z Dolnego Miasta” i którą przez sześć lat niemal codziennie przemierzałem, dokładnie tak jak matematyk-geniusz Ishigami: promenadą wzdłuż brzegów rzeki Sumidy, przez most Kiyosu, obok ogrodu japońskiego o tej samej nazwie i parku, w którym nie raz bawił się mój syn. Tokijskie Shitamachi, czyli Dolne Miasto, oaza tradycji, zamiłowania do historii i modnej dziś nostalgii, zostało ciekawie w książce odmalowane i stanowi ważny element tej historii.

Jest więc w „Podejrzanym X” wszystko, co potrzebne, by intrygować, bawić i uczyć.

No i najważniejsze, czyli zakończenie, którego rzecz jasna nie zdradzę, a tylko powiem, że naprawdę zaskakuje. Tak jak wiele rozwiązań problemów i zagadek matematycznych. Warto zwrócić uwagę na świetne tłumaczenie powieści przez Klaudię Ciurkę. Polecam!

[buybox-widget category=”book” ean=”9788368227482″/]