
Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego, Komitet Nauk Historycznych PAN oraz Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN zapraszają do udziału w konferencji naukowej „Przyszłość monografii – monografie przyszłości”, która odbędzie się w dniach 19–20 listopada w Sali Konferencyjnej Zakładu Narodowego im. Ossolińskich przy pl. Nankiera 17 we Wrocławiu.
Jaką rolę odgrywa dziś monografia w badaniach historycznych? Jak zmieniają się jej formy, sposoby upowszechniania i społecznego oddziaływania? Jakie wyzwania stawiają przed historykami cyfryzacja, nowe modele komunikacji naukowej i rozwój sztucznej inteligencji?
Podczas dwudniowej konferencji badacze i badaczki z różnych ośrodków akademickich podejmą dyskusję nad miejscem monografii we współczesnej historiografii, jej znaczeniem w krajowym i międzynarodowym obiegu naukowym, relacjami między nauką a popularyzacją oraz perspektywami rozwoju nowych form publikacji historycznych.
Program konferencji
czwartek 19 listopada
– godz. 9.30–10 – Powitanie i otwarcie konferencji
– godz. 10.–11.30 – Krajowe i międzynarodowe znaczenie monografii, prowadzenie: Anna Landau-Czajka
- Barbara Klich-Kluczewska (UJ) – Czy historyk/czka musi pisać po polsku, by jego/jej monografia została zauważona w polskim środowisku historycznym?
- Maciej Górny (IH PAN) – Języki internacjonalizmu. Style komunikacji naukowej
- Adrian Warsiński (UW) – Między tradycją a ewaluacją. Monografia w postępowaniach awansowych w dyscyplinie historia po 2019 roku
– godz. 12–13 – Panel dyskusyjny: Konkursy, moderowanie: Anna Landau-Czajka
Uczestnicy: Barbara Klich-Kluczewska, Łukasz Niesiołowski-Spanò, Bożena Szaynok i Filip Wolański.
– godz.14–15.30- Przekraczając granice monografii, prowadzenie: Filip Wolański
- Kamil Śmiechowski (UŁ) – „From Cotton and Smoke…” i jej recepcja w środowisku historycznym. O (nie)typowej monografii i jej typowych losach
- Joanna Wojdon (UWr) – Pochwała powolnych monografii. Od propozycji wydawniczej do książki – kulisy pracy nad publikacjami zbiorowymi z zakresu historii w przestrzeni publicznej dla wydawnictwa Routledge
- Wojciech Morawski, Iryna Shandra (SGH) – Monografie transnarodowe – doświadczenia polsko-ukraińskie
– godz. 15.45–16.45 – Panel dyskusyjny: biografie, moderowanie: Tomasz Wiślicz
Uczestnicy: Anna Landau-Czajka, Katarzyna Sierakowska i Marcin Wilk.
– godz. 17–19 – Oddziaływanie społeczne monografii, prowadzenie: Filip Wolański
- Maria Ciesielska (Uczelnia Łazarskiego), Anna Wacławik (Radio TOK FM) – Dwugłos w sprawie: jak zachęcić zawodowych historyków do pisania popularnych książek dla „zwykłego” czytelnika?
- Joanna Orzeł (UŁ) – Drugie życie monografii. Od książki naukowej do społecznego oddziaływania historyka
- Beata Możejko (UG) – Między fascynacją a rozczarowaniem. Czym skusimy jeszcze czytelników monografiami popularnonaukowymi o tematyce historycznej?
- Marek Szajda (Uniwersytet Civitas) – Czy ktoś to w ogóle czyta? Współczesne monografie regionalne miejscowości na wybranych przykładach z Dolnego Śląska
Piątek 20 listopada
– godz. 9.30–11.30 – Popularyzacja czy wulgaryzacja, prowadzenie: Joanna Wojdon
- Mateusz Wyżga (UKEN) – Akademik na salonach popkultury
- Monika Piotrowska-Marchewa (UWr) – Popularyzatorski wzorzec? O walorach i perspektywach, jakie otwierają dwie części „Brakującej połowy dziejów”, czyli historii kobiet na ziemiach polskich autorstwa Anny Kowalczyk
- Łukasz Niesiołowski-Spanò (UW) – Między Scyllą szczegółowości warsztatu a Charybdą spłyconej popularyzacji – ku nowemu modelowi monografii historycznych
- Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewicz (Instytut Narutowicza) – „Stygmat. Helena Wolińska i Włodzimierz Brus. Biografia” – między monografią a książką popularną
– godz. 12–13 – Panel dyskusyjny: Popularyzacja, moderowanie: Joanna Wojdon
Uczestnicy: Bożena Czwojdrak, Agnieszka Krzemińska, Alicja Urbanik-Kopeć.
– godz. 14–15.30 – Monografie, cyfryzacja, audiowizualizacja, prowadzenie: Tomasz Wiślicz
- Sebastian Wojnowski (UPJP2) – Monografia naukowa online: od cyfrowego pliku do trwałej infrastruktury komunikacji naukowej
- Justyna Rolińska (Wydawnictwo Księgarnia Akademicka) – Polskie monografie historyczne w cyfrowym świecie – forma, dystrybucja, perspektywy, wyzwania
- Piotr Witek (UMCS) – Od tradycyjnego tekstu naukowego do naukowego wideotekstu. Ku równouprawnieniu audiowizualnych i cyfrowych form historiografii
– godz. 16–17.30 – Monografie w czasach LLM, prowadzenie: Filip Wolański
- Ewa Solska (UMCS) – Popularyzacja wiedzy i nauki historii jako przestrzeń dyskursu monograficznego
- Konrad Kołodziejczyk (IH PAN) – Sztuczna inteligencja w warsztacie historyka: Automatyczna ekstrakcja danych z masowych źródeł historycznych
- Tomasz Wiślicz (IH PAN) – Syndrom dławicy piersiowej: prognostyki i propozycje w kwestii monografii historycznych w epoce dużych modeli językowych.












