RECENZJE
ROZWIŃ WSZYSTKIE
Piątek, 6 maja 2022
Katarzyna Surmiak-Domańska
W czasach pandemii autorka skupiła się na odgrzebywaniu rodzinnych historii. Punktem wyjścia było dla niej poczucie braku korzeni i świadomość, jak niewiele wie o swoich bliskich. Wyszło z tego fascynujące śledztwo genealogiczne, ale i rzecz o przekazywaniu traum z pokolenia na pokolenie. Wciąż odczuwamy skutki drugiej wojny światowej, także na poziomie emocjonalnym. Traumy naszych rodziców […]
Piątek, 6 maja 2022
Bogusław Kwiatkowski
Dobrze znamy poczet królów i książąt polskich, których wizerunki Jan Matejko częściowo odwzorował, wykorzystując – w odniesieniu do późniejszych władców – istniejącą ikonografię, a częściowo – przy wcześniejszych postaciach – genialnie wymyślił, dostosowując swoje wyobrażenia do studiów nad minionymi epokami. Znamy też poczty cesarzy rzymskich (i cesarzowych, oba pióra prof. Aleksandra Krawczuka, wydane oczywiście przez […]
Piątek, 6 maja 2022
Maggie Nelson
„Agonauci”, poprzednio wydana w Polsce książka wybitnej pisarki amerykańskiej, to precyzyjny wywód filozoficzny skupiający się na pojęciach przynależnych do feministycznego i queerowego dyskursu, a jednocześnie intymna rozprawa poświęcona najważniejszym rolom, pełnionym przez kobietę we współczesnym świecie. Nelson dekonstruuje w niej zastane i narzucane wzorce bycia matką i/lub macochą, partnerstwa w jego niebinarnej odsłonie, snując przejmującą […]
Czwartek, 7 kwietnia 2022
Piotr Oczko
„Bardzo proszę, Mokum panie”, tak mógłbym zacząć to omówienie. Bo Piotr Oczko jawi się właśnie panem na Mokum, Amsterdamie, jak miasto zwą jego pobratymcy, Joden, Żydzi obecni w tym mieście od wieków. Pocztówka z Mokum jest jedną z 21 widokówek, jakie autor wysyła czytelnikom. Kolorowych, drobno zapisanych, pełnych informacji i spostrzeżeń. Aż dziw, jak mu […]
Czwartek, 7 kwietnia 2022
Remigiusz Ryziński
W sprawowaniu społecznej kontroli najbardziej przydaje się wróg publiczny „łatwy do identyfikacji, z nazwy oczywisty, groźny w wyobrażeniu, znienawidzony przez dominującą większość i słaby”. W PRL-u bywali nim Żydzi, bywali też homoseksualiści. Książka Ryzińskiego przybliża słynną już peerelowską akcję Hiacynt, prowadzoną w celu wyłuskania i spisania osób homoseksualnych, a następnie szantażowania ich i nakłaniania do […]
środa, 9 marca 2022
Weronika Gogola, Paulina Siegień
Zbieżności: obie autorki piszą autopsyjnie, choć Gogola mieszka na Słowacji na stałe, Siegień zaś Sambię, której głównym miastem jest Królewiec, często odwiedza. Jej „miasto bajka” to Kaliningrad, jak brzmi od lat oficjalna nazwa, dla mnie jednak to Królewiec, a w zasadzie Königsberg – moi dawni sąsiedzi, niemieccy przyjaciele, inni znajomi stamtąd się wywodzący takim mianem […]
środa, 9 marca 2022
Bradley Hope, Justin Scheck
Obecnie na świecie istnieje już niewiele państw będących królestwami, a takich, w których król bądź królowa sprawuje realną władzę polityczną, jest jeszcze mniej. W Arabii Saudyjskiej od kilku dekad władzę sprawuje jedna rodzina, a wszyscy władcy tego kraju są synami jego pierwszego króla. Dynastia ta ma władzę absolutną, nieograniczoną w żaden sposób. Do tego nie […]
środa, 9 marca 2022
Oliver Sacks
Ostatni zbiór tekstów zmarłego w 2015 roku w wieku 82 lat neurologa i psychiatry, autora wielu książek popularnonaukowych, profesora neurologii na Uniwersytecie Columbia. To on opisał osobiste doświadczenia w „Przebudzeniach”, na podstawie których powstał film, w którym zagrał Robin Williams. Sacks zaprasza nas do świata swoich fascynacji, pasji, dzieli się zachwytem nad pięknem świata i […]
środa, 9 marca 2022
Tim Weiner
Dzisiaj książka, której podtytuł brzmi „Wojna polityczna pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Rosją 1945-2020” i w tytule ma słowo „szaleństwo”, jest najbardziej aktualna. Do tego jakże trafne jest przywołane przez autora motto autorstwa Samuela Johnsona z 1758 roku (!), które brzmi: „Do nieszczęść wojny zaliczyć należy słabnięcie umiłowania prawdy i wzrost fałszu, dyktowanego interesem i łatwowiernością”. […]
środa, 9 lutego 2022
Jung Chang
Światowy bestseller, książka zakazana w Chinach. Jung Chang przełamała strach i opowiedziała światu o prawdziwych uczuciach swojego narodu. Autorka, jak dostrzegła Hillary Clinton, opowiada w tej książce o kobietach, które przetrwały pasmo krzywd, strat i rewolucji, zachowując przy tym swoje człowieczeństwo. Babka autorki miała dwa lata, gdy zgodnie z chińską tradycją matka połamała jej kości […]
środa, 9 lutego 2022
Piotr Kitrasiewicz
Spoiwem książki jest prezentacja sylwetek najważniejszych polskich reżyserów tamtej epoki. Chodzi o następujących artystów: Michał Waszyński, Mieczysław Krawicz, Juliusz Gardan, Henryk Szaro, Jan Nowina-Przybylski, Ryszard Ordyński, Leonard Buczkowski, Józef Lejtes. Trudno byłoby uzasadnić dokooptowanie kogoś jeszcze do tego zacnego grona. W ostatnim rozdziale autor zajmuje się bardziej efemerydycznymi zjawiskami, awangardą i pojedynczymi filmami, które zasługują […]
środa, 9 lutego 2022
Monika Góra
Piotr Jaroszewicz, były premier PRL za czasów Edwarda Gierka, oraz jego żona, dziennikarka Alicja Solska, zostali zamordowani w  niewyjaśnionych dotąd okolicznościach nocą z 31 sierpnia na 1 września 1992 roku. Reportaż Moniki Góry usiłuje odpowiedzieć na pytanie, dlaczego tak się stało. Autorka zwraca uwagę na rozbieżne ustalenia i zeznania stróżów prawa. Obecność na miejscu zbrodni […]