Czwartek, 27 sierpnia 2026

Muzeum Sztuki w Łodzi we współpracy z Instytutem Kultury Polskiej w Nowym Jorku realizuje czteroodcinkowy artystyczny serial „Theory of Seeing” inspirowany „Teorią widzenia” Władysława Strzemińskiego (1893-1952), znakomitego malarza, rysownika, typografa, teoretyka sztuki, publicysty i pedagoga, współtwórcy polskiej awangardy, twórcy unizmu, zaliczonego do najoryginalniejszych teorii artystycznych i filozofii w światowej sztuce.

Był asystentem Kazimierza Malewicza; w 1945 roku współzałożył łódzką Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych, w której do 1950 wykładał (został usunięty z uczelni z powodów politycznych za „nierespektowanie doktryny realizmu socjalistycznego”). Przyczynił się do zgromadzenia w łódzkim Muzeum drugiej na świecie Międzynarodowej Kolekcji Sztuki Nowoczesnej (1931), a w 1948 stworzył w nim legendarną Salę Neoplastyczną. Napisał książki: „Unizm w malarstwie” (1928), „Kompozycja przestrzeni. Obliczenia rytmu architektonicznego” (wspólnie z Katarzyną Kobro, 1931), „Druk funkcjonalny” (1935), redagował pisma artystyczne: „Zwrotnica”, „Blok”, „Forma”.

„Teoria widzenia” – najważniejszy tekst o sztuce w polskiej literaturze – to traktat o widzeniu i postrzeganiu świata przez artystów, opublikowany w 1958 roku, sześć lat po śmierci artysty. Twórcy filmu „Theory of Seeing” przez oryginalne wizje, własne sposoby widzenia, materialność obrazu, jego koloryt i świetlistość tworzą intrygującą opowieść o procesie tworzenia kształtowanym przez historię oraz społeczne i polityczne uwarunkowania życia i działalności człowieka; zajmująco interpretują tok myślenia i kreowania dzieł sztuki przez Władysława Strzemińskiego. Artystyczny projekt, w który zaangażowali się międzynarodowi artyści i teoretycy sztuki: Liam Gillick, Luiza Nader, Laura Pawela, Agnieszka Polska, Mykoła Ridnyj, Wilhelm Sasnal, Anton Vidokle i Elena Vogman, wpisuje się w tradycję eksperymentalnych filmów o sztuce, poszerza teorię Strzemińskiego o nowe przemyślenia i interpretacje, rozszerza przemiany świadomości i percepcji wzrokowej.

Międzynarodowa premiera serialu odbędzie się w listopadzie 2026 roku; uruchomiona zostanie także strona internetowa poświęcona Władysławowi Strzemińskiemu i jego twórczości artystycznej i teoretycznej.

Podaj dalej
Autor: Jerzy Brukwicki