Piątek, 26 sierpnia 2022
WydawcaRebis
AutorAgnieszka Cubała
Recenzent(pd)
Miejsce publikacjiPoznań
Rok publikacji2022
Liczba stron422
Tekst pochodzi z numeru MLKMagazyn Literacki KSIĄŻKI 7-8/2022

Podtytuł, który brzmi „Jak mieszkańcy Wielkopolski walczyli w powstaniu warszawskim”, najlepiej obrazuje tematykę tej starannie przygotowanej i opracowanej książki. Autorka, która ma już imponujący dorobek obejmujący liczne książki o tematyce historycznej, rozpoczyna tę pracę, dokumentującą wysiłek mieszkańców Wielkopolski w walkach w stolicy, od przedstawienia sytuacji zachodniej części Polski po zajęciu jej przez Niemców we wrześniu 1939 roku. Głównym celem okupanta było „zniemczenie” Kraju Warty, jak nazwano ten obszar przyłączony do Rzeszy. Jednym z elementów tych działań były masowe i przymusowe wysiedlenia ludności, która trafiała do części ziem polskich okupowanych przez Niemcy i nazwanej Generalnym Gubernatorstwem, do wielu miast i miasteczek na tym obszarze, ale w dużej mierze do Warszawy. Stąd naturalny był tak znaczący udział Wielkopolan w konspiracji, a potem w powstaniu.

Najwybitniejszym przedstawicielem tej społeczności był Cyryl Ratajski, prezydent Poznania, który został pierwszym Delegatem Rządu na Kraj. Z Poznania pochodził też Florian Marciniak, charyzmatyczny naczelnik Szarych Szeregów, który odegrał „ogromną rolę w kształtowaniu się stołecznego podziemnego harcerstwa”, jak również ppłk Adam Borys, dowódca słynnego batalionu „Parasol”.

Wielu Wielkopolan stanęło do walki na pierwszej linii frontu powstańczego i zaplecza, wśród nich byli lekarze, którzy w koszmarnie trudnych warunkach ratowali ludzkie życie, ale też ludzie kultury – poeci, pisarze, kompozytorzy, muzycy, aktorzy, dziennikarze, kapelani i siostry zakonne. Było też wielu harcerzy z Chorągwi Wielkopolskiej, którzy w naturalny sposób włączali się w działalność stołecznych Szarych Szeregów oraz stali się żołnierzami tzw. batalionów harcerskich. Wśród niezwykle bogatej literatury dotyczącej Powstania Warszawskiego książka ta stała się jedną z ważniejszych – i wzorowo opracowanych – pozycji dokumentujących ten ogromny zryw społeczeństwa do wolności. Jej cennym uzupełnieniem jest Aneks, zawierający krótkie biogramy ponad tysiąca (!) Wielkopolan uczestniczących w Powstaniu Warszawskim.

OCEŃ KSIĄŻKĘ