Unia Literacka w mediach społecznościowych opublikowała stanowisko wobec trwających zmian legislacyjnych dotyczących rynku książki:
W Unii Literackiej od lat mówimy o konieczności systemowych zmian na rynku książki i poprawy sytuacji pisarek i pisarzy. Dlatego od lat uczestniczymy w konsultacjach, przedstawiamy dane i postulaty, opiniujemy rozwiązania, rozmawiamy z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego i z parlamentarzystami. Czasem pokazujemy postrzegane przez nas nieprawidłowości, częściej jednak – przedstawiamy propozycje konkretnych rozwiązań.
Widzimy, że wiele spraw nareszcie znalazło się na realnej ścieżce legislacyjnej, z szansą na autentyczną zmianę prawa. Doceniamy skalę pracy wykonanej dotąd przez organy państwa i inne organizacje, a także gotowość administracji publicznej do konstruktywnej rozmowy ze środowiskiem twórców i twórczyń literatury.
Dzięki działaniom MKiDN i Zespołu do spraw pola literackiego projekt ustawy o ochronie rynku książki wszedł na ścieżkę legislacyjną. Nasze środowisko mówi od lat o konieczności regulacji poziomu rabatów w hurcie książką, o dostępie do danych sprzedażowych, a także o minimalnym wynagrodzeniu twórców na poziomie co najmniej 10% ceny okładkowej.
Po ponad stu latach od odzyskania przez nasz kraj niepodległości polscy twórcy i twórczynie mają wreszcie szansę na ustanowienie rozwiązań, które uwzględnią nasze oczywiste potrzeby, a także specyfikę naszej pracy, zwłaszcza w systemie ubezpieczeń społecznych. Projekt ustawy o zabezpieczeniu społecznym osób wykonujących zawód artystyczny przeszedł etap rządowy i jest procedowany w Sejmie. To próba systemowej odpowiedzi na jeden z podstawowych braków: brak ciągłości zabezpieczenia społecznego twórczyń i twórców polskiej kultury.
Zmienia się również system PLR, czyli wynagrodzeń na wypożyczenia biblioteczne dla autorów i wydawców. W wyniku prac Departamentu Prawa Autorskiego i Filmu przy MKiDN, Sejm przyjął podwyższenie podstawy finansowania takich wynagrodzeń z 5 do 10% wartości zakupów bibliotek publicznych, co ma zwiększyć pulę środków dla autorek, tłumaczy, ilustratorek i wydawnictw do około 10 mln zł rocznie.
W znacznym zakresie zaktualizowany został także, po wielu latach, katalog urządzeń i nośników objętych opłatą reprograficzną. To zmiana, o którą od dawna zabiegały organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i środowiska twórcze, w tym Unia Literacka.
Za każdą z tych zmian stoją lata pracy wielu osób i instytucji: Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ministrów i sekretarzy stanu, Departamentu Prawa Autorskiego i Filmu, parlamentarzystów, Zespołu ds. pola literackiego, Instytutu Książki, organizacji zbiorowego zarządzania, ekspertów, a także przedstawicielek i przedstawicieli środowiska książki i stowarzyszeń twórczych – w tym naszego Stowarzyszenia Unia Literacka.
Doceniamy bardzo wszystkie te podjęte i realizowane działania, jak też z uwagą czekamy na ich ciąg dalszy.
Wiemy, że projekt rządowy to jeszcze nie uchwalona ustawa. Wiemy też, iż nawet gotowa ustawa wymaga dobrych przepisów wykonawczych, a rozwiązania systemowe sprawdzają się dopiero wtedy, kiedy rzeczywiście działają. Pokładamy jednak wiarę w skuteczność kolejnych niezbędnych działań w tym kierunku.
Ich ostateczną miarą będzie znacząca poprawa warunków pracy polskich twórców i twórczyń, a co za tym idzie, rozwój naszej kultury i tożsamości narodowej. Z satysfakcją przyjmujemy czynione do tej pory wysiłki, a sami nie ustajemy w dalszych działaniach, by uzdrowić rynek książki w Polsce.
Zarząd Stowarzyszenia Unia Literacka
