W drugiej połowie XIX wieku w polskiej sztuce nastąpiło wiele zmian. Jedną z nich, wbrew panującym konwenansom i poglądom, że rzeźba jest dziedziną sztuki typowo męską, było pojawienie się kobiet uprawiających różnorodną, trójwymiarową rzeźbę. W Krakowie, w ramach istniejących Wyższych Kursów dla Kobiet założonych przez Adriana Baranieckiego, lekarza, społecznika, współtwórcy krakowskiego Muzeum Techniczno- -Przemysłowego, w 1883 roku na Wydziale Artystycznym zaczęto wykładać rzeźbę. Jako pierwsze ukończyły ją Antonina Rożniatowska i Tola Certowicz, uczennice Marcelego Guyskiego, rzeźbiarza, twórcy portretów, dzieł o tematyce sakralnej i alegorycznej, dekoracji architektonicznych, przyjaciela Cypriana Kamila Norwida.

Dagmara Budzbon-Szymańska, historyczka sztuki, pisarka, tłumaczka, absolwentka londyńskiego Courtauld Institute of Art i Uniwersytetu Sieneńskiego, w książce „Rzeźbiarki”, drugiej po „Mistrzyniach. Esejach o polskich artystkach” (Wydawnictwo Arkady, 2024), przedstawia biografie 27 utalentowanych, imponujących rozmachem i oryginalnością twórczyń działających w ostatnich 150 latach, zmagających się z najprzeróżniejszymi rzeźbiarskimi problemami i materiałami. Są wśród nich Antonina Rożniatowska i Ludwika Nitschowa, Katarzyna Kobro i Olga Niewska, Alina Ślesińska i Barbara Zbrożyna, Alina Szapocznikow i Wanda Czełkowska, Magdalena Abakanowicz i Barbara Falender, Katarzyna Józefowicz i Mariola Wawrzusiak-Borcz oraz najmłodsze: Agata Agatowska i Anna Barlik, Martyna Pająk i Ola Nenko.

Autorka opisuje ich postawy życiowe i artystyczne, inspiracje, poszukiwania i dokonania, zaznajamia nas z tematami i motywami ich dzieł. Każda z artystek stworzyła lub tworzy prace pulsujące własnym rytmem, wywierające wpływ na nasze myślenie o rzeczywistości i porządku świata, naszą niezależność i bezkompromisowość, interpretujące egzystencję, kondycję i pozycję człowieka, oddziałujące na codzienność, kształtujące otaczającą nas przestrzeń, zwracające uwagę krytyki i mediów. Wykraczały poza tradycyjne schematy przedstawiania figury ludzkiej, kobiecej cielesności, ziemskiej kruchości materii i związanych z nią zjawisk i doznań oraz wyobrażeń fenomenu macierzyństwa, miłości, przyjaźni, bólu i sukcesu. Składały hołd pojedynczemu życiu i społecznościom, dobru i pięknu; w kamiennych, drewnianych i metalowych bryłach, stalowych konstrukcjach, ceramicznych obiektach odzwierciedlały ludzkie losy.

[buybox-widget category=”book” ean=”9788321353708″/]