12 maja ukazało się w Dzienniku Ustaw rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 30 kwietnia 2026 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia kategorii urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów oraz opłat od tych urządzeń i nośników z tytułu ich sprzedaży przez producentów i importerów.

Przepisy wejdą w życie 13 listopada 2026 roku.

Nowelizacja dostosowuje polskie prawo do współczesnych realiów technologicznych oraz standardów Unii Europejskiej.

Przypomnijmy, że jest to pierwsza od 15 lat nowelizacja niezmienianego w części dotyczącej opłat dla twórców i wydawców oraz od 18 lat w części dotyczącej twórców i producentów fono- i wideogramów oraz artystów wykonawców rozporządzenia z 2003 r.

Opłatami reprograficznymi zostaną objęte powszechnie obecnie wykorzystywana do kopiowania, skanowania, zapisywania czy przechowywania kopii lub skanów książek, gazet, czasopism, filmów i muzyki urządzenia i nośniki, takie jak m.in. telefony komórkowe (w tym smartfony), tablety, komputery stacjonarne i przenośne, dyski twarde czy karty pamięci. Od wszystkich tych urządzeń autorzy i wydawcy uzyskają 1/3 opłat (w przypadku tabletów 1/5). Dodatkowo – jak ma to miejsce obecnie – 100 proc. opłat od kopiarek, skanerów, drukarek, urządzeń wielofunkcyjnych do kopiowania, drukowania lub skanowania oraz od papieru A3 i A4 będzie trafiało do autorów i wydawców.

Opłaty od tradycyjnych urządzeń reprograficznych będzie inkasowało Stowarzyszenie Autorów i Wydawców Copyright Polska (dla wydawców) oraz Stowarzyszenie Zbiorowego Zarządzania Prawami Autorskimi Twórców Dzieł Naukowych i Technicznych KOPIPOL (dla twórców).

Natomiast opłaty od nowych urządzeń i nośników cyfrowych – zarówno dla twórców, jak i dla wydawców – będą inkasowane przez SAiW Copyright Polska i wypłacane wspólnie ze Stowarzyszeniem Dziennikarzy i Wydawców Repropol, jak ma to miejsce obecnie w przypadku wydawców książek, prasy i czasopism.

Co to oznacza dla autorów i wydawców książek, gazet i czasopism? Komentarz Zbigniewa Czerwińskiego, prezesa SAiW Copyright Polska:

Znowelizowane rozporządzenie o „czystych nośnikach” to fundament nowego, sprawiedliwszego ładu na polskim rynku wydawniczym i kulturalnym.

SAiW Copyright Polska, jako organizacja zbiorowego zarządzania, uzyska nowe narzędzia do skutecznej realizacji swojej misji.

Wzrost przychodów dla twórców i wydawców: Większa i bardziej aktualna lista urządzeń nośników powszechnie wykorzystywanych do kopiowania, skanowania i zwielokrotniania treści została objęta opłatami, co oznacza realny wzrost środków, które za pośrednictwem SAiW trafią do autorów, tłumaczy, ilustratorów i wydawców.
Efektywność dzięki nowym uprawnieniom: W połączeniu z nowym zezwoleniem Ministerstwa Kultury z sierpnia 2025 roku, które rozszerzyło kompetencje SAiW na wszystkich polskich twórców i wydawców słowa, jesteśmy teraz gotowi zarządzać tymi środkami w sposób jeszcze bardziej kompleksowy.

Dołączamy do standardów europejskich: Polska dołącza do grona państw, w których własność intelektualna jest traktowana z należytą powagą, a dozwolony użytek w godziwy sposób rekompensowany. To wzmacnia naszą pozycję w rozmowach z międzynarodowymi partnerami i płatnikami opłat.

Nowe regulacje to paliwo dla rynku, który chce być nowoczesny, profesjonalny i przede wszystkim – uczciwy wobec tych, którzy go tworzą.