4 listopada prezydent RP Karol Nawrocki podpisał ustawę z dnia 18 września 2026 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o grach hazardowych (numer druku sejmowego 3012).
Celem ustawy jest dostosowanie obowiązującego mechanizmu finansowania wynagrodzeń z tytułu publicznego użyczania egzemplarzy utworów wyrażonych słowem przez biblioteki publiczne, tzw. Public Lending Right (PLR), do aktualnych uwarunkowań prawnych i ekonomicznych oraz zapewnienie realizacji celu, dla którego mechanizm ten został wprowadzony do polskiego porządku prawnego.
Ustawa podnosi poziom dofinansowania na wypłatę wynagrodzeń z tytułu publicznego użyczania egzemplarzy z 5 proc. do 10 proc. wartości zakupów bibliotecznych dokonanych przez biblioteki publiczne w poprzednim roku kalendarzowym. Mechanizm ustalania, obliczania oraz wypłaty wynagrodzeń pozostanie bez zmian.
Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy, „obowiązujący limit dofinansowania na poziomie 5 proc. wartości zakupów materiałów bibliotecznych nie zapewnia w pełni realizacji celu, jakim jest zagwarantowanie twórcom realnej i adekwatnej rekompensat”, zaś „przyjęty wskaźnik nie uwzględnia rzeczywistej skali korzystania z utworów, a jego poziom pozostaje niezmieniony od ponad 10 lat mimo istotnych zmian ekonomicznych i strukturalnych zachodzących na rynku wydawniczym oraz w sektorze kultury”.
W latach 2026–2035 maksymalny limit wydatków z tytułu wypłacanego przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego ze środków Funduszu Promocji Kultury dofinansowania na wypłatę wynagrodzenia za użyczanie będzie wynosił 124 336 000 zł.
Ustawa wejdzie w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
